Festa da Cebolada de Valga: cebola e tradición no Ulla

A Festa da Cebolada de Valga é unha das celebracións gastronómicas máis senlleiras da comarca do Ulla. Cada ano, milleiros de visitantes acoden a esta cita para gozar da cebola como protagonista absoluta, nun ambiente que combina tradición, música e sabor. Todo nun marco incomparable, ás beiras do río Ulla, onde a paisaxe e a cultura se dan a man.

Esta festa, declarada de interese turístico, non só é unha homenaxe á cebola, senón tamén a todo o traballo dos agricultores da zona, que con esforzo e mimo cultivan este bulbo tan apreciado na cociña galega. Imos descubrir todo o que ofrece esta festa: a súa historia, a data de celebración, o programa de actos, a gastronomía, o aloxamento e como chegar.

Historia da Festa da Cebolada

A Festa da Cebolada naceu a comezos dos anos 90 da man da Asociación de Comerciantes e Hostaleiros de Valga, coa colaboración do Concello. A idea era reivindicar a calidade da cebola local e dinamizar a economía da vila. A primeira edición celebrouse en 1992, e desde entón non deixou de medrar ata converterse nun referente no calendario festivo de Galicia.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Na súa orixe, a festa concentrábase nunha única xornada, coa degustación de empanadas de cebola e churrascos. Co paso do tempo, foise enriquecendo con actividades culturais, concertos, exposicións e ata un concurso de cebolas. Hoxe, a Festa da Cebolada é moito máis que unha comida: é unha celebración da identidade de Valga e da súa xente.

Os produtores locais son os verdadeiros artífices da festa. A cebola de Valga, coñecida pola súa dozura e textura, é a base de pratos tradicionais como a empanada de cebola, as filloas de cebola ou a cebola asada. A festa recuperou vellas receitas e deulles un novo pulo, poñendo en valor o patrimonio gastronómico da comarca.

Outro momento importante na historia da festa foi a creación da Irmandade da Cebolada, unha entidade que promove a cultura da cebola e organiza actos paralelos ao longo do ano. Grazas a ela, a festa mantivo a súa esencia e non perdeu o carácter popular que a fai única.

Data de celebración

A Festa da Cebolada celébrase durante o último fin de semana de agosto, coincidindo co final do verán. Normalmente comeza o venres pola tarde e remata o domingo, aínda que o día grande é o sábado, coa degustación popular e a feira de produtos locais.

En 2024, as datas previstas son os días 30 e 31 de agosto, con actividades que comezarán o venres 30 ás 19:00 horas e se estenderán ata a madrugada do domingo. É recomendable consultar a páxina oficial do Concello de Valga para confirmar horarios, xa que poden sufrir modificacións de última hora.

O final de agosto é unha época ideal para visitar o Ulla, cun clima agradable e moitas horas de luz. A festa aproveita esta circunstancia para organizar actividades ao aire libre, como andainas pola ribeira ou xogos populares.

Programa da festa

O programa da Festa da Cebolada é variado e pensado para todos os públicos. Inclúe actos culturais, gastronómicos e musicais. A continuación, detallamos as actividades principais:

Venres 30 de agosto

– 19:00 h: Inauguración da feira de produtos da terra na Praza do Concello.

– 20:00 h: Obradoiro de cociña en directo con receitas de cebola.

– 21:30 h: Cea popular ás mesas de pedra (é necesario reservar con antelación).

– 23:00 h: Concerto de bandas locais na Alameda.

Sábado 31 de agosto

– 10:00 h: Apertura de postos de venda de cebola e artesanía.

– 11:00 h: XI Concurso de Cebolas de Valga (categorías: tamaño, calidade e presentación).

– 12:00 h: Degustación de empanada de cebola e viño da terra (prezo popular: 3 €).

– 13:00 h: Actuación de grupos de música tradicional galega.

– 14:30 h: Comida popular (churrascos e empanadas) con postres de cebola.

– 17:00 h: Xogos infantís e inchables.

– 18:30 h: Actuación do dúo Noite e Día.

– 21:00 h: Sardiñada popular e queimada.

– 23:30 h: Gran verbena coa orquestra Os Satélites.

Domingo 1 de setembro

– 11:00 h: Misa solemne na honra de San Xoán, patrón da festa.

– 12:30 h: Andaina polas ribeiras do Ulla (5 km).

– 14:00 h: Xantar de confraternidade con produtos da horta.

– 17:00 h: Acto de clausura e entrega de premios do concurso.

O programa completo pode consultarse na web do Concello ou nos folletos distribuídos en Valga uns días antes da festa.

Gastronomía: a cebola como base

Na Festa da Cebolada, a cociña é a gran protagonista. A cebola de Valga, de sabor doce e suave, emprégase en múltiples preparacións que encantan a quen as proba. Algúns dos pratos que non podes perderte son:

Empanada de cebola: é o prato estrela. Feita con masa de pan, cebola pochada, pemento e allo, ás veces con atún ou xamón. É suculenta e moi aromática.

Churrasco con cebola: a carne asada acompañada de cebola asada ou empanada é un clásico das comidas populares.

Filloas de cebola: unha receita tradicional que se recuperou para a festa. Son filloas salgadas con cebola picada, ideais como petisco.

Cebola rechea: outro prato habitual, con cebolas cocidas e recheas de carne ou verduras. Un manxar de cociña tradicional.

Ademais, durante a festa hai degustacións de viños da Denominación de Orixe Rías Baixas, que maridan á perfección coa cebola. Non faltan os postres como as filloas doces con mel ou a leite frita con cebola caramelizada.

A feira de produtos locais ofrece a oportunidade de comprar cebolas de Valga, que se conservan moi ben e se poden levar como recordo gastronómico. Os prezos son populares (entre 2 e 5 € os pratos), e tamén hai opcións para levar.

Aloxamento en Valga e arredores

Valga é un concello pequeno, pero a súa proximidade a Santiago de Compostela e Pontevedra fai que existan varias opcións de aloxamento. Recoméndase reservar con tempo por mor da alta demanda durante a festa.

Casas rurais: na comarca do Ulla hai varias casas de turismo rural, como Casa da Fonte ou Casa do Muiño, que ofrecen encanto e tranquilidade.

Pensións e hostais: en Valga atopamos pensións como a Pousada de Valga (prezos desde 40 € a noite). Tamén en Padrón, a 10 km, hai varias opcións económicas.

Hoteis: No concello de Pontecesures, a 5 km, hai hoteis como o Hotel Pazo de Lestrove (desde 60 €). En Santiago de Compostela, a 20 km, a oferta é ampla, desde hostais ata hoteis de 5 estrelas.

Campismo: Para os máis aventureiros, o Camping do Ulla, en Padrón, ofrece parcelas e bungalows a prezos asequibles (desde 15 € a parcela).

Turismo.gal ten un buscador de aloxamentos na zona. É recomendable chamar directamente para confirmar dispoñibilidade.

Como chegar a Valga

Valga está situada no corazón da comarca do Ulla, a medio camiño entre Santiago de Compostela e Pontevedra. Acceder é doado tanto en coche como en transporte público.

En coche: Desde Santiago, tómase a AP-9 dirección Vigo, saída Padrón-Valga. Desde Pontevedra, dirección Santiago, saída Valga. A estrada N-550 tamén comunica con Valga. Hai aparcadoiros habilitados no recinto feiral e na zona deportiva.

En autobús: As empresas Monbus e Arriva teñen liñas que conectan Santiago e Pontevedra con Valga. A parada está na praza do Concello. O billete desde Santiago custa uns 3 €.

En tren: A estación de ferrocarril de Padrón está a 8 km. Desde alí, hai servizo de autobús ou taxi ata Valga. Os trens de Media Distancia Renfe conectan Santiago-Padrón en 15 minutos.

En avión: O aeroporto de Santiago de Compostela (SCQ) é o máis próximo, a 30 km. Desde o aeroporto, pódese coller un autobús lanzadeira ata Santiago e desde alí autobús ou tren.

Para quen vaia en bicicleta, a Vía Verde do Ulla é unha ruta ciclista que pasa por Valga, ideal para chegar á festa dun xeito saudable e gozar da paisaxe.

En resumo, a Festa da Cebolada de Valga é unha xoia da cultura gastronómica galega. Cunha historia que xa roza os 30 anos, un programa completo para todos os públicos e unha aposta clara pola calidade da cebola do Ulla, esta celebración é unha parada obrigada para quen queira coñecer o mellor da tradición galega. Se aínda non viches Valga en agosto, anímate a descubrir a cebola coma nunca a probaches.

Engalicia.info recomenda levar roupa cómoda e apetito, porque a cebola de Valga non deixa indiferente a ninguén. Boa festa e bo proveito!