Feira do Artesanato de Betanzos

Historia da Feira do Artesanato de Betanzos

A Feira do Artesanato de Betanzos naceu na década de 1990, nun contexto de revalorización do artesanato galego. A iniciativa partiu do Concello de Betanzos, en colaboración coa Xunta de Galicia e a Asociación de Artesáns da provincia da Coruña, co obxectivo de crear un escaparate para os produtores locais e dinamizar a economía da comarca. Desde as súas primeiras edicións, a feira logrou consolidarse grazas á calidade dos seus expositores e á súa localización privilexiada no centro histórico.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Betanzos foi, historicamente, un importante núcleo comercial. Durante a Idade Media, a súa feira franca atraía mercadores de toda Europa, e a artesanía local era especialmente apreciada: os ourives, os cesteiros e os oleiros abastecían non só a vila, senón tamén a Santiago de Compostela e outras cidades do interior. Esta tradición artesá nunca se perdeu, e a feira actual é unha homenaxe a ese pasado. Ao longo dos anos, o evento medrou en número de participantes e visitantes, chegando a reunir máis de oitenta artesáns e decenas de miles de persoas durante a fin de semana.

Un dos fitos máis importantes na historia da feira foi a súa inclusión no calendario oficial de feiras de artesanía de Galicia, o que lle deu unha maior proxección turística. Tamén destaca a participación de asociacións como a Fundación Artesanía de Galicia, que promove selos de calidade e denominacións de orixe para os produtos. Hoxe, a Feira do Artesanato de Betanzos é considerada un referente no noroeste peninsular, e unha cita obrigada para os amantes do feito a man.

Data e programa

A Feira do Artesanato de Betanzos celébrase tradicionalmente na segunda quincena de agosto, coincidindo coas festas patronais de San Roque e coa Feira Franca Medieval. A data exacta varía cada ano, polo que se recomenda consultar a páxina web do Concello ou a de Turismo de Galicia para confirmar as datas concretas. Adoita durar tres ou catro días, comezando un xoves ou venres e rematando o domingo.

O programa é amplo e variado, pensado para todos os públicos. A continuación, detallamos as actividades máis destacadas:

• Feira de artesanía: O eixo central do evento. Os postos instálanse na Praza da Constitución, na Rúa da Cerca e no Xardín da Tolerancia. Alí pódense atopar pezas de cerámica (tradicional de Sargadelos e Buño), cestaría de vimbio, ourivería en prata, coiro (zocas, bolsos, cintos), téxtil (encaixes de Bolillos de Camariñas, liño) e madeira (xoguetes, tallas).
• Obradoiros demostrativos: Os propios artesáns realizan demostracións en vivo dos seus oficios. É unha ocasión única para ver como se forxa un coitelos, se tece unha cesta ou se modela unha peza de barro.
• Talleres para nenos: Pensados para os máis pequenos, con actividades como pintura de cerámica, elaboración de xoguetes de madeira ou iniciación á cestería.
• Música e animación: Actuacións de grupos de música tradicional galega (gaitas, pandeiretas, acordeóns) e espectáculos de rúa con malabares e teatro. Os sábados son habituais as foliadas abertas ao público.
• Degustacións e concurso de tapas: Varios bares e restaurantes da vila participan ofrecendo tapas especiais inspiradas na gastronomía local, moitas veces maridadas cos viños da Denominación de Orixe Rías Baixas ou da subzona de Betanzos.
• Ruta de oficios: Visitas guiadas polos obradoiros abertos ao público, onde se pode coñecer o proceso completo de elaboración de produtos típicos.

Ademais, durante a feira organízanse conferencias sobre o estado actual da artesanía en Galicia, a importancia da sostibilidade e a transmisión dos saberes tradicionais. Tamén hai un espazo dedicado á «artesanía alimentaria», con queixos, mel, licores e embutidos artesanais.

Gastronomía

Betanzos é un destino gastronómico de primeiro orden, e durante a Feira do Artesanato a oferta culinaria é especialmente atractiva. A vila é famosa pola súa tortilla de Betanzos, unha das máis recoñecidas de Galicia. A súa característica é que leva unha gran cantidade de cebola caramelizada e un punto pouco feito, o que lle confire unha textura cremosa e un sabor doce. Nos bares da zona pódese degustar acompañada dun viño branco da comarca.

Outros pratos típicos que non deben faltar na visita son:

• Pulpo á feira: Cocido en caldeiros de cobre e aderezado con aceite de oliva, sal groso e pemento doce da Vera. Nada máis saboroso.
• Empanada galega: Con recheo de atún, carne ou zamburiñas (un tipo de vieira). A masa fina e crocante é unha delicia.
• Lacón con grelos: Prato contundente de inverno, pero que nalgunhas tabernas ofrecen tamén en verán.
• Queixos de Arzúa-Ulloa: Preto de Betanzos atópase a comarca de Arzúa, produtora de queixos cremosos de Denominación de Orixe Protexida.
• Doces conventuais: Como as filloas, as orellas de carnaval ou a torta de Santiago (aínda que esta é máis típica de Compostela, nalgúns fornos betanceiros a preparan).
• Viños: DO Rías Baixas (especialmente da subzona do Ribeiro do Ulla) e DO Ribeiro (brancos afroitados). Tamén hai pequenas adegas locais que producen viños de colleita propia.

Para os amantes do vermú, Betanzos conserva a tradición de tomar o «vermú de cunca» nas terrazas da praza, acompañado de olivas, chipirones ou unhas croquetas de polbo.

Aloxamento

Betanzos dispón dunha oferta variada de aloxamento, desde hoteis de encanto ata casas rurais nas proximidades. Dada a afluencia durante a feira, recoméndase reservar con antelación. Algunhas opcións destacadas son:

• Hoteis urbanos: O Hotel Garelos (de 4 estrelas, nun fermoso pazo restaurado), o Hotel Villa de Betanzos (céntrico e funcional) e o Hostal Rojas (económico e acolledor).
• Casas rurais: Nas parroquias de Betanzos e nos concellos limítrofes (Coirós, Paderne, Abegondo) hai numerosas casas de turismo rural con encanto. Destacan A Casa Grande do Castro (en Coirós) e O Pazo de San Paio (en Torres de Betanzos).
• Pensione e albergues: Para viaxeiros con orzamento máis axustado, existen pensións como A Roldana e un albergue privado con praza limitadas. Tamén hai un albergue municipal que adoita estar aberto durante a feira.
• Área de autocaravanas: Betanzos conta cunha área de servizo para autocaravanas situada preto do río Mandeo, con electricidade e auga.

Se se prefire unha experiencia máis completa, pódese buscar aloxamento na cidade da Coruña (a 25 km) e desprazarse en coche ou autobús, aproveitando a proximidade.

Como chegar

Betanzos está situada no noroeste de Galicia, na provincia da Coruña. A súa localización estratéxica fai que sexa facilmente accesible desde diferentes puntos. Vexamos as principais rutas:

En coche

• Desde A Coruña: A distancia é de apenas 25 km. Tómase a N-550 ou a autoestrada AP-9 (peaxe) saída 25 (Betanzos Norte). Tempo estimado: 25 minutos.
• Desde Santiago de Compostela: Uns 70 km. AP-9 dirección A Coruña ou N-550. Tempo: 45 minutos.
• Desde Lugo: Uns 80 km. N-540 directa. Tempo: 1 hora.
• Desde Ourense: Uns 150 km. AP-53 e AP-9. Tempo: 1 hora e 45 minutos.
• Desde Pontevedra/Vigo: AP-9 dirección A Coruña. Tempo desde Pontevedra: 1 hora e 15 minutos; desde Vigo: 1 hora e 45 minutos.

En autobús

A empresa MonBus ofrece servizos regulares desde A Coruña e desde Santiago de Compostela. A estación de autobuses de Betanzos está na Praza da Constitución, moi preto do recinto feiral. As frecuencias son altas, especialmente durante a feira, con autobuses cada media hora nos horarios punta.

En tren

Betanzos dispón de estación de tren (liña A Coruña – Lugo – Monforte de Lemos). Os trens de Media Distancia (Regional) paran diariamente. Desde A Coruña hai trens cada 2-3 horas, cun tempo de viaxe duns 35 minutos. A estación de Betanzos-Cidade está situada a 10 minutos a pé do centro histórico.

En avión

O aeroporto máis próximo é o de A Coruña (Alvedro), a 20 km. Ten conexións con Madrid, Barcelona, Londres e outras cidades europeas. Desde o aeroporto pódese coller un taxi (uns 30 euros) ou un autobús lanzadeira a A Coruña e desde alí en autobús ou tren a Betanzos.