Feira do Fiadeiro de Cotobade

A Feira do Fiadeiro de Cotobade é unha celebración que mergulla aos visitantes nas tradicións máis profundas da Galicia rural, onde o liño e o tear se converten nos verdadeiros protagonistas. Esta cita anual, que ten lugar no concello pontevedrés de Cotobade, é moito máis ca un mercado: é unha homenaxe á memoria das mulleres e homes que, ao longo dos séculos, mantiveron viva a arte de fiar e tecer. O seu nome, «Fiadeiro», evoca a figura do fiandeiro ou fiandeira, aquela persoa que transformaba a fibra do liño en fío, e que durante moito tempo foi unha peza clave na economía doméstica e na cultura material de Galicia. Hoxe, a feira non só recupera ese oficio, senón que convida a redescubrir todo un mundo de sabores, sons e saberes que conforman o patrimonio inmaterial da comarca.

Historia

Os orixes da Feira do Fiadeiro remóntanse ás antigas xuntanzas de artesáns e labregos que, coincidindo coa época da seitura do liño ou coa súa transformación, se reunían para intercambiar produtos e coñecementos. Non obstante, a feira como tal comezou a tomar forma a finais do século XX, cando un grupo de veciños e veciñas de Cotobade decidiu recuperar a tradición do fiado, que corría o risco de desaparecer coa industrialización téxtil. A primeira edición celebrouse na década de 1990, e desde entón non deixou de medrar, converténdose nun referente etnográfico en Galicia.

Historicamente, o liño foi un cultivo fundamental en Cotobade e nas terras do interior de Pontevedra. As mulleres eran as encargadas de fiar o liño, un traballo que realizaban nos longos invernos ao pé do lareira. Co tempo, a feira foise enriquecendo con outras manifestacións culturais: música, baile, oficios tradicionais e, por suposto, a gastronomía. O concello de Cotobade, integrado hoxe no municipio de Cerdedo-Cotobade (despois da fusión en 2016), mantén o espírito desta festa como un dos seus sinais de identidade máis prezados.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data

A Feira do Fiadeiro celébrase habitualmente no primeiro fin de semana de setembro, coincidindo coa fin da colleita e co inicio do outono. Esta data é especialmente significativa porque, no calendario agrícola tradicional, setembro era o mes no que se recollía o liño e se comezaba a súa transformación. Para confirmar a data exacta de cada edición, é recomendable consultar a páxina oficial do Concello de Cerdedo-Cotobade ou as redes sociais do evento, xa que ás veces pode variar lixeiramente por cuestións de programación. En calquera caso, a feira adoita desenvolverse durante todo un día, desde a mañá ata a tarde, con actividades continuas.

Programa

O programa da Feira do Fiadeiro é unha viaxe no tempo que combina demostracións artesanais, actuacións musicais e obradoiros participativos. A xornada comeza cunha apertura oficial que dá paso ao mercado tradicional, onde se poden atopar produtos artesáns como cestos, coitelos, encaixes e, por suposto, tecidos de liño feitos a man.

Entre as actividades máis esperadas están as demostracións de fiado: as fiandeiras, moitas delas mulleres maiores que gardan a memoria deste oficio, sentan nos seus bancos e mostran como o liño se converte en fío usando a roca e o fuso. Tamén hai lugar para o tear, cos teceláns que elaboran panos e mantas con técnicas ancestrais. Os máis novos poden participar en obradoiros de iniciación ao fiado, mentres que os adultos se interesan polas charlas sobre a historia do liño en Galicia.

A música tradicional galega é outro pilar do programa. Pola mañá e pola tarde actúan grupos de gaitas, pandeiradas e bandas de música popular que animan as rúas do recinto feiral. Non faltan as danzas tradicionais, ás veces coa participación do público. Para pechar a xornada, adóitase organizar unha foliada ou serán, con verbena incluída, onde se mesturan veciños e visitantes nun ambiente festivo.

Ademais, a feira reserva un espazo para a gastronomía, con postos de comida e un concurso de pratos típicos que premia as mellores receitas locais. Tamén hai actividades paralelas, como exposicións de fotografía antiga, visitas guiadas ás igrexas románicas da zona (como a de San Xoán de Cotobade) e paseos polas carballeiras próximas.

