Festa das Pepitas en Ferrol: serenatas, rondallas y alegría nocturna

Festa das Pepitas en Ferrol: serenatas, rondallas e ledicia nocturna

A cidade de Ferrol, coñecida pola súa forte identidade naval e a súa imponente arquitectura ilustrada, garda no seu calendario festivo unha das tradicións máis enternecedoras e participativas de toda Galicia: a Festa das Pepitas. Mentres que noutras localidades galegas a noite do venres de Dolores énchese de protagonismo feminino, o certo é que en Ferrol esta data adquire uns tintes especiais grazas á figura do «Pepito», o home que, arroupado pola escuridade e acompañado polos seus amigos máis achegados, se atreve a rondar á muller amada cunha serenata musical.

Neste artigo, achegámonos ata a cidade departamental para percorrer a historia, a esencia e todos os detalles prácticos que necesitas saber para vivir, en primeira persoa, unha noite maxistral de música, amor e ledicia na rúa.

Historia e orixes: Cando o amor se cantaba nas rúas

A orixe da Festa das Pepitas está intimamente ligada á tradición católica e ao calendario litúrxico. A celebración ten lugar o Venres de Dolores, o último venres antes do Domingo de Ramos, que marca o inicio da Semana Santa. Este día estaba tradicionalmente dedicado á Nosa Señora dos Dolores (ou Virxe da Soedade), unha figura de profunda devoción en Galicia.

Ofertas de viaje a Galicia

Ofertas de viaje — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Co paso dos anos, o que comezou como un día de recollemento e solemnidade previo á paixón de Cristo, transformouse nunha festividade de carácter máis lúdico e romántico. En Ferrol, a costume de «rondar» ás mulleres cobrou unha forza especial. Os mozos da cidade, agrupados en cuadrillas, contrataban ou formaban as súas propias rondallas (conxuntos musicais que empregan guitarras, laúdes, bandurrias e pandeiretas) para percorrer as rúas ata situarse baixo o balcón ou a fiestra da súa amada.

Alí, na penumbra da noite ferrolá, interpretábanse cancións de amor, parodyas e pezas tradicionais. A muller homenaxeada, coñecida afectuosamente como a «Pepita», correspondía o xesto asomándose ao balcón, lanzando un bico ou incluso ofrecendo unhas lambonadas ou viño aos músicos. Hoxe en día, aínda que os costumes amorosos mudaron, a Festa das Pepitas mantense como un reivindicación da cultura popular, da música en vivo e da vida de veciñanza.

Data oficial: Cando se celebra?

A data da Festa das Pepitas é variábel, xa que depende do calendario eclesiástico. Como xa indicamos, celébrase invariablemente o Venres de Dolores, que é o venres anterior ao Domingo de Ramos. Isto significa que a festa pode ter lugar entre os meses de marzo ou abril, dependendo do ano en que caia a Pascua. É unha data esperada con ansiedade polos ferroláns, pois marca o inicio das festas primaverais e serve como un emocionante preámbulo á recoñecida Semana Santa de Ferrol, declarada de Interese Turístico Internacional.

Programa e actividades: A ledicia nocturna

Se hai algo que define a Festa das Pepitas é a espontaneidade e a multitude de actos que ocorren de forma simultánea por toda a cidade. Aínda que non existe un único programa oficial pechado, senón multitude de iniciativas, pódese resumir a noite nas seguintes actividades clave:

• As Serenatas nos Barrios: Dende as nove da noite, os barrios máis tradicionais, como Ferrol Vello, o barrio de Esteiro ou Canido, énchense de música. Cuadrillas de amigos, moitos disfrazados con chisteras ou traxes de época, seguen ás súas rondallas favoritas. O ambiente é xentil, parándose en cada porta para cantar.
• O Concurso de Rondallas: Adoita haber un certame musical central, moitas veces organizado polo Concello ou por asociacións de veciños, onde se reúnen as mellores agrupacións para competir ou simplemente para deleitar ao público cun repertorio variado.
• Romarías e Verbenas: Ao longo da noite, e tras o paso das serenatas máis «formais», a festa continúa nas prazas máis grandes. Instálanse pequenos escenarios ou chigres improvisados onde a música de verbena fai bailar a novos e vellos ata a madrugada.
• O Engalanamento: As mulleres (as Pepitas) saen á rúa vestidas de forma elegante, moitas veces con flor no peito, e os homes (os Pepitos) fan o propio, nun ambiente de cortesía que recorda a tempos pasados.

Gastronomía: O combustible da serenata

Non se pode entender unha noite de ronda e cánticos en Galicia sen unha boa dose de gastronomía. A Festa das Pepitas é tamén unha celebración para o padal. Ao longo das rúas e nas romarías establecidas, pódense degustar produtos típicos da comarca de Ferrolterra.

Oproduto estrela desta noite, e de case toda celebración galega, é a pulpa á ferrolá. A diferenza doutros lugares, aquí adóitaselle engadir un chisco de pemento doce e moita paciencia na cocción para que quede no seu punto perfecto, acompañada de cachelos fervidos e un bo chorro de aceite de oliva.

Tamén son habituais as empanadas (de xoubas, de berza ou de carne), os lacóns con grelos, e os churrascos de carne ao estilo galego. Para accompanying estes manxares, nada mellor que un viño novo servido en cuncas de barro. E para rematar a noite, asado de castañas ou doces tradicionais como as filloas, que adoitan ser o agasallo que as «Pepitas» lles dan aos seus «Pepitos» como mostra de agradecemento pola serenata.

Aloxamento en Ferrol: Onde durmir despois da ronda

Se vas visitar Ferrol para vivir a Festa das Pepitas, é fundamental que reserves o teu aloxamento con moita antelación, xa que a cidade énchese de visitantes que aproveitan para gozar tamén da Semana Santa. Ferrol ofrece unha ampla variedade de opcións para todos os petos:

• Hostais e Pensións: Son a opción máis económica e adoitan estar situadas no centro histórico, preto de onde se desenvolve a maior parte da festa. Son ideais para viaxeiros que buscan un lugar cómodo e sinxelo para descansar.
• Hotéis de Categoría: Se prefieres máis comodidades, Ferrol conta con hotéis de tres e catro estrelas, moitos deles situados no Ensanche, a zona moderna da cidade. Establecementos como o Hotel Almirante ou o Parador de Ferrol (este último nunha localización incrible sobre a ría) son excelentes opcións.
• Casas Rurais: Para quen prefira fuxir do ruído nocturno, a comarca de Ferrolterra ofrece fermosas casas rurais nas aldeas dos concellos limítrofes, a escasos minutos en coche do centro urbano.

Como chegar a Ferrol

A cidade de Ferrol está excelentemente comunicada co resto de Galicia e de España, o que facilita enormemente a viaxe para disfrutar da Festa das Pepitas.

En Coche: Se viñes desde A Coruña, podes coller a autovía AP-9, que te deixará en Ferrol en menos dunha hora. Desde Santiago de Compostela, tamén podes coller a AP-9 en dirección norte, o que supón un viaxe duns 70 minutos. Desde Lugo, a maneira máis rápida é coller a autovía A-6 ata Baamonde e despois tomar a AG-53/N-VI en dirección Ferrol. O aparcadoiro no centro pode ser complicado durante as festas, así que é recomendable deixar o coche nas aforas e usar o transporte público.

En Tren: Ferrol conta cunha estación de ferrocarril (Renfe) cun bo servizo de proximidades (Cercanías) que o conecta con cidades como A Coruña e Santiago de Compostela. Ademais, ten servizos de Media Distancia que conectan a cidade con outras capitais galegas.

En Autobús: A estación de autobuses de Ferrol, situada nun lugar moi céntrico, recibe a numerosas compañías (ALSA, Arriva, Monbus) que unen a cidade destinal de forma regular con todos os puntos de Galicia, así como con cidades do resto de España (Madrid, Bilbao, etc.).

En Avión: Para quen veña de fóra, o aeroporto máis próximo é o de Aeroporto da Lavacolla (Santiago de Compostela), a uns 75 quilómetros. Outra opción, tamén moi próxima, é o Aeroporto de A Coruña (Alvedro), situado a uns 50 quilómetros da cidade departamental.

Unha experiencia inesquecible

A Festa das Pepitas non é só un evento máis no calendario; é un testemuño vivo de como os ferroláns entendense a si mesmos e á súa cultura. É unha noite na que o tempo semella deterse, onde os terreos de pedra de Ferrol Vello resoan coas mesmas melodías que hai séculos facían suspirar ás mozas nos seus balcóns.

A ledicia nocturna, a música das cuerdas pulsadas con coidado e a calor dun bo prato de pulpo converten esta celebración nunha experiencia imprescindible para calquera amante da cultura galega. Se aínda non tes plans para o próximo Venres de Dolores, Ferrol agárdache cos seus cantos, as súas rúas e, sobre todo, co corazón aberto da súa xente.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas