Feira do Pan de Moraña: pan de Queimán

Feiras e Festas · Galicia

Feira do Pan de Moraña

O pan de Queimán, tradición viva na comarca do Salnés

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Historia da Feira e do Pan de Queimán

A Feira do Pan de Moraña naceu a finais dos anos 90 como unha iniciativa da asociación de mulleres rurais «As Queimaneras», co apoio do Concello e da Deputación de Pontevedra. O obxectivo era recuperar un oficio case perdido: a cocedura do pan nos fornos comunais da parroquia de Santa Lucía de Moraña. O nome «Queimán» vén do lugar onde se asentan os muíños do río Umia, xa desde o século XVII, e onde as panadeiras amasaban con fariña de trigo do país e centeo.

Na década de 1920, Moraña chegou a ter máis de vinte fornos de leña activos. Coa industrialización, a tradición foise apagando, pero a feira logrou reavivar o interese. Hoxe, o pan de Queimán conta con Indicación Xeográfica (IXP) en trámite e é considerado un dos pans máis saborosos de Galicia. A feira, que medrou ata reunir máis de 15.000 visitantes, non só exhibe o pan, senón tamén a cultura do millo, do centeo e da muiñaría.

Cada edición homenaxea ás panadeiras maiores, que aínda amasan con arrequecemento manual e cocen en fornos de pedra. O aroma do pan acabado de facer, mesturado co fume de carballo, impregna toda a praza do Concello. A feira foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia en 2010.

Data e edición actual

Se tes a sorte de visitar Moraña ese día, atoparás unha vila engalanada con toldos de lona e espantallos de palla. A feira comeza coa «escaravillada» (reparto de pan quente entre os asistentes) ás 10:30 e remata coa queima simbólica do «Meco» do pan, ás 20:45.

Programa completo (maio 2025, previsión)

A programación artéllase en torno a obradoiros, degustacións e música tradicional. A continuación, os actos máis destacados:

• 10:00 – Apertura de postos: pan de Queimán, empanadas, doces de manteiga e licores de herbas.
• 10:30 – «Espallamento do pan»: ofrenda de pan ás autoridades e reparto gratuíto entre o público.
• 11:30 – Obradoiro de amasadura tradicional a cargo da Asociación de Amas de Casa de Moraña.
• 12:30 – Demostración de muiñaría no muíño de Quintáns (a 500 m da praza).
• 13:00 – Actuación de gaitas e grupo de baile «Xeitosiños de Moraña».
• 14:00 – Xantar popular: caldo de grelos, cocido con pan de Queimán e viño albariño da Denominación de Orixe Rías Baixas.
• 16:30 – Obradoiro infantil «Fai o teu pan de centeo».
• 18:00 – Concurso de «Pan de Ouro» ás mellores pezas de Queimán (categoría tradicional e integral).
• 19:00 – Pregón a cargo dunha panadeira histórica (en 2025 será Dona Celia Fernández, de 89 anos).
• 20:00 – Actuación de pandeireteiras e foliada aberta.
• 20:45 – Queima do «Meco» (monicreque de palla e pan) para espantar os malos espíritos.

Todo o programa está suxeito a pequenos axustes. Recoméndase consultar a páxina web do Concello de Moraña uns días antes.

Gastronomía: máis aló do pan

Por suposto, o gran protagonista é o pan de Queimán, que se diferencia polo seu longo amasado (ata 20 minutos a man) e a cocción en forno de leña a 250 graos, o que lle dá unha codia dourada espesa. A miga é densa, con burbullas irregulares e un sabor lixeiramente ácido, herdanza da masa nai de centeo que se mantén viva desde xeracións. Pódese mercar en pezas dun quilo ou en «moletes» pequenos.

Pero a feira é tamén un escaparate da gastronomía da comarca do Salnés. Nos postos pódense atopar:

• Empanada de zamburiñas (con cebola e pemento vermello).
• Bica de Moraña: bizcocho de manteiga e ovo, típico das festas.
• Queixo de Armenteira (elaborado con leite de vaca de pasto).
• Mel de eucalipto e castiñeiro das abellas do monte Xiabre.
• Viño albariño das adegas locais (pódese degustar por 2 € a copa).
• Licor café caseiro e augardente de herbas.

Recoméndase non marchar sen probar as «fillas de pan», unha sobremesa de pan relado con leite e canela que se frixe en aceite de oliva.

Aloxamento en Moraña e arredores

Moraña é un concello pequeno (uns 4.500 habitantes), pero conta con opcións de aloxamento rural con encanto. Se queres gozar da feira con tranquilidade, podes escoller entre:

• Casa Rural A Quintáns (rúa do Muíño, 1). Casal de pedra con 5 habitacións, xardín e lareira. Prezo medio: 70 €/noite. A 5 minutos a pé da praza.
• Hotel Restaurante Casa Alberto (avda da Estación, 12). Hostal familiar con cociña tradicional. Habitacións dobres desde 55 €. Dispón de garaxe.
• Pensión O Forno (rúa Nova, 8). Pensión sinxela pero limpa, con desayuno incluído. 35 € a noite.
• Albergue de Peregrinos de Moraña (rúa do Peregrino, s/n). Para os que fan o Camiño Portugués (a 1 km). Literas desde 15 €.

Se prefires máis oferta, podes durmir en Caldas de Reis (a 8 km) ou Vilagarcía de Arousa (a 12 km), con hotéis de 4 estrelas e balnearios. A feira remata cedo, así que podes volver con tranquilidade.

Como chegar a Moraña

Moraña está situada no interior da provincia de Pontevedra, a 12 km da costa da ría de Arousa. O acceso é sinxelo tanto en coche como en transporte público.

En coche:

• Desde Pontevedra (25 km): tomar a PO-531 dirección Vilagarcía, despois desviarse en Reiriz pola PO-231 ata Moraña.
• Desde Santiago (45 km): autovía AP-9 (saída 127) ata Caldas de Reis, logo PO-213 e PO-231.
• Desde Vigo (55 km): AP-9 dirección Pontevedra, saída 127, igual que desde Santiago.
• Estacionamento: habilitarán dúas zonas de aparcadoiro gratuíto (campo da feira e polígono industrial), con autobuses lanzadeira cada 15 minutos.

En autobús:

• Liña Monbus (ruta Santiago – Vilagarcía) con parada en Moraña (catro expedicións diarias). Consultar horarios.
• Desde Pontevedra: liña regular Arriva que conecta coa estación de autobuses de Vilagarcía, e alí enlace con autobús local a Moraña (só matinais).

En tren: A estación de tren máis próxima é Vilagarcía de Arousa (liña A Coruña-Vigo). Desde alí, taxi (10 min, uns 15 €) ou autobús (25 min).

En avión: Aeroporto de Santiago (40 min en coche) ou Aeroporto de Vigo (45 min). Recoméndase alugar coche se se viaxa en avión, para ter mobilidade na zona.

A Feira do Pan de Moraña non é só un evento gastronómico: é unha experiencia inmersiva na cultura rural galega, no apego á terra e no orgullo de facer pan como se facía sempre. Se aínda non coñeces o pan de Queimán, apunta a primavera e déitate levar polo cheiro a pan quente e a conversa das panadeiras. É unha desas feiras que fan país.

Artigo elaborado por Engalicia.info · Redacción de cultura tradicional galega. Fonte: Concello de Moraña, Asociación de Pan

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas