Festa da Malla de Castrelo de Miño: trilla con caballos, tecnología tradicional, demostración etnográfica

Festa da Malla de Castrelo de Miño: tradición viva da trilla a cabalo

A Festa da Malla de Castrelo de Miño converte cada verán esta vila ourensá no foco dunha viaxe ao pasado, celebrando unha das tarefas agrícolas máis importantes da Galicia tradicional: a malla do cereal. A través dunha espectacular posta en escena que envolve cabalos, maquinaria antiga, músicas, gastronomía e moitas veciñas e visitantes vestidos de época, esta festa convértese nun verdadeiro museo ao aire libre e nunha oportunidade única para experimentar en directo o patrimonio etnográfico galego.

Un pouco de historia: da necesidade á festa

A malla era, durante séculos, un traballo esencial para separar o gran da palla nos cereais como o trigo e o centeo. Ata a mecanización na metade do século XX, o proceso realizábase a man e con axuda de animais. A técnica máis impresionante e tradicional é a trilla con cabalos, na que varios animais correndo en círculo pisan as gabias de cereal espalladas na eira, axudando a liberar o gran.

Coa chegada das máquinas malladoras, o traballo fíxose máis rápido, pero esta técnica, e o labor colectivo en forma de malla veciñal, fóronse perdendo. Para recuperar e homenaxear este patrimonio, a veciñanza de Castrelo de Miño, co apoio de asociacións culturais, comezou a organizar a Festa da Malla hai xa varias décadas. Desde entón, converteuse nunha cita ineludible tanto para as xentes do Ribeiro como para centos de visitantes de toda Galicia e mesmo de fóra.

Ofertas de viaje a Galicia

Buscar en Expedia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data de celebración

A festa celébrase cada ano o primeiro domingo de agosto, coincidindo co tempo tradicional da malla do cereal en Galicia. Para o 2024, a data marcada é o domingo 4 de agosto.

O evento celébrase na area recreativa e nas eiras do entorno da igrexa de Castrelo de Miño. O calendario pode variar lixeiramente en función das condicións meteorolóxicas, mais sempre se anuncia con antelación tanto nas redes sociais do Concello coma a través da prensa local.

Programa de actividades

• 10:00: Xuntanza de veciñanza e visitantes. Benvida e chegada dos primeiros grupos folclóricos. Degustación de doces tradicionais e chocolate.
• 11:00: Montaxe da eira. Preparación dos feixes de cereal, explicación etnográfica sobre a malla e os seus procesos tradicionais.
• 12:00: Demostración de malla por trilla a cabalo. Varios cabalos corren en círculo sobre os feixes, ao ritmo das ordes dos malladores vestidos de época, tal e como se facía hai cen anos.
• 13:00: Malla con maquinaria tradicional. Mostra de antigas malladoras a motor, moitas delas restauradas por asociacións ou particulares, ofrecendo explicacións sobre o funcionamento da tecnoloxía dos séculos XIX e XX.
• 14:00: Xantar popular. Servizo de comida típica do Ribeiro e da zona. Ver detalles da gastronomía.
• 16:00: Música e baile tradicional. Actuación de grupos folclóricos da comarca, gaiteiros e danzas populares arredor da eira. Obradoiros e xogos para nenos/as.
• 18:00: Remate da xornada. Entrega de recordos e agradecementos á organización e participantes.

Durante toda a xornada, mantense unha feira de produtos artesanais, exposiciones de aperos antigos e visitas guiadas polos espazos de interpretación rural.

Gastronomía: sabores do Ribeiro

Un dos grandes atractivos da festa é sen dúbida o xantar popular, aberto a todo o público, polo que convén reservar praza ou chegar con tempo. Os menús inclúen pratos típicos como:

• Empanada galega elaborada con fariña local e recheos do campo ou do río (xoubas, lacón, chourizo, bacallau…)
• Polbo á feira feito ao estilo tradicional, con aceite de oliva e pemento.
• Chourizo, costela e pan de millo acompañados de viños do Ribeiro, denominación de orixe que fixo famosa a comarca.
• Torta de millo, bicas e doces caseiros para rematar, moitas veces elaborados polas propias veciñas.

Ao longo da festa tamén se habilitan postos de polbo e de polbeiras tradicionais, así como barras con produtos típicos do Ribeiro.

Aloxamento en Castrelo de Miño e arredores

A pesar de ser unha vila pequena, a zona do Ribeiro ofrece diversas opcións de aloxamento para disfrutar plenamente da festa e da contorna:

• Casas rurais e pazos restaurados nas parroquias do concello e arredores, como Pazos de Arenteiro ou Ribadavia.
• Hoteis boutique e pensións familiares no centro do pobo ou xunto ao encoro de Castrelo.
• Camping ou caravanas no entorno do encoro, para os amantes da natureza.
• Alternativamente, Ribadavia (a 8 km) conta con maior oferta hoteleira e hostaleira.

Recoméndase reservar con antelación, especialmente na semana da festa, por ser un evento de alta demanda para turismo rural, familiar e etnográfico.

Como chegar a Castrelo de Miño

Castrelo de Miño está situado no corazón do Ribeiro, na provincia de Ourense. O acceso realízase facilmente en coche dende diferentes puntos de Galicia:

• Dende Ourense: 20 minutos en coche. Seguir a N-120 dirección Vigo, desviarse pola OU-504 ata chegar ao núcleo do pobo.
• Dende Vigo: 60 minutos pola A-52 ata Ribadavia e logo pola OU-504.
• Dende Santiago de Compostela: Menos de 1h 30min. A-52 (Ligazón por Ribadavia).

En transporte público, as liñas de autobús conectan Ourense con Ribadavia. Dende Ribadavia, podes tomar un taxi ata Castrelo de Miño ou consultar as rutas especiais que se organizan pola festa.
Estación de tren máis próxima: Ribadavia (8 km), na liña Vigo-Ourense.

Unha vez en Castrelo, os principais puntos da festa atópanse a menos de 10 minutos a pé do centro urbano e das principais zonas de aparcamento habilitadas pola organización.

Máis que unha festa: unha experiencia única

A Festa da Malla de Castrelo de Miño non é só un evento etnográfico, senón tamén unha oportunidade para xuntarse como comunidade, recuperar a memoria colectiva e mostrar ao mundo a riqueza da tradición galega. As demostracións con cabalos, as músicas populares, a gastronomía e a calor veciñal fan desta xornada unha cita imprescindible para quen queira coñecer o corazón do campo galego e a súa forma de celebrar, traballar e compartir.

Se buscas unha experiencia auténtica, sentir a forza da tradición e deixar que o pasado cobre vida diante de ti, marca no calendario a primeira fin de semana de agosto e achégate a Castrelo de Miño. Volverás cun anaquiño da Galicia máis fonda no corazón.