# Feira do Gando de Muíños: Tradición gandeira, cultura e sabor no corazón de GaliciaA Feira do Gando de Muíños é un dos eventos máis senlleiros e auténticos do calendario festivo galego. Situada no concello ourensán de Muíños, na comarca da Baixa Limia, esta feira agropecuaria non só é un punto de encontro para o sector gandeiro, senón tamén unha celebración da identidade rural, da cultura popular e da gastronomía local. Co paso dos anos, consolidouse como unha cita imprescindible para quen desexe coñecer o pulso do mundo rural galego.## HistoriaA Feira do Gando de Muíños ten as súas orixes nos séculos pasados, cando Muíños e a súa contorna eran un punto estratéxico para o comercio de gando vacún, cabalar e porcino entre Galicia e Portugal. As primeiras referencias documentadas remóntanse ao século XVIII, aínda que a tradición oral sitúa o seu inicio nunha época anterior. Durante moito tempo, esta feira foi o motor económico da comarca, atraendo a tratantes e labregos de ambos os dous lados da Raia Seca.Coa chegada do automóbil e a modernización da agricultura, moitas feiras tradicionais perderon vixencia. Non obstante, a de Muíños soubo reinventarse sen perder a esencia. Na década de 1980, coa colaboración do Concello e das asociacións locais, a feira gañou un programa máis amplo, incluíndo actividades culturais, exposicións e degustacións. Hoxe é unha das feiras máis representativas da provincia de Ourense, declarada de Interese Turístico de Galicia e que mantén viva a memoria do comercio gandeiro de outrora.## Data e programaA Feira do Gando de Muíños celébrase cada ano o sábado anterior ao 15 de agosto, coincidindo coas festas patronais de San Salvador. Adoita desenvolverse durante a mañá e parte da tarde, pero o programa completo pode estenderse a varios días, con actividades previas e posteriores. Para a edición máis próxima, recoméndase consultar a páxina web oficial do Concello de Muíños ou as redes sociais da feira, xa que as datas poden variar lixeiramente segundo o calendario.### Programa típico– **Apertura da feira gandeira:** Desde primeira hora da mañá, os postos de gando enchéronse de vacas, cabalos, ovellas e porcos. Os tratantes negocian prezos e os labregos mostran os seus exemplares. Hai concurso de gando e premios aos mellores animais de cada raza (vaca limiá, cabalo de pura raza galega, ovella galega, etc.).– **Feira de produtos artesanais e alimentarios:** No mesmo recinto, artesáns e produtores locais venden queixos, mel, embutidos, pan de Millo, licores, cerámica e cestaría. Os visitantes poden adquirir produtos de proximidade e coñecer o proceso de elaboración.– **Actuacións musicais e folclóricas:** Pola mañá, grupos de gaitas e pandereteiras animan o ambiente. Ao mediodía, é habitual unha verbena popular con orquestra. Pola tarde, ás veces hai demostracións de canto tradicional ou de baile gallego.– **Xornadas gastronómicas e degustacións:** Varios postos ofrecen pratos típicos como o caldo galego, o churrasco, o polbo á feira, as filloas ou as castañas asadas. Moitos restaurantes locais preparan menús especiais para a ocasión.– **Actividades para nenos:** Inchables, obradoiros de artesanía e xogos populares (carreiras de sacos, tiro de corda, etc.) están dispoñibles para os máis pequenos.– **Recuperación de oficios antigos:** Demostracións de ferraduras, esquila de ovellas, muxidura manual ou elaboración de queixo caseiro, para que os visitantes poidan ver como se facían estes traballos tradicionalmente.– **Concurso de fotografía e pintura ao aire libre:** Xa consolidado, convida a artistas aplasmar a esencia da feira e da paisaxe de Muíños.## GastronomíaA Feira do Gando de Muíños é unha festa para os sentidos, especialmente para o padal. A gastronomía local é un dos piares do evento, xa que se basea nos produtos do terreo e na tradición gandeira. O prato estrela é, sen dúbida, o **churrasco de vaca ou de porco**, asado ao momento nas grellas que se instalan no recinto. A carne, de máxima calidade, provén dos animais que se crían nas explotacións da zona. Adoita acompañarse de patacas cocidas, pan de centeo e viño da terra.Entre os petiscos máis populares están o **polbo á feira**, cocido e servido con pataca, aceite de oliva e pemento doce; as **empanadas de carne ou de millo**; os **lacóns con grelos** (en tempada); e as **cocas de ovo** ou as **torrexas** de sobremesa. Non faltan os queixos artesanais, especialmente o **queixo de tetilla** e o **queixo de Arzúa-Ulloa**, aínda que os de Muíños teñen un sabor moi particular debido ás herbas do pasto da Limia.Para beber, ademais do viño tinto da Ribeira Sacra (próximo xeográficamente), están as **augardentes** e os **licores de herbas** que se preparan nas adegas particulares. Se a feira se celebra en agosto, a época dos **figos** e as **ameixas** é perfecta para probar as sobremesas de tempada.## AloxamentoMuíños é un concello pequeno, pero ofrece varias opcións de aloxamento para quen queira gozar da feira con tranquilidade e explorar a contorna. As posibilidades van desde casas rurais ata pequenos hoteis e pensións.– **Casas rurais:** Son a opción máis recomendable para unha experiencia auténtica. Na parroquia de San Salvador de Muíños e nas aldeas próximas (Cados, Requiás, Pena, etc.) hai casas de turismo rural con encanto, como «Casa do Sisto» ou «A Casina do Lago». Moitas delas ofrecen ceas con produtos locais.– **Hoteis e pensións:** No núcleo urbano de Muíños hai algún hotel pequeno, como o «Hotel Muíños», e pensións como «Pensión O Souto». Tamén se pode buscar aloxamento en cidades próximas como Xinzo de Limia (a 15 km) ou Ourense (a 50 km).– **Camping:** Para os afeccionados á natureza, a zona do encoro de Lindoso (a 8 km) ten áreas de acampada libres, aínda que non contan con servizos completos.É importante reservar con antelación, xa que a feira atrae a moitos visitantes e a oferta de aloxamento é limitada. Moitos asistentes optan por facer unha excursión de día, pero para quen queira gozar do ambiente nocturno e da xornada seguinte, o aloxamento rural é ideal.## Como chegarMuíños está situado no suroeste da provincia de Ourense, a escasa distancia da fronteira con Portugal. A localización, no corazón da Baixa Limia, fai que sexa accesible por varias vías.– **En coche dende Ourense:** A ruta máis directa é tomar a A-52 (Autovía das Rías Baixas) en dirección Vigo, ata saír na OU-402 cara a Muíños. O percorrido é duns 45 minutos (50 km) por estrada comarcal ben asfaltada. Outra opción é coller a OU-101 (estrada de Xinzo de Limia) e logo desviarse en Lobios.– **En coche dende Vigo:** Sair pola A-52 en dirección Ourense, despois na saída 302 (Xinzo de Limia) tomar a OU-402. O tempo estimado é de 1 hora e 20 minutos (100 km).– **En coche dende Santiago de Compostela:** Sair cara ao sur pola AP-53 (ata Lalín) e logo A-52. Son aproximadamente 1 hora e 45 minutos (130 km).– **Transporte público:** Ata hai poucos anos, o tren chegaba a Xinzo de Limia (a 15 km de Muíños), pero actualmente a estación máis próxima con servizo regular é a de Ourense. Dende alí, pódese coller un autobús da empresa Monbus (liña Ourense-Muíños-Lobios) que ten varias frecuencias diarias. Na época estival, adóitase reforzar o servizo con autobuses especiais para a feira. Consultar horarios en monbus.es.– **En bicicleta:** A ruta pola Vía Verde da Limia (antigo trazado ferroviario) é moi popular entre os ciclistas. Convértese nun paseo fermoso, rodeado de paisaxes de lagoas e montañas.– **Indicacións para chegar ao recinto feiral:** Unha vez en Muíños, o recinto está situado na Avenida da Feira, ao lado do río. Está ben sinalizado. Normalmente, habilítase un aparcadoiro amplo nas inmediacións para os visitantes.A Feira do Gando de Muíños é moito máis que un mercado de animais: é unha xanela á Galicia máis auténtica. O seu programa, a gastronomía e a hospitalidade dos seus habitantes fan que vala a pena a viaxe. Se buscas unha experiencia rural completa, non dubides en visitar esta feira, onde o pasado e o presente se dan a man cada verán.