Gastronomía

A gastronomía da Feira do Fiadeiro é un reflexo da cociña tradicional galega, con especial atención aos productos da terra e da temporada. O recinto feiral acolle varios postos de comida onde se poden degustar pratos como o caldo galego, o lacón con grelos, a empanada de millo (rechea de carne ou de pescada) e, por suposto, o pulpo á feira, preparado no momento sobre unhas táboas de madeira.

Un dos elementos máis característicos da feira é o «fiadeiro», un prato que toma o nome do evento e que consiste nun guiso de carne de porco con castañas e verduras, cociñado lentamente na lareira. Este prato, que se servía tradicionalmente aos fiandeiros durante as longas xornadas de traballo, é hoxe un dos reclamos gastronómicos da festa. Tamén son habituais as filloas, as orellas de carnaval e os melindres, doces que adoitan acompañarse con licor café ou queimada.

Os viros da zona, especialmente os das denominacións de orixe Rías Baixas (albariño) e Ribeiro, maridan á perfección cos pratos. Non faltan tampouco as cervexas artesás galegas e a augardente caseira. Para os amantes dos queixos, hai opcións como o queixo de tetilla ou o San Simón, que se poden comprar directamente aos produtores locais. En definitiva, a gastronomía da feira é unha invitación a saborear Galicia con todos os sentidos.

Aloxamento

Para aqueles que desexen gozar da Feira do Fiadeiro con calma, o concello de Cerdedo-Cotobade e as súas inmediacións ofrecen diversas opcións de aloxamento. Aínda que a feira se pode visitar nun día desde cidades como Pontevedra ou Santiago, pasar a noite na zona permite explorar con máis profundidade a paisaxe e a cultura da comarca.

Unha das alternativas máis recomendables son as casas rurais, que abundan nas parroquias de Cotobade, como Carballedo, Tenorio ou A Lama. Moitas destas casas son antiguos pazos ou vivendas restauradas que conservan a arquitectura tradicional galega, con lareiras, hórreos e xardíns. Exemplos como a Casa da Tía Emilia ou o Pazo de Sampayo ofrecen estancias con encanto e servizos modernos.

Tamén hai varios hoteles e pensións en localidades próximas como A Estrada, Ponte Caldelas ou Cerdedo. En Cerdedo mesmo, capital do concello fusionado, atópase o Hotel A Casa do Cabo, un establecemento con boas críticas e prezos accesibles. Para os que prefiran a cidade, Pontevedra está a uns 20 minutos en coche e dispón dunha ampla oferta hoteleira, desde hostais económicos ata hoteis de catro estrelas. É recomendable reservar con antelación, especialmente se a feira coincide con outras festas da zona.

Como chegar

Chegar á Feira do Fiadeiro de Cotobade é sinxelo, xa que o concello está ben comunicado polas principais vías de Galicia. O recinto feiral atópase na parroquia de Carballedo, preto do núcleo de Cotobade, e está sinalizado con carteis informativos durante os días do evento.

En coche, a ruta máis habitual é desde Pontevedra: tómase a PO-224 en dirección a A Lama e, a uns 10 quilómetros, desvíase cara a Carballedo. Outra opción é desde Santiago de Compostela pola AP-9 ata a saída de Teo, continuando pola PO-841 ata A Estrada e logo pola PO-224. Desde Vigo, recoméndase a AP-9 ata Pontevedra e despois seguir a mesma indicación. O traxecto desde calquera destas cidades non supera os 45 minutos.

Para quen prefira o transporte público, hai autobuses que conectan Pontevedra con Cotobade (liña Monbus), cunha frecuencia reducida durante as fins de semana. É posible tomar un bus ata A Lama e desde alí coller un taxi ou un servizo de transporte local que adoita habilitarse para a feira. Tamén hai opción de chegar en tren ata a estación de Pontevedra e alugar un coche ou usar servizos de vehículo compartido.

Unha vez no lugar, o recinto feiral está adaptado para peóns, con aparcadoiros disuasorios habilitados nos arredores. Recoméndase levar roupa cómoda e calzado adecuado, xa que parte do percorrido pode transcorrer por terreos de herba ou camiños de terra. En definitiva, a Feira do Fiadeiro de Cotobade é un destino accesible e acolledor que invita a descubrir o mellor da cultura galega.