Festa da Pomba en As Pontes: palomas, tradición rural, concurso de tiro

Historia e Orixe: Unha Festa de Acción de Grazas

A orixe da Festa da Pomba remóntase a tempos inmemoriais, cuxas raíces se perden na tradición oral. Sábese con certeza que xa se celebraba no século XIX, consolidándose como un punto de encontro obrigado para veciños e veciñas das parroquias do concello e de localidades limítrofes de Lugo. O seu núcleo fundamental sempre foi a capela da Virxe do Carme, situada no lugar de O Chao do Foxo.

O nome «da Pomba» provén do antigo concurso de tiro á pomba, unha práctica na que os participantes disparaban a pólas de pombas de barro postas sobre un pau. Esta competición, máis que un simple xogo, era unha demostración de habilidade propia dun medio rural onde o manexo das armas para a caza ou a defensa do gando era unha destreza valorada. Co paso do tempo, e por razóns de seguridade, as pombas de barro foron substituídas por dianas ou platos de barro, pero o nome perdurou, converténdose no emblema da festa.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

A festa ten un marcado carácter de acción de grazas polas colleitas e como preludio ás actividades da trilla. A súa data, próxima á festividade da Virxe do Carme (16 de xullo), e a súa celebración en pleno agosto, ligárona tamén ao descanso e ao pracer estival.

Data e Celebración: Un Sábado de Agosto

A Festa da Pomba celébrase tradicionalmente o sábado seguinte ao 15 de agosto, coincidindo coas festividades da Asunción e integrada no pleno verán, época de maior movemento e folganza. Este día converte As Pontes e, especialmente, a zona da capela do Carme, nun ferve vivo de actividades, sons e cores que atraen a centos de visitantes.

Programa e Actividades: Un Día Cheo de Emocións

O día da Festa da Pomba segue unha estrutura clásica que combina o acto relixioso, a competición e a folia popular. O programa típico inclúe:

• Mañá: Comeza coa recepción de bandas de música e charangas que animan as rúas. Pelas 11:00 horas celébrase unha solemne Misa na Capela da Virxe do Carme, oficiada polo párroco e acompañada polos cánticos dos asistentes.
• Procesión: Tras a misa, a imaxe da Virxe do Carme sae en procesión polos camiños e rúas próximos á capela, nun acto de gran devoción.
• Peche do Concurso de Tiro: Pola tarde, ten lugar o momento máis esperado: a final do Concurso de Tiro ao Plato (herdeiro do tiro á pomba). Os mellores tiradores da comarca disputan o título nun ambiente de grande expectación e compañeirismo. A proba ten as súas propias regras tradicionais e o gañador recibe un trofeo e o recoñecemento de toda a comunidade.
• Verbena Popular: Coa caída do sol, a festa trasládase ata unha praza ou recinto habilitado onde se instala unha orquestra ou grupo de música para a verbena. Aquí báilase ao son da música tradicional e moderna ata ben entrada a noite.
• Actividades Complementarias: Nos últimos anos, o programa enriquécese con mercadillos de artesanía, exposicións de fotografía antiga sobre a festa, demostracións de oficios tradicionais e actividades infantís, buscando que a tradición chegue a todas as xeracións.

Gastronomía: Sabores da Terra do Eume

Non se pode entender a Festa da Pomba sen a súa componente gastronómica. Ao redor da capela e polas rúas, instálanse barracas e quioscos onde se poden saborear os pratos típicos da comarca:

• Pulpo á feira: Un clásico imprescindible, cocido no seu punto e aderezado con sal grosso, pimentón doce e aceite de oliva.
• Lacón con grelos: Aproveitando os últimos grelos da temporada, é un prato reconfortante e saboroso.
• Embutidos da terra: Chorizos, androllas e botelos, xeralmente feitos de forma artesanal.
• Carne ao caldeiro: Carne de vacún ou porco cocida en grandes caldeiros de ferro, un método de cociña comunal moi festeiro.
• Queixo do país e mel de Galicia: Para rematar cun toque doce.
• Para beber, non pode faltar o viño da terra, servido en cuncas, e a queimada como broche final da noite.

Aloxamento: Onde Durmir nas Pontes

Para quen queira pernoctar na zona e desfrutar con calma da festa e do seu entorno, As Pontes e a súa contorna ofrecen diversas opcións:

• No centro urbano de As Pontes: Atoparán varios hoteis e pensiones modernos, con todas as comodidades. É recomendable reservar con antelación dado que agosto é época de alta demanda.
• Casas Rurais e Agroturismos: Na bucólica contorna do concello, especialmente cara ás beiras do río Eume ou nos montes circundantes, existen encantadoras casas rurais que ofrecen paz e un contacto directo coa natureza. Son unha opción ideal para familias ou grupos.
• Área de Camping: Para os amantes da auténtica aventura, existen áreas autorizadas para acampar nas proximidades, sempre respectando o medio ambiente.
• Localidades Próximas: Se non se atopa dispoñibilidade en As Pontes, as localidades de Monfero (porta de entrada ao Parque Natural das Fragas do Eume), A Capela ou incluso Ferrol, a uns 40 minutos en coche, ofrecen alternativas de aloxamento.

Cómo Chegar: Accesos á Festa

As Pontes de García Rodríguez está ben comunicado, facilitando o acceso aos visitantes:

• En Coche:
  • Dende A Coruña (uns 70 km): Tomar a AP-9 (Autoestrada do Atlántico) sentido Ferrol, e despois a AC-642 ou a estrada nacional N-VI sentido Lugo. O percorrido é de aproximadamente 50 minutos.
  • Dende Santiago de Compostela (uns 120 km): AP-9 sentido Ferrol e despois as mesmas vías. Preto de 1 hora e 20 minutos.
  • Dende Lugo (uns 60 km): A N-VI directa ata As Pontes. Preto de 50 minutos.
  A capela da Virxe do Carme está sinalizada e sitúase ás aforas do núcleo urbano, normalmente cun amplo espazo para aparcar habilitado para a festa (aínda que é recomendable ir con tempo).
• En Autobús: Varias liñas regulares de empresas como Monbus ou Arriva conectan As Pontes con A Coruña, Ferrol, Lugo e Santiago, con maior frecuencia nos días laborables.
• En Tren: A estación de tren de As Pontes, na liña que une Ferrol con Monforte de Lemos, ten servizos de media distancia. Desde a estación ata a zona da festa pode tomarse un taxi ou autobús urbano.

Recomendación práctica: Dada a afluencia de público, o uso do transporte público ou o compartir coche é unha opción recomendable e sostible.