Festa da Lamprea de Arbo: gastronomía, río Miño y una cita imprescindible en primavera

Quando os últimos fríos do inverno comezan a ceder o seu posto ás primeiras chirpelas da primavera, o concello de Arbo esperta ao redor dun sabor ancestral, profundo e inconfundíbel: o da lamprea. A Festa da Lamprea de Arbo, declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, non é simplemente unha cita gastronómica, é unha celebración identitaria que rende homenaxe ao río Miño, á pesca tradicional e a unha culinaria que soubo converter un animal prehistórico nun dos manxares máis cobiçados da Península Ibérica.

Unha historia de séculos entre as correntes do Miño

A relación de Arbo coa lamprea pérdese na noite dos tempos. Este peixe parásito, cuxo fósil máis antigo data de hai 360 millóns de anos, atopou no tramo medio e baixo do río Miño un dos seus hábitats ideais para a reprodución. Historicamente, a lamprea era considerada un manxar de pobres ou un recurso de subsistencia para as familias ribeiráns durante os meses de escaseza. Con todo, a xenialidade das mulleres e dos pescadores de Arbo transformou esta necesidade nunha arte culinaria.

O segredo da súa transformación radica na técnica do «esturión» (non confundir co peixe esturión), un proceso de sangrado e limpeza que elimina a textura viscosa e o sabor terroso do animal. No século XX, a lamprea de Arbo comezou a traspasar as fronteiras do Miño, chegando aos mellores restaurantes de España e Portugal. O punto de inflexión chegou en 1961, cando se celebrou a primeira edición da Festa da Lamprea, consolidando este produto como emblema do concello e poñendo a Arbo no mapa da alta gastronomía.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Data de celebración e o epicentro da festa

A Festa da Lamprea de Arbo celébrase tradicionalmente durante o último fin de semana de abril ou o primeiro de maio, coincidindo co remate da temporada legal de captura, que vai do 1 de xaneiro ao 30 de abril. O epicentro da celebración ten lugar na Praza do Concello de Arbo e nas rúas adxacentes do centro urbano, que se vesten de gala para acoller a miles de visitantes.

O programa: moito máis que lamprea á mesa

Aínda que o protagonista indiscutíbel é o sabor, o programa da Festa da Lamprea está deseñado para ofrecer unha experiencia cultural completa ao redor deste mítico peixe. Ao longo de varios días, os asistentes poden disfrutar de diversas actividades:

• A «Pesqueira» e a mostra etnográfica: Nas beiras do río, reconstrúese o ambiente dunha pesqueira tradicional. Os pescadores locais mostran en directo as artes e aparellos utilizados para a captura da lamprea, como os «botos», e explican o complexo proceso do esturión.
• A Costrada Popular: É o grande evento central. Baixo grandes carpas, cocineiros locais preparan centos de racións de lamprea á bordellesa para os asistentes nun ambiente festivo e reivindicativo.
• Feira de artesanía e produtos locais: As rúas de Arbo énchense de paradas onde se poden adquirir produtos do agro galego, viños da Ribeira do Miño e artesanía tradicional.
• Actuacións musicais: A música tradicional galega, con pandeiretas, gaitas e zanfonas, acompaña a xornada, xunto con concertos de folk e bandas locais que estenden a festa até a madrugada.
• Xornadas gastronómicas: Durante os días previos e posteriores ao fin de semana grande, os restaurantes do concello ofertan menús degustación especiais centrados na lamprea e outros produtos do río.

A gastronomía: o sacro «á bordellesa»

Falar da Festa da Lamprea é falar da súa preparación culinaria por excelencia: a lamprea á bordellesa. Esta receita, que ten as súas raíces na cocina francesa (Bordeos), foi adaptada magistralmente polos cociñeiros de Arbo até converterse nunha sinatura de identidade propia. A peza, unha vez esturiada, cocínase lentamente nun refogado de cebola abundante, allo, fume de madeira de vides, viño tinto de alta calidade (habitualmente da propia comarca do Ribeiro ou do Miño) e Various especias. O resultado é unha carne tenra, de sabor forte e afumado, bañada nunha salsa escura e intensa que se adoita acompañar de cachelos ou boas porcións de pan para «regar» o prato.

