Festa da Empanada de Bandeira: empanada na comarca do Deza

Festa da Empanada de Bandeira: empanada na comarca do Deza

No corazón da comarca do Deza, na provincia de Pontevedra, cada ano a vila de Bandeira (parroquia do concello de Silleda) convértese no epicentro da gastronomía galega. A Festa da Empanada de Bandeira é moito máis que unha celebración culinaria: é unha homenaxe á tradición, ao produto local e á cultura que envolve a este manxar tan icónico. Durante dous días, a localidade respira o cheiro a masa, cebola e pemento, mentres milleiros de visitantes se achegan para gozar desta festa declarada de Interese Turístico de Galicia.

Historia: de tradición a festa oficial

A historia da empanada en Bandeira remóntase a séculos atrás, cando as mulleres da casa preparaban este prato para levar ao campo ou para compartir nas feiras locais. Non obstante, a Festa da Empanada tal e como a coñecemos hoxe naceu en 1990, impulsada pola Asociación de Veciños San Sebastián de Bandeira, co obxectivo de poñer en valor a produción local da empanada.

O que comezou como unha pequena degustación entre veciños creceu ata converterse nun evento de referencia en toda Galicia. A festa conseguiu consolidarse grazas á colaboración dos hostaleiros locais, que cada ano se esmeran por ofrecer as mellores receitas. En 2004 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, e desde entón non deixou de medrar en popularidade.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Un dos aspectos máis importantes desta celebración é que mantén viva a tradición de cocer empanadas en fornos de pedra, como se facía antigamente. Cada empanada leva un selo de autenticidade que só se consegue coa mestura de saberes antigos e a calidade dos produtos da comarca.

Data: cando se celebra

A festa ten lugar tradicionalmente o primeiro sábado de maio. Aínda que as datas exactas varían lixeiramente cada ano, sempre se busca que coincida co bo tempo para gozar ao aire libre. No ano 2024, a celebración está prevista para o sábado 4 de maio, con actividades que comezan as 10:00 da mañá e se estenden ata ben entrada a noite.

É aconsellable consultar o programa oficial publicado nas semanas previas, xa que as actividades poden sufrir modificacións puntuais. O día grande completa con actuacións musicais, xogos populares e a famosa degustación de empanada, que ten lugar entre as 12:00 e as 14:00 na zona do campo da feira.

Programa: actividades para todos

O programa da Festa da Empanada de Bandeira combina tradición, cultura e lecer. Estes son os puntos destacados:

• 10:00 – Apertura do Mercado de Artesanía e Produtos Locais: Postos de artesáns da comarca, que amosan desde cerámica ata xoiería. Produtos como mel artesán, castañas ou queixos son os protagonistas.
• 11:00 – Música polas rúas: Grupos de música tradicional galega percorren o centro da vila con charangas e pandereteiras.
• 12:00 – Inicio da degustación de empanada: O punto culminante do día. Os asistentes poden probar empanada gratuíta (ou con tiquet simbólico) nun ambiente festivo.
• 13:00 – Concurso de empanadas: Os hostaleiros locais compiten polo premio á mellor empanada. Un xurado profesional valora o sabor, a textura e os ingredientes.
• 16:00 – Xogos populares para nenos: Carreiras de sacos, xogos de contos, e obradoiros de masa para que os máis pequenos aprendan a facer a súa propia empanada.
• 18:00 – Actuación de grupos folclóricos: Danzas e músicas da comarca do Deza.
• 20:00 – Cea popular: Diferentes opcións gastronómicas en postos, con produtos da terra (lacón con grelos, empanada de millo, etc).
• 22:00 – Verbena: Música con orquestras locais ata a madrugada.

O programa pode completarse con rutas de sendeirismo polas contornas de Bandeira, especialmente recomendadas polas paisaxes do río Deza e os bosques de carballos.

Gastronomía: a empanada e outros sabores

A empanada de Bandeira é a estrela indiscutible. A receita tradicional ten unha base de masa de fariña de trigo (aínda que tamén se emprega millo) rechea normalmente con cachelos, cebola, pemento e carne. O recheo clásico é de carne de porco ou tenreira, con cebola caramelizada e pemento de padrón ou colorante natural. A empanada de bacallau con pasas é outra das variantes populares.

A masa faina artesanal, con aceite de oliva virxe e levadura natural, e cócese en forno de pedra. O resultado é un bocado tenro e suculento.

Ademais da empanada, na festa pódense degustar outros pratos típicos da comarca:

• Caldo de grelos e costela: Prato de cociña humilde, con verdura da horta de Bandeira.
• Lacón con grelos: Laconada con pataca, típica das matanzas.
• Queixo de Deza: Queixo de leite cru de vaca, con textura cremosa e sabor intenso.
• Viños da terra: D.O. Rías Baixas, con albariños e treixadura.
• Doces tradicionais: Filloas con mel, orellas de freixe, e a famosa torta de nata.

Para beber, a cerveza artesá da comarca e a augardente son os acompañantes perfectos.

Aloxamento: onde durmir na zona

Para gozar da festa sen présas, a comarca do Deza ofrece opcións de aloxamento para todos os gustos:

• Casa rural “Fento de Bandeira”: A 5 minutos da vila. Cociña tradicional, con empanada feita por eles. Habitacións con vistas ao val.
• Pensión San Sebastián: No centro de Bandeira. Simple pero funcional, con habitacións compartidas.
• Hotel Rural “Casa de Campos”: En Silleda, a 10 minutos en coche. Ofrece piscina e spa, ideal para relaxarse despois da festa.
• Albergue de Silleda: Para mochileiros ou grupos. Prezos económicos e boa conexión.
• Camping de Bandeira: Espazo para caravanas e tendas, con vistas ao río Deza.

Se se prefire aloxamento en Santiago de Compostela (a uns 35 km), hai multitude de hoteis e pensións, con fácil acceso por estrada.

Como chegar: transporte á vila

Bandeira está situada na estrada N-640, que conecta Santiago de Compostela con Ourense. En coche, pódese chegar desde:

• Santiago de Compostela: 35 minutos pola N-640, saída por O Pino.
• Lalín: 10 minutos, por estrada local.
• Pontevedra: 45 minutos.

Para quen non teña coche, hai autobús desde Santiago (liña Monbus) con parada en Bandeira. Tamén se pode vir en tren ata estación de Silleda, e logo coller un taxi (10 min). O alugamento de bicicletas é unha opción para os que queiran gozar da paisaxe.

Durante a festa, recoméndase aparcar nos aparcamentos habilitados fóra da vila para evitar colapsos. O acceso ao centro fai a pé, con sinalización clara.

Conclusión: por que non perder esta festa

A Festa da Empanada de Bandeira é unha das citas imprescindibles do calendario gastronómico galego. Xunta tradición, sabor e comunidade nunha contorna natural fermosa. Non só se celebra a empanada, senón toda a cultura que a rodea: a hospitalidade da xente do Deza, o respecto polo produto local e a alegría de compartir. Se queredes sentir Galicia en cada bocado, este primeiro sábado de maio non ten faltar na vosa axenda. A empanada agarda con forno aceso.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas