Feira do Artesanato de Guitiriz: oficios de sempre

Feira do Artesanato de Guitiriz: oficios de sempre

No corazón da Terra Chá lucense, o concello de Guitiriz alza a súa voz cada ano para renderlle unha homenaxe fermosa ás mans que traballan a terra, a madeira, o ferro e os téxtiles. A Feira do Artesanato de Guitiriz: oficios de sempre non é só un mercado ao aire libre; é unha viaxe no tempo, unha-finals recuperación da memoria colectiva e un espazo de encontro onde o viñello e o moderno conviven en perfecta harmonía. Este evento converteuse nun referente imprescindible no calendario galego de cultura popular, atraendo a miles de visitantes que buscan o auténtico, o feito a man e o imprimeITO de identidade.

Historia e significado: a defensa da identidade

Os «oficios de sempre» son aqueles que definiron a economía, a vida cotiá e a cultura material de Galicia ao longo dos séculos. Coa chegada da industrialización e o éxodo rural, moitos destes coñecementos estiveron a piques de desaparecer. Foi por iso que o Concello de Guitiriz e diversas asociacións locais decidiron crear esta feira co obxectivo de salvalos do esquecemento.

A historia da feira é a historia da resistencia cultural. O que comezou como unha pequena mostra para os veciños, foi medrando paulatinamente até converterse nun escaparate de primeiro nivel. Aquí non se vende tan só un obxecto; véndese o tempo, a paciencia e a experiencia dun artesán que levou décadas dominando o seu oficio. A feira respecta a estacionalidade das cousas, o ritmo lento que require, por exemplo, curtar un traxe tradicional ou cincelar unha peza de cobre. É unhaorna loa ao traballo ben feito e un recordatorio de que a sustainabilidade non é unha moda moderna, senón a forma en que as nosas avoas e avós viviron e sobreviviron.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e contexto festivo

A Feira do Artesanato de Guitiriz celébrase de xeito tradicional a finais do mes de agosto, coincidindo coas festas patronais en honor a San Bertomeu e o período estival. Esta cadea temporal é estratéxica, pois permite que tanto os veciños da parroquia como os fillos do concello emigrados a outras partes de España ou Europa poidan regresar á terra e participar no evento.

É importante lembrar que, sendo un evento que depende da concellería de cultura local, pódense dar lixeiras variacións nas datas oficiais de ano en ano. Polo xeral, a feira desenvólvese durante un fin de semana completa, habitualmente o penúltimo ou último de agosto, e adoita organizar o seu domingo como a «xornada grande». Recoméndase consultar sempre a programación oficial do Concello de Guitiriz para confirmar os días exactos antes de organizar a viaxe, pero o ambiente festivo e o bo tempo están garantidos nesta época.

Programa: o mellor da cultura popular

O programa da feira está deseñado para ser unha experiencia inmersiva. Non abonda con ver; hai que escochar, probar e aprender. As rúas do centro histórico de Guitiriz énchense de stallóns de madeira onde máis de cen artesáns de toda Galicia e do norte de Portugal expoñen os seus traballos. Entre as actividades que adoitan brillar no programa, destacan:

• Destrezas manuais en vivo: Non é raro atopar un ferraxe forxando unha fouce ao vermello vivo, ou un canteiro dando forma ao granito. Os visitantes poden ver en directo como se crea unha zoca (calzado de madeira), como se trenza o vimbio ou como se traballa a coiro.
• Obradoiros para os máis pequenos (e non tan pequenos): A transmisión xeracional é clave. O programa inclúe obradoiros onde os nenos poden ensucarse as mans modelando barro, pintandocas cabazas ou aprendendo os básicos da cestería.
• Música e baile tradicional: Unha feira galega sen música é inconcebible. Ao longo do fin de semana, o son das gaitas, os pandeiros e as zanfonas envolve o recinto. Adoitan actuar agrupacións folclóricas locais, além de concertos de folk galego pola noite, que enche a praza principal de xente bailando.
• Exposicións temáticas: Cada ano, a organización adoita preparar unha exposición central dedicada a un oficio en particular (como os tarabeleros, os cesteiros ou as rendeiras) para profundar na súa historia.

Gastronomía: o sabor da Terra Chá

A cultura dun pobo transmítese tamén a través do padal. Na Feira do Artesanato de Guitiriz, a gastronomía ten un papel estelar, con varias carpas e espazos habilitados para degustar os produtos estrela da comarca. O gran protagonista, sen dúbida, é a Torta de Guitiriz. Este pan de fariña de trigo, redondo, chan e cunhas características marcas que simulan follas, é famoso en toda Galicia pola súa textura cruxiente e o seu sabor inconfundible. Verémo-la acompañar calquera comida.

Ademais da torta, o visitante pode desfrutar de:

• Pulpo á feira: O gran clásico galego, cortado nas típicas pranchas de cobre e aliñado con pemento, sal grosa e aceite de oliva virxe extra.
• Empanada: De Mexicanos (rape), xoubas ou carne, feita de forma artesanal nos fornos locais.
• Queixos galegos e mel: Pequenos produtores de todo o país acercan as súas variedades de queixo de tetilla, Arzúa-Ulloa e San Simón, así como mel de mil flores da propia comarca.
• Licores e augardentes: A sobremesa perfecta, cunha copiña de augardente blanca ou de herbas, que axuda a facer a dixestión e quenta o corpo.

Aloxamento: onde descansar na contorna

Para aqueles que queiran vivir a experiencia da feira con calma e gozar da natureza que rodea Guitiriz, o concello ofrece unha interesante variedade de aloxamentos rurais e hoteis. A aposta polo turismo de interior en Galicia fixo que medren as opcións de calidade.

Se busca algo tradicional, os Casas Rurais son a mellor opción. Espalladas polas aldeas e parroquias (como Pardiñeiro, Burís ou Santalla de Pena), estas casas de pedra restauradas ofrecen a posibilidade de durmir rodeados de prados e bosques, escoitando o son da natureza. Moitas delas contan con lareira de leña, ideal para as noites frescas de agosto.

Para unha opción máis céntrica ou se se viaxa sen coche, o Hotel O Paxonal e o Hotel Pazo de Vilane son excelentes alternativas. O Pazo de Vilane, ademais, é famoso por ser unha explotación avícola modelo (coñecida pola marca Huevos Villalu), o que o converte nun exemplo de turismo sostenible e farm-to-table. Tamén é moi popular a zona do balneario, xa que Guitiriz conta coas augas termais e o Hotel Balneario, un lugar perfecto para combinar turismo cultural e relaxamento termal.

Cómo chegar a Guitiriz

A pesar de estar situado no interior da provincia de Lugo, Guitiriz está excelentemente comunicado, o que facilita a chegada desde calquera punto de Galicia ou do norte da Península.

• En coche: A vía principal é a A-8 (Autovía do Cantábrico). Guitiriz ten unha saída directa nesta autovía, o que o conecta rapidamente con Lugo (a uns 30 minutos), A Coruña (a uns 50 minutos) e Ferrol. Desde Asturias ou o País Vasco, a chegada pola A-8 é directa e moi sinxela.
• En autobús (regular): Varias empresas de transporte público conectan diariamente Guitiriz coas cidades de Lugo e A Coruña. Durante as datas da feira, adoitan poñerse servizos especiais ou reforzarse as liñas habituais para facilitar a chegada dos visitantes.
• En tren: Guitiriz conta cunha estación de ferrocarril (a liña de vía estreita que conecta A Coruña e Vigo con Asturias, operada por Renfe Cercanías AM). É unha opción pintoresca e cómoda, aínda que é necesario revisar os horarios con antelación.
• En avión: Para visitantes internacionais, os aeroportos de A Coruña e Santiago de Compostela son os máis próximos, e desde alí pódese alugar un coche para completar a viaxe.

Conclusión

A Feira do Artesanato de Guitiriz: oficios de sempre é, en esencia, un gran abrazo á nosa propia historia. É un recordatorio de que as cousas valiosas requiren tempo, habilidade e devoción. Nesta feira non só se mercan pezas únicas, senón que se respira o orgullo dun pobo que non quere esquecer de onde ven. Se busca unha finais experiência auténtica de Galicia interior, con bo ambiente, mellor comida e unha indumentaria cultural desbordante, Guitiriz é, sen dúbida, o seu destino de final do verán.