A Feria do Mel de Goiriz é un dos eventos máis senlleiros do outono na provincia de Lugo. Cada ano, a parroquia de Goiriz, situada no concello de Vilalba, acende as súas rúas co aroma do mel, as castañas asadas e o bulir das abellas. Esta feira, que naceu como unha pequena mostra apícola, converteuse nun referente gastronómico e cultural que atrae a milleiros de visitantes. O recinto da feira acolle produtores locais e de toda Galicia, ofrecendo unha ampla variedade de meles, desde o de castiñeiro ata o de eucalipto, así como subprodutos como própole, cera ou hidromel. Pero a Feria do Mel é moito máis que un mercado: é unha xornada de convivencia, música tradicional, obradoiros para os máis pequenos e unha oportunidade única para saborear a auténtica gastronomía da Terra Chá. Ao longo deste artigo, percorreremos a súa historia, as datas clave, o programa completo, os sabores que non podes perder, as opcións de aloxamento e as mellores rutas para chegar ata Goiriz.
Goiriz é unha parroquia tranquila, rodeada de verde, onde o ritmo da vida ainda vai amodiño. Pero cando chega a feira, todo se transforma. Postos de madeira, tendas de campaña e unha gran carpa central dan forma a un recinto festivo que se enche de xente desde primeira hora da mañá. Aquí, o mel é o rei, pero tamén o son as castañas asadas, os bolos preñados, as filloas e o licor café. Unha festa para todos os sentidos que merece ser vivida polo menos unha vez na vida.
Historia da Feria do Mel de Goiriz
A orixe da Feria do Mel remóntase aos primeiros anos da década de 1990, cando un grupo de apicultores da comarca decidiu organizar unha pequena mostra para dar a coñecer os seus produtos. Naquel tempo, a apicultura era unha actividade tradicional pero pouco visibilizada, e os produtores querían poñer en valor o trabalho das abellas e a calidade do mel galego. A primeira edición celebrouse no adro da igrexa de Goiriz, con apenas unha ducia de postos. A acollida foi tan boa que ao ano seguinte se repetiu, e así foi medrando ata converterse nun dos eventos máis importantes do calendario feiral de Vilalba.
Co paso dos anos, a feira foi incorporando actividades complementarias: obradoiros de cera, demostracións de extracción de mel, concursos de degustación e actuacións musicais. A Asociación de Apicultores da Terra Chá asumiu a organización, e o Concello de Vilalba prestou apoio loxístico e institucional. Na actualidade, a Feria do Mel de Goiriz é un referente a nivel galego, contando con selo de calidade Feira de Galicia e participando en redes de feiras apícolas do noroeste peninsular. Cada ano, entre 40 e 50 expositores ofrecen os seus produtos, e estímase que a afluencia supera as 10.000 persoas nas xornadas de maior éxito.
Un dos fitos máis destacados na historia da feira foi a creación do “Museo da Apicultura” en Goiriz, un espazo didáctico que recolle apeiros antigos, colmeas tradicionais e paneis explicativos sobre o mundo das abellas. Este museo, que se pode visitar durante a feira e en datas concertadas, contribúe a poñer en valor o patrimonio inmaterial ligado á apicultura. Ademais, a feira sempre apostou pola sustentabilidade e o comercio de proximidade, promovendo a venda directa e a redución de plásticos. Todo isto fai da Feria do Mel unha celebración con raíces fondas, pero con ollada de futuro.
Data e horarios da feira
A Feria do Mel de Goiriz celébrase tradicionalmente o primeiro ou segundo sábado do mes de outubro. A data exacta varía cada ano, polo que se recomenda consultar a programación oficial no Concello de Vilalba ou nas redes sociais da feira. Normalmente, a actividade comeza ao redor das 10:00 da mañá e se prolonga ata ben entrada a tarde, sobre as 20:00 horas. O día grande adoita ser o sábado, aínda que nalgunhas edicións se engade unha xornada previa o venres con obradoiros e charlas técnicas.
No 2025, a feira está prevista para o sábado 11 de outubro, con horario continuado. A primeira hora da mañá é ideal para percorrer os postos con calma e asistir ás demostracións de extracción de mel. Ao mediodía, a zona de gastronomía acolle o seu máximo bulicio, con degustacións populares de mel con queixo, bolos preñados e castañas asadas. Pola tarde, a música tradicional e os xogos populares para nenos enchen de alegría o recinto. O remate da feira coincide coa entrega de premios do concurso ao mellor mel da comarca, un momento emocionante para os produtores locais.
Programa completo da Feria do Mel
O programa da Feria do Mel de Goiriz é variado e pensado para todos os públicos. A continuación, detallamos as actividades máis salientables que se suceden ao longo da xornada.
Mañá (10:00 – 14:00)
- 10:00: Apertura do recinto feiral e instalación de postos. Os apicultores comezan a venda de mel, própole, cera, xelea real e hidromel. Tamén se poden atopar cosméticos naturais e artesanía relacionada co mundo das abellas.
- 11:00: Obradoiro infantil “A abella na escola”: actividades didácticas para nenos, con xogos, contos e a oportunidade de ver unha colmea de vidro coas abellas traballando.
- 12:00: Demostración de extracción de mel en vivo. Apicultores profesionais explican o proceso, desde a retirada dos cadros ata o envasado. Os asistentes poden probar o mel recente.
- 13:00: Actuación musical de grupos de gaitas e pandeiretas da Terra Chá. Haberá baile e cancións tradicionais.
Mediodía (14:00 – 16:30)
- 14:00: Inauguración oficial con autoridades e entrega dos premios do Concurso de Mel. Degustación popular gratuíta de mel con queixo de San Simón, un manxar inigualable.
- 15:00: Comida campestre: os asistentes poden levar a súa propia merenda ou acudir ás carpas de gastronomía, onde se servirán pratos típicos como callos, lacón con grelos ou churrasco á brasa.
- 16:00: Obradoiro de cera: os máis pequenos (e non tan pequenos) aprenden a facer velas e figuras con cera de abella.
Tarde (16:30 – 20:00)
- 16:30: Xogos populares e carreiras de sacos para nenos e adultos. Animación a cargo de grupos de teatro de rúa.
- 17:30: Charla sobre apicultura ecolóxica e sostible, a cargo de expertos da Universidade de Santiago de Compostela.
- 18:30: Actuación final de música folk co grupo “Airiños do Chá”. O peche da feira será con degustación de hidromel e licores de mel.
- 20:00: Clausura da feira e despedida.
Este programa é orientativo e pode sufrir cambios de última hora. Recomendamos consultar a programación definitiva nas semanas previas.
Gastronomía da feira e da zona
A Feria do Mel é un paraíso para os amantes da boa comida. O mel é o fío condutor, pero a oferta gastronómica vai moito alén. Nos postos de venda pódense atopar decenas de variedades de mel: mel de castiñeiro (escuro e intenso), mel de eucalipto (máis doce e lixeiro), mel de flor de laranxo (delicado) e o mel de milflores, típico da Terra Chá. Moitos produtores ofrecen degustacións e mesmo kits para levar a casa.
Ademais do mel en si, na feira hai unha ampla oferta de subprodutos apícolas: própole en gotas ou en crema (para a garganta e a pel), cera en pan ou en velas, xelea real fresca e hidromel (unha bebida alcohólica fermentada a base de mel). Este último, coñecido como “augamiel”, é un dos grandes atractivos para os paladares curiosos. Pódese probar en copas individuais ou mercar en botellas artesás.
A zona de restauración da feira ofrece pratos típicos da comarca que maridan á perfección co mel. Entre os máis destacados están:
- Bolos preñados: unha empanada rechea de carne, lacón ou chouza, que adoita acompañarse dun fío de mel por enriba para contrastar o doce co salgado.
- Filloas: as filloas galegas (finas, como crepes) poden degustarse con mel ou con nata. Na feira, as filloas ao mel son un clásico.
- Castañas asadas: as castañas da comarca, asadas ao lume, son o petisco ideal para o outono. Melloran cun toque de mel por encima.
- Queixo de San Simón con mel: o queixo de San Simón da Costa, afumado e cremoso, combina maxistralmente co mel de castiñeiro. É a combinación estrela da feira.
- Licor café con mel: un licor artesán feito a base de café, augardente e mel, que se serve en chupitos ou como acompañamento de sobremesas.
Para os que queiran levar un recordo gastronómico, na feira hai postos de venda de embutidos, queixos artesáns e doces como melindres (galletas típicas de Vilalba) ou bica (un biscoito esponxoso). Tamén é posible adquirir viños da Denominación de Orixe Ribeira Sacra e cervexas artesás locais.
Se decides quedar a comer, as carpas con mesas e bancos permiten degustar os produtos no momento. O ambiente é festivo e familiar, con música de fondo e o humor das conversas entre amigos. Non faltarán os postos de polbo á feira (con cachelos e pimentón) e as empanadas de zamburiñas, para quen prefira algo de marisco.
Onde durmir preto de Goiriz
A parroquia de Goiriz non dispón de grandes infraestruturas hoteleiras, pero na vila de Vilalba, a só 5 km, hai unha ampla oferta de aloxamentos. Vilalba é coñecida polo seu castelo-pazo e a súa gastronomía, e alberga varios hoteis, casas rurais e pensións. A continuación, algunhas recomendacións:
- Hotel Spa Vilalba: un hotel de 4 estrelas con centro de benestar, ideal para relaxarse despois da feira. Dispón de restaurante e piscina. As habitacións son amplas e confortables, con wifi e aparcadoiro.
- Casa Rural A Finca de Goiriz: situada na mesma parroquia, é unha casa de turismo rural conxunto histórico, rodeada de natureza. Ofrece 6 cuartos con baño privado, lareira e xardín. Perfecta para grupos ou familias que queiran gozar do silencio.
- Pensión Lemán: no centro de Vilalba, pensión económica con bo servizo. Habitacións sinxelas pero limpas, e un bar con tapas moi recomendable.
- Hospedaxe O Forno: apartamentos turísticos na vila, con cociña equipada, ideais para estancias curtas ou longas.
- Camping Vilalba: para os amantes da natureza, este camping ofrece parcelas para caravanas e tendas, así como bungalows de madeira. Abre todo o ano e ten zonas verdes, piscina e parque infantil.
Recoméndase reservar con antelación, especialmente se a feira coincide con pontes ou fins de semana de alta demanda. Moitos aloxamentos ofrecen descontos para grupos de apicultores ou visitantes da feira, polo que non está de máis preguntar.