Pero a lamprea en Arbo ofrece moitas máis lecturas. Nas tabernas e restaurantes da vila, é posible probar a lamprea en empanada, unha forma tradicional de conservar o peixe e que resulta un bocado espectacular; a lamprea escabechada, ideal para levar como recordo gastronómico; e incluso as famosas lampreiñas (exemplares máis novos) preparadas de formas máis lixeiras.

Para equilibrar a intensidade do peixe, a accompanying ideal é un viño Ribeiro xove, con sua acidez e frescor, ou un viño do Miño, que limpa o padal e realza os matices afumados do prato. E porque en Galicia nada se desperdicia, a sobremesa ideal para pechar esta xornada é unha rica tarta de millo ou unhas filloas artesás regadas con augardente.

Que ver e facer nos arredores

Aproveitar a visita á Festa da Lamprea para coñecer o concello de Arbo é un acierto. O paisaxe do Miño neste tramo é fermosa, cos seus canaves e fragas. Recomendamos percorrer o Paseo Fluvial de Arbo, que discorre paralelo ao río e ofrece unas vistas impresionantes. Outro punto de interese obrigado son as pozas do Río Deva, no límite con Crecente, un espazo natural de grande beleza onde as augas cristalinas forman piscinas naturais ideais para o baño (se o clima o permite).

Almacenamento: onde durmir en Arbo e contornos

Dada a alta afluencia de público durante o fin de semana da festa, é moi recomendable planificar a aloxamento con antelación. A oferta en Arbo é limitada pero de gran calidade, centrada en casas rurais e algúns pequenos hoteis con encanto que ofrecen unha experiencia acolledora e tranquila. Casas como A Eira Vella ou diversas vivendas de turismo rural diseminadas polas parroquias do concello son excelentes opcións.

Se non se atopa dispoñibilidade en Arbo, a contorna ofrece alternativas moi interesantes. Os concellos veciños de Cea (famoso polo seu pan), Crecente ou Ponteareas contan con máis oferta hoteleira e están a escasos 15-20 minutos en coche. Outra opción moi practise é buscar aloxamento na cidade de Ourense ou en Vigo, que, aínda que están a unha hora de distancia, permiten combinar a festa con outras visitas turísticas ou culturais.

Cómo chegar á Festa da Lamprea

Arbo está situado no suroeste da provincia de Pontevedra, na comarca do Condado, moi preto da fronteira con Portugal. As opcións para chegar son variadas:

• En coche propio: É a opción máis cómoda para moverse pola zona. Dende Santiago de Compostela, tomase a AP-9 até Pontevedra e desvíase pola A-52 cara a Ourense, collendo logo a PO-812 ou a N-120 até Arbo. Dende Vigo, a ruta máis rápida é pola A-55 e logo a PO-400. O concello conta con varias áreas de aparcamento, aínda que durante a festa poden colapsar, polo que se recomenda chegar cedo.
• En autobús: A empresa Monbus ten liñas regulares que conectan Arbo con cidades como Pontevedra, Vigo e Ourense. Durante os días da festa, é habitual que se reforcen os servizos ou se habiliten autobuses especiais dende puntos estratéxicos.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é a de Cea-Ponteareas, servida por liñas de Media Distancia Renfe. Desde alí, será necesario coller un taxi ou un autobús de liña para cubrir os aproximadamente 15 quilómetros que separan a estación de Arbo.

Asistir á Festa da Lamprea de Arbo é facer unha viaxe no tempo. É sentir o rumor do Miño, observar a destreza dos pescadores e deixarse conquistar por un sabor que sobreviviu a eras xeolóxicas e que hoxe se serve como o mellor exquisito da primavera galega. Unha cita que, quen a proba, repite.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas