Feira Cabalar de San Lucas en Mondoñedo: cabalos, feiras e tradición milenaria
Cada outubro, as rúas e prados de Mondoñedo, no corazón da Mariña lucense, énchense de vida e alegría coa chegada dunha das festas máis recoñecidas de Galicia e de todo o noroeste peninsular: a Feira de San Lucas. Falar das San Lucas é falar de historia, de cabalos, de tradición rural e tamén, dun forte espírito festivo que move milleiros de persoas ata esta cidade monumental declarada Conxunto Histórico-Artístico. Nesta ocasión, imos facer unha viaxe polos antecedentes, o programa, a gastronomía e todos os detalles prácticos sobre este evento senlleiro e milenario.
Historia: Unha feira con máis de OITO séculos de tradición
A documentada orixe da Feira de San Lucas remóntase nada menos que a 1156, co outorgamento do seu primeiro privilexio real polos reis Afonso VII e Fernando II. Este feito converte a feira mindoniense na máis antiga de España e unha das máis lonxevas de Europa. Ao longo dos séculos, a cita foi xirando e adaptándose ás necesidades dos veciños, mantendo ese peso central da feira cabalar á vez que sumaba outras actividades económicas, culturais e sociais.
Tradicionalmente, as feiras e festas de San Lucas estaban vencelladas á transacción de gando cabalar –cabaleiros, tratantes, criadores– e á exhibición dos mellores exemplares da raza Galega. No pasado, chegaron a congregarse varios milleiros de animais nos prados da Veiga, dando orixe a unha auténtica vila efémera de tendas, postos e xente chegada de toda Galicia, Asturias, Castela ou Portugal.
Sumada á dimensión comercial, a feira foi adquirindo un fondo sabor festivo: música, atraccións, agricultura, exposicións, postos ambulantes, gastronomía… As San Lucas evolucionaron así ata converterse nun dos grandes eventos do panorama cultural galego, recoñecido como Festa de Interese Turístico Galego.
Data: Cando se celebran as San Lucas?
As Feiras de San Lucas teñen lugar sempre arredor do 18 de outubro, día de San Lucas, e adoitan estenderse durante varios días, incluíndo a fin de semana máis próxima á festividade. En 2024, as San Lucas celebraranse do 17 ao 21 de outubro aproximadamente, con actividade intensa especialmente entre o venres, sábado, domingo e o propio día 18.
Hosting WordPress gestionado
Servidores optimizados para WordPress. LiteSpeed, SSL gratis y backups diarios.
Hosting WordPress →Recoméndase consultar a programación anual, xa que pode haber variacións ou concertos especiais relacionados coa fin de semana ou con festivos locais.
Programa: Tradición, cabalos e festa
O calendario das San Lucas ofrece actividades pensadas para todos os públicos e gustos, combinando o sabor tradicional co ambiente máis festivo e urbano. Os principais actos inclúen:
- Feira Cabalar: O prato forte. Milhares de cabalos reúnense nos amplos prados da Veiga e de Xan de Frades, exhibindo exemplares de pura raza galega, asturiana e outros cruzamentos. As transaccións, exposicións morfolóxicas e concursos atraen a profesionais do sector e visitantes curiosos.
- Mercadillo tradicional: Postos ambulantes, produtos locais, artesanía, útiles rurais, roupa e alimentación. Todo o centro de Mondoñedo convértese nunha gran feira.
- Carreira de andainas e exhibicións ecuestres: Demostracións de doma, saltos e paseos a cabalo pola cidade.
- Concertos e verbenas: Bandas locais, grupos galegos, música folk e as indispensables orquestras das verbenas populares animan as noites.
- Actividades culturais: Obradoiros, mostras, encontros literarios, exposicións de pintura e fotografía e charlas ligadas á historia da feira e a tradición cabalar.
- Atraccións e parque de feiras: O recinto feiral monta distintas actividades para nenos e mocidade, desde carruseis ata xogos populares.
- Misas e actos relixiosos: Procesións e oficios na Catedral de Mondoñedo en honra a San Lucas.
Destaca, especialmente, o ambiente de cordