Festa do Arroz de Caldas de Reis

Historia

A Festa do Arroz de Caldas de Reis naceu nos anos 80 do século XX como unha iniciativa popular para poñer en valor o arroz, un dos produtos máis versátiles da cociña galega, e ao mesmo tempo dinamizar a vida cultural e turística do concello pontevedrés. A primeira edición, organizada pola Asociación de Amigos da Festa do Arroz co apoio do Concello, consistiu nun concurso de cociña no que varios restaurantes locais e veciños preparaban distintas variedades de arroz ao aire libre, na praza principal da vila.

Co paso dos anos, a festa foi medrando en participación e sona, converténdose nunha cita ineludible do calendario gastronómico galego. En 2005 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, o que supuxo un recoñecemento oficial á súa importancia cultural e económica. Na actualidade, o evento atrae a miles de visitantes cada setembro, que se achegan a Caldas de Reis non só para degustar arroces de todo tipo, senón tamén para gozar dun completo programa de actividades paralelas: música tradicional, exposicións, obradoiros e feiras de artesanía.

O éxito da festa radica na súa filosofía participativa. Durante a xornada central, os arroces son elaborados en enormes cazolas de ferro por equipos de cociñeiros afeccionados e profesionais, nunha competición que premia a orixinalidade, a textura e o sabor. Cada ano elíxese unha temática diferente ou un produto estrela para acompañar o arroz –pulpo, marisco, cogomelos, verduras da horta–, o que mantén viva a innovación. Ademais, a festa ten un forte compoñente solidario: parte da recadación destínase a fins sociais locais.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Historicamente, Caldas de Reis foi un lugar de paso e intercambio, xa que se atopa na antiga Vía XIX do itinerario de Antonino, que unía Braga con Astorga. As súas augas termais, xa explotadas polos romanos, fixeron da vila un destino de descanso e saúde. A Festa do Arroz recolle ese espírito de encontro e celebración, fusionando a tradición termal coa gastronomía. Cada ano, a confraría gastronómica local renova o compromiso de manter viva a esencia do evento: arroz de calidade, compañía alegre e respecto polo produto de proximidade.

Nos seus inicios, a festa contaba con apenas unha decena de participantes, pero hoxe supera os 40 equipos, e as degustacións ofrecen máis de 10.000 racións. O modelo de organización inspirou outras festas similares en Galicia, pero a de Caldas segue a ser a máis emblemática, coa súa particular norma de non usar arroces precocidos ou conxelados, primando a elaboración artesanal no momento.

Data de celebración

A Festa do Arroz celébrase tradicionalmente o primeiro fin de semana de setembro. A data exacta varía lixeiramente cada ano, pero sempre se desenvolve durante sábado e domingo, concentrando os actos principais na xornada dominical. En 2025, a festa terá lugar os días 6 e 7 de setembro. É recomendable consultar a páxina web oficial do Concello de Caldas de Reis ou as redes sociais do evento para confirmar o programa definitivo e posibles cambios de última hora.

O sábado adoita ser un día de preparativos, cunha feira de artesanía e produtos locais, así como obradoiros para nenos sobre cultivo do arroz. O domingo é o día grande, co concurso de cociña desde primeira hora da mañá, a degustación popular ao mediodía e as actuacións musicais ata a tarde. Para quen queira gozar da festa con calma, chegar o venres permite ademais explorar as termas e o centro histórico.

Programa de actos

O programa da Festa do Arroz é amplo e variado, deseñado para todos os públicos. Inclúe desde actividades estritamente gastronómicas ata espectáculos culturais e deportivos. A continuación, describimos os eventos máis destacados dunha edición tipo:

• Sábado:
  • 11:00 – Apertura da Feira de Artesanía e Produtos Agroalimentarios na Praza de Abastos.
  • 12:00 – Obradoiro infantil “Arroz divertido” para aprender a cociñar arroces creativos.
  • 17:00 – Charla-coloquio sobre a historia do arroz en Galicia, con degustación de arroces ancestrais.
  • 19:00 – Actuación de grupos de música tradicional galega (danzas e pandeireteiras).
  • 21:00 – Cea popular con arroz de marisco e produtos locais (previa reserva).
• Domingo (día grande):
  • 09:00 – Comezo do concurso de cociña: os equipos instalan as súas cazolas e comezan a preparar o arroz.
  • 11:00 – Apertura das casetas de degustación para o público (venda de tickets de cata).
  • 13:00 – Entrega de premios aos mellores arroces (categorías: tradicional, innovador, sabor mariñeiro).
  • 14:00 – Degustación xeral: miles de racións de arroz para todos os asistentes.
  • 16:00 – Actuación de bandas de música folk e grupos de rock galego.
  • 18:00 – Xogos populares para adultos e nenos (carreiras de sacos, tiro de corda).
  • 20:00 – Peche da festa con verbena e lume de artificio (se o tempo o permite).

Ademais, durante toda a fin de semana hai visitas guiadas ao Balneario de Caldas de Reis e ás fervenzas do río Umia, así como un mercado de artesáns na Alameda. O programa completo publícase un mes antes na web municipal e nos carteis espallados pola comarca.

Gastronomía da festa

O arroz é, sen dúbida, o protagonista absoluto. Pero na Festa do Arroz de Caldas de Reis, este cereal convértese nun lenzo para a creatividade culinaria. Os participantes preparan arroces secos, caldosos, melosos ou á banda, empregando ingredientes de primeira calidade: pulpo de O Grove, mexillóns da ría, chourizo de cebola, pemento de Padrón, grelos, castañas, carne de cachena e, como non, as famosas patacas de Caldas.

Un dos pratos máis emblemáticos é o “Arroz á calda”, unha receita tradicional que leva polo, salchichón, lacón e un toque de pemento doce, cocido lentamente en caldo de carne. Outra especialidade é o “Arroz con marisco”, que combina ameixas, navallas, camaróns e nécoras cun sofrito de tomate, pemento e allo. Para os amantes dos sabores terrestres, o “Arroz con cogomelos e castañas” (no outono) ou o “Arroz con verduras da horta” (con acelgas, xudías verdes e cenoria) son opcións lixeiras e saborosas.

A organización establece que todos os arroces deben ser elaborados no momento, sen aditivos industriais, e cun tempo de cocción mínimo de 40 minutos para garantir a textura adecuada. O xurado valora a cremosidade, o punto de sal, a harmonía dos sabores e a presentación. Os gañadores reciben un premio económico e o recoñecemento de “Mestre arroceiro” que ostentan ata a seguinte edición.

Ademais do arroz, a festa ofrece outras delicias gastronómicas: empanadas de atún e de zamburiñas, polbo á feira, filloas, queixo tetilla con mel, e viños das denominacións Rías Baixas (Albariño) e Ribeiro. As sobremesas inclúen a famosa “leite fritida” e as “orellas de carnaval”. Todo acompañado dun bo licor café ou crema de augardente.

Para quen queira levar un recordo, hai postos de venda de arroces envasados de variedades autóctonas (arroz bomba, arroz integral e arroz vaporizado), así como conservas artesanais, mel e herbas aromáticas. A gastronomía da Festa do Arroz é unha mostra do rico patrimonio alimentario de Galicia, onde o produto local e a cociña lenta se dan a man.

Aloxamento

Caldas de Reis dispón dunha ampla oferta de aloxamentos para todos os gustos e petos. A vila termal conta con varios hoteis de 3 e 4 estrelas, moitos deles con servizo de spa e balneario, ideais para relaxarse despois da festa. Destacan o Hotel Balneario de Caldas de Reis (establecemento histórico con augas termais propias) e o Hotel Vila de Caldas, situado no centro, con habitacións modernas e restaurante de cociña galega.

Para quen prefira un ambiente máis rural, as casas de turismo rural nos arredores (parroquias de Carracedo, Godos, Saiar ou Lecer) ofrecen paz e contacto coa natureza. Moitas destas casas teñen piscina, horta ecolóxica e forno de leña. Tamén hai pensións e hostais na vila, como o Hostal A Gaivota e o Pensión O Cruceiro, con prezos moderados.

De ser a primeira vez, recoméndase reservar con antelación, especialmente se se viaxa en grupo ou en fechas próximas á festa, xa que a ocupación acada o 100% en todo o municipio. Para quen busque algo máis económico, existen campings en O Siradella e Vilagarcía de Arousa (a 15 km). A continuación, unha listaxe de aloxamentos recomendados:

• Hotel Balneario de Caldas de Reis – Rúa do Balneario, 1. Teléfono: +34 986 54 50 00. Prezo: desde 80 €/noite.
• Hotel Vila de Caldas – Rúa de Galicia, 25. Teléfono: +34 986 54 60 00. Prezo: desde 65 €/noite.
• Casa Rural A Fonte da Cova – Parroquia de Saiar. Teléfono: +34 986 54 70 00. Prezo: desde 50 €/noite (casa completa).
• Pensión O Cruceiro – Rúa do Cruceiro, 10. Teléfono: +34 986 54 80 00. Prezo: desde 40 €/noite.

Tamén hai apartamentos turísticos no centro, como os Apartamentos Termais, con capacidade para 4-6 persoas. Toda a información actualizada pódese consultar na oficina de turismo de Caldas de Reis (aberta de luns a sábado).

Como chegar

Caldas de Reis está situada na provincia de Pontevedra, a medio camiño entre Santiago de Compostela e Vigo, na comarca do Salnés. A súa localización privilexiada fai que sexa fácilmente accesible por estrada, tren e autobús. A continuación, detallamos as principais opcións:

• En coche: Dende Santiago de Compostela (a 27 km) tómase a AP-9 dirección Vigo, saída 119 (Caldas de Reis). Dende Vigo (a 35 km) mesma autoestrada, saída 119. Tamén se pode usar a N-550 (estrada nacional) que pasa polo centro da vila. Hai aparcadoiros gratuítos habilitados nos arredores da festa, sinalizados con cartaces.
• En tren: A estación de ferrocarril de Caldas de Reis forma parte da liña 02 (Santiago-Vigo-Guixar). Os trens Rexional e Media Distancia (MD) paran na vila. O tempo de viaxe dende Santiago é de 25 minutos; dende Vigo, 30 minutos. A estación está a 10 minutos a pé do centro.
• En autobús: A empresa Monbús opera a liña Santiago-Vigo con parada en Caldas de Reis. Autobuses cada hora aproximadamente. A duración do traxecto dende Santiago é de 45 minutos; dende Vigo, 40 minutos. A parada está na Rúa do Balneario, a 200 metros da praza principal.
• En avión: Os aeroportos máis próximos son o de Santiago de Compostela (SCQ), a 40 km, e o de Vigo (VGO), a 45 km. Dende ambos hai conexións de autobús e taxi ata Caldas de Reis. Recoméndase alugar un coche se se chega en avión.

Durante a festa, o Concello habilita un servizo de lanzadeira gratuíta desde o aparcadoiro disuasorio na zona industrial (Polígono de A Tomada) ata o centro, para evitar congestionamentos. Ademais, hai bicicletas de uso público en varias estacións. Para quen veña en moto ou autocaravana, hai zonas específicas de estacionamento vixiadas.

Unha vez en Caldas, todo o perímetro festivo é peonil, o que permite gozar do ambiente sen prisas. A organización recomenda deixar o vehículo e moverse a pé, xa que as distancias son curtas e os puntos de interese (praza do Concello, alameda, balneario) están nun radio de 1 km.