Festa da Castaña en Riós: otoño, magostos y degustaciones típicas

A Festa da Castaña en Riós: Unha Celebración do Otoño Galego

No corazón da comarca de Verín, o concello de Riós vístese cada outono cos seus mellores cores e sabores para honrar un froito emblemático: a castaña. A Festa da Castaña non é só un evento gastronómico; é un ritual colectivo que resume a esencia da tempada: a calor das lareiras, o murmurio da natureza preparándose para o inverno e a inconfundible dulzura das castañas asadas. Esta festa convértese nun punto de encontro irresistible para veciños e visitantes, unha viaxe sensorial ás tradicións máis profundas de Galicia.

Raíces Históricas: Do Magosto Ancestral á Festa Actual

A relación entre o pobo galego e a castaña é milenaria. O castiñeiro, árbore sagrada en tantas culturas, foi durante séculos un pilar fundamental da economía de subsistencia nas zonas de montaña. O seu froito, a castaña, era a «pa dos pobres», un alimento básico que salvou do fame a moitas xeracións. O magosto, como celebración, ten orixes pagás, probablemente ligadas a festexos do solsticio de outono ou a ritos de fecundidade, onde o lume e a semente (a castaña) eran os protagonistas.

En Riós, terra de bosques e de bos castiñais, esta tradición mantívose viva nas casas e nas comunidades. A festa institucional, tal e como a coñecemos hoxe, xurdiu para recuperar e potenciar ese legado, transformando un costume familiar nun evento de interese turístico e cultural. Non se trata só de asar castañas, senón de render unha homenaxe colectiva á paisaxe, ao traballo do campo e á capacidade de transformar un produto humilde nun símbolo de identidade e convivencia.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e Lugar: Unha Cita Fixa co Outono

A Festa da Castaña de Riós celébrase tradicionalmente durante un fin de semana de outono, normalmente na segunda metade do mes de novembro. A data escóllese coidadosamente para coincidir coa plena recollida do froito, cando os ourizos xa caeron dos árboles e as castañas están no seu punto óptimo de maduración. O epicentro da festividade adoita ser a área do recinto feiral ou praza principal da vila, que se transforma nun espazo cheo de bancadas, lareiras improvisadas e o doce fumo das castañas queimándose.

Programa de Actividades: Máis Aló do Asado

A festa ofrece un programa variado pensado para todos os públicos, onde a tradición cómpre coa diversión e a cultura.

• Gran Magosto Popular: O corazón da festa. Distribúese castañas asadas e viño novo (ou queimada) entre os asistentes, creando un ambiente de camaradería inigualable.
• Mercado Gastronómico e Artesán: Bancadas onde se poden adquirir castañas frescas, produtos derivados (como doces ou licores), e artesanía local, apoindando á economía da comarca.
• Música e Folclore: Actuacións de grupos folclóricos, gaiteiros e bandas de música que poñen o son ás celebracións.
• Exposicións e Obradoiros: Mostras sobre a historia do castiñeiro, obradoiros de cociña para nenos (como decorar castañas) ou demostracións do proceso de secado da castaña (no tradicional «sequeiro»).
• Concursos: A miúdo organízanse concursos de repostería baseada na castaña ou mesmo do mellor «queimada» da xornada.
• Senda Botánica: Algúns anos ofrécense paseos guiados polos castiñais dos arredores, coñecendo de primeira man o ecosistema do froito homenaxeado.

Gastronomía: A Castaña en Todas as Súas Formas

Aínda que a castaña asada no lume, co seu aroma a brasa e a sua pel que se desprende fácilmente, é a protagonista indiscutible, a festa é unha oportunidade excepcional para descubrir a versatilidade deste froito na cociña galega.

• Pratos Salgados: A castaña é un acompañamento excelente para carnes de caza (como o xabarín ou o perdiz) ou para guisados de nabizas e grelos. Tamén se pode atopar en forma de cremas ou purés.
• Repostería Tradicional: Doces como o pan de castaña, os boleiros (un dulce típico), as filloas con crema de castaña ou as tortas, demostran como este ingrediente da humilde despensa transformouse nun manxar exquisito.
• Bebidas: Non pode faltar o viño novo da comarca, o perfecto acompañante para as castañas quentes. Tamén se elaboran licores e augardentes aromatizadas con castaña.
• Outros Produtos Típicos: Aproveitando a ocasión, os visitantes poden degustar outros pratos emblemáticos da zona, como o excelente xamón de Monterrei, os embutidos ou os queixos da serra.

Aloxamento: Descanso entre Castiñais

Para quen queira vivir a festa con tranquilidade e explorar os encantos da contorna, Riós e a comarca ofrecen varias posibilidades de aloxamento:

• Casas de Aldea e Albergues: Son unha opción ideal para grupos e familias, ofrecendo a calidez do rural e, nalgúns casos, a posibilidade de disfrutar dun entorno natural privilexiado.
• Hotéis e Pensións: Na vila de Riós e nas localidades próximas, como Verín, existe oferta hotelera cómoda e accesible.
• Turismo Rural: A comarca está salpicada de acolledoras casas de turismo rural, muitas delas rehabilitadas seguindo a arquitectura tradicional, que permiten unha inmersión total na paz do outono galego.

É altamente recomendable realizar a reserva con antelación, dado que a festa atrae a un número considerable de visitantes.

Cómo Chegar a Riós

Riós está ben comunicado, facilitando unha viaxe sinxela desde os principais puntos de Galicia e mesmo desde Portugal, dada a súa proximidade á fronteira.

• En Coche: A vía principal é a autoestrada A 52 (Autoestrada das Rías Baixas), que conecta Ourense con Verín. Desde Verín, séguese a estrada OU-111 cara a Riós, nun traxecto duns 15 minutos. Desde Ourense, a viaxe dura aproximadamente 45 minutos.
• En Autobús: Existen servizos regulares de autobuses interurbanos que conectan Ourense con Verín. Desde Verín, pódese tomar un taxi ou un servizo local para cubrir os últimos quilómetros ata Riós.
• En Tren: A estación de tren máis próxima é a de Verín, na liña Ourense-Monterrei, servida por trens rexionais. A estación de Ourense, con conexións de longo percorrido e ALVIA, é outra alternativa.
• Dende Portugal: Para quen veña do sur, a conexión é directa desde Chaves (Portugal) a Verín, por estrada nacional, nunha viaxe duns 30 minutos.

A Festa da Castaña en Riós é moito máis que un simple evento. É a memoria viva dun pobo, unha explosión de cores e sabores outonais, e unha invitación aberta a experimentar a hospitalidade galega no seu estado máis puro. Unha cita ineludible para entender que, en Galicia, cada froito da terra conta unha historia e cada tradición é un abrazo ao que somos.