Festa da Pementeira de Herbón: pequeño pimiento, gran tradición

Festa da Pementeira de Herbón: pequeno pemento, gran tradición

Na parroquia de Santa María de Herbón, situada no concello coruñés de Padrón, celébrase cada ano unha das festas gastronómicas máis queridas e recoñecidas de Galicia: a Festa da Pementeira de Herbón. Este evento, que rende homenaxe ao famoso pemento de Herbón, é unha cita imprescindible para amantes da boa mesa e da cultura tradicional galega. Baixo o lema «pequeno pemento, gran tradición», esta celebración reúne milleiros de visitantes que acuden para degustar este produto de recoñecido prestixio e disfrutar dun ambiente festivo único.

O pemento de Herbón, coñecido popularmente como «pemento de Padrón», é un produto hortícola que se cultivou historicamente na zona do val do Ulla e do Sar. A súa fama transcende as fronteiras de Galicia grazas ao ditado popular que di: «Os pementos de Padrón, uns pican e outros non». Esta incerteza ao comelos forma parte da súa atracción e encanto. Trátase dun pemento pequeno, de cor verde intensa, que se adoita consumir fritido con sal e aceite de oliva. Foi recoñecido con indicación xeográfica protexida (IXP), o que garante a súa calidade e orixe.

Historia da Festa da Pementeira de Herbón

A Festa da Pementeira de Herbón naceu en 1979, impulsada por un grupo de veciños e produtores locais que querían render homenaxe a este produto estrela da súa horta e promocionar o seu consumo máis alá das fronteiras da comarca. Dende entón, non deixou de medrar tanto en asistencia como en relevancia institucional e turística. Ao longo das súas máis de corenta edicións, a festa converterase nun escaparate fundamental da gastronomía galega.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

A orixe do cultivo do pemento nesta zona remóntase, segundo as fontes históricas, á chegada dos franciscanos ao Convento de Herbón no século XVII. Foron eles quen trouxeron as primeiras sementes desde América, adaptándose perfectamente ao clima suave e húmido das terras regadas polos ríos Ulla e Sar. Co paso dos séculos, o pemento converteuse nun pilar da economía local e nun elemento identitario da gastronomía de Galicia. As mulleres, as chamadas pementeiras, tiñan un papel fundamental na súa comercialización, levando os pementos nos cestos aos mercados de Padrón, Santiago de Compostela e outras vilas circundantes. De aí deriva o nome da festa, que lles rende unha merecida homenaxe.

No ano 2009, o pemento de Herbón conseguiu a citada Indicación Xeográfica Protexida, un fito que supuxo un empurrón definitivo para a súa protección e promoción. A Festa da Pementeira foi tamén declarada de Interese Turístico Galego, consolidándose como un evento de referencia no calendario festivo de Galicia.

Data de Celebración

A Festa da Pementeira de Herbón celébrase tradicionalmente o primeiro sábado de agosto, unha data estratéxica que coincide co punto álxido da tempada de recolección do pemento. A elección deste momento do ano non é casualidade: en agosto, os pementos atópanse no seu punto óptimo de madurez, ofrecendo o mellor sabor e textura. É habitual que a organice a Confraría do Pemento de Herbón, en estreita colaboración co Concello de Padrón e diversas asociacións de produtores.

Programa da Festa

O programa da Festa da Pementeira de Herbón combína á perfección a gastronomía coa cultura, a música e o entretenemento familiar. Aínda que a programación pode variar en cada edición, habitualmente inclúe as seguintes actividades:

• Gran xuntanza gastronómica: O prato estrela, como non podía ser doutro xeito, son os pementos fritidos. Ao longo do recinto feiral instálanse varias carpas onde se serven miles de racións de pementos de Herbón preparados de forma tradicional, acompañados de pan de millo, empanada, queixo galego e viño da terra. A popular queimada galega adoita pechar a sobremesa.
• Concurso de calidade: Un dos momentos máis esperados é o concurso no que se elixen os mellores pementos da tempada. Un xurado experto avalía criterios como o tamaño, a cor, a uniformidade, a frescura e, por suposto, o sabor.
• Concurso de comer pementos: Unha proba divertida e chea de emoción na que os participantes compiten por ver quen é quen de comer máis racións de pementos no menor tempo posible, coa emoción de non saber cal deles picará máis.
• Música tradicional e folk: A música en directo é un compoñente esencial. Ao longo do día pódense escoitar agrupacións de gaitas, pandeireteiras, grupos folk de recoñecido prestixio e orquestras para rematar a noite coa clásica verbena galega.
• Artesanía e cultura: O evento conta cun mercado artesanal onde se expoñen productos típicos da zona, traballos manuais e obxectos tradicionais galegos. Tamén adoitan programarse exposicións etnográficas, actuacións teatrais e obradoiros infantís para que os máis pequenos coñezan o patrimonio lúdico e cultural da comarca.
• Entrega de recoñecementos: Durante o acto institucional, entrégase o premio «Pementeira de Honra» a personalidades ou entidades que destacaron na promoción do pemento de Herbón, da gastronomía galega e da cultura da zona.

Gastronomía: Protagonista Absoluta

Aínda que o grande protagonista é, sen dúbida, o pemento de Herbón fritido, a Festa da Pementeira é unha excelente excusa para disfrutar de todo o bo comer galego. O pemento prepárase de forma sinxela pero maxistral: frítese en abundante aceite de oliva a temperatura moderada e sérvese espolvoreado con sal gordo. O resultado é unha delicia cruxeñente, cun sabor lixeiramente doce que, de vez en cando, regala un toque picante inesperado que fixo famoso este produto en todo o mundo.

Pero a oferta gastronómica non se queda aquí. Os visitantes poderán probar a excelente empanada galega de distintos recheos (bonito, zorza, chícharos), o lacón con grelos, o polbo á feira e unha ampla representación de queixos galegos con Denominación de Orixe, coma o queixo de Tetilla, Arzúa-Ulloa ou San Simón da Costa.

Tampouco poden faltar as postres tradicionais. A tarta de Santiago, os churros con chocolate, as filloas e a bica galega adoitan pechar as comidas nas carpas da festa. Todo isto pode maridar cunha boa copa de viño Ribeiro ou Albariño, ou cun refrescante queimada para dar boa conta da rica tradición licoeira galega.

Aloxamento nas Contornas

Para aqueles que desexen disfrutar da Festa da Pementeira de Herbón con tranquilidade e aproveitar para coñecer a zona, a comarca ofrece múltiples opcións de aloxamento de calidade. Padecendo tamén a proximidade de Santiago de Compostela, esta é unha zona estratéxica e moi ben comunicada.

• Hostales e Pensiones: Na propia vila de Padrón hai numerosos establecementos pequenos, familiares e acolledores que ofrecen cuartos a prezos asequibles e atención persoal.
• Hotéis con encanto e Casas Rurais: Nas parroquias circundantes e no val do Ulla hai fermosas casas rurais e pazos rehabilitados que permiten disfrutar do turismo rural en contacto coa natureza e a cultura tradicional. Son ideais para familias ou parellas que buscan tranquilidade absoluta.
• Albergues turísticos: Ao ser unha zona de paso do Camiño de Santiago (especialmente o Camiño Portugués), existen albergues públicos e privados con boas instalacións.
• Cámpings: Para os amantes do turismo ao aire libre, existen cámpings nas proximidades do río Ulla e na costa da ría de Arousa, a poucos quilómetros.

Recoméndase facer a reserva con antelación suficiente, xa que a afluencia de público durante o primeiro sábado de agosto é moi alta e os aloxamentos énchense con rapidez.

Cómo Chegar a Herbón

A parroquia de Santa María de Herbón atópase a escasos 3 quilómetros do centro urbano de Padrón, nunha contorna rural de grande beleza paisaxística. Chegar ata ela é sinxelo grazas ás boas comunicacións por estrada e ferro que teñen esta zona.

• En coche: A principal vía de acceso é a autopista AP-9, que conecta as principais cidades galegas. Tomando a saída de Padrón, chegarase facilmente a Herbón a través dunha estrada comarcal asfaltada e ben sinalizada. Durante o día da festa adoitan habilitarse aparcadoiros gratuítos nas aforas con servizo de lanzadeira ata o recinto feiral.
• En tren: Padrón conta cunha estación de tren operada por Renfe, con servizos de Media Distancia que a conectan con Santiago de Compostela (uns 25 minutos de traxecto) e outras cidades como A Coruña, Pontevedra e Vigo.
• En autobús: Existen varias liñas de autobús interurbano que operan con parada en Padrón, conectándoa diariamente coas capitais de comarca e concellos limítrofes.
• En avión: O Aeroporto Internacional de Santiago-Rosalía de Castro (SCQ) é o máis próximo, situado a uns 30 minutos en coche. Dende o aeroporto pódese tomar un taxi, alugar un vehículo ou combinar transporte público ata a estación de tren de Santiago e de alí tomar o tren ata Padrón.

Máis aló da Festa: Que Ver nos Arredores

A visita á Festa da Pementeira de Herbón pode ser o punto de partida perfecto para descubrir unha zona de enorme riqueza cultural e natural. Os amantes da literatura non poden deixar de visitar o Museo Rosalía de Castro, situado na Casa da Matanza, onde viviu os seus últimos anos e faleceu a ilustre poeta galega. Este espazo museográfico permite coñecer de preto a vida e obra da autora fundamental das letras galegas.

Tampouco debe perderse o Xardín Botánico de Padrón, un fermoso espazo natural que acolle multitude de especies vexetais, e os vestixios do antigo Convento de Santo António de Herbón, lugar ligado á orixe mesma do cultivo do pemento. A pouca distancia atópase tamén a fermosa vila mariñeira de Pobra do Caramiñal e as praias da ría de Arousa, perfectas para un refresco estival. O patrimonio histórico e a beleza de calidade da comarca do Sar fan que a visita sexa unha experiencia redonda.

Unha Cita Imprescindible en Galicia

A Festa da Pementeira de Herbón é, en definitiva, unha celebración que encerra o mellor da esencia galega: o produto de temporada, a hospitalidade dos seus veciños, a cultura tradicional e a festa ao aire libre. Un pequeno pemento que colleu sona mundial ten o poder de reunir a miles de persoas arredor dunha mesa, celebrando a identidade de Galicia no seu estado máis auténtico, sabroso e alegre.

Se aínda non tes plans para o primeiro sábado de agosto,Herbón chámate a celebrar a gran tradición do seu pemento e a riqueza patrimonial da súa terra. Non fica outra que coller camiño de Padrón para disfrutar do bo comer, do bo beber e da mellor compañía. Como din por alí, os pementos de Padrón, uns pican e outros non… pero todos teñen a magia de facerche volver.

Redacción cultural de engalicia.info | Cultura e tradicións de Galicia.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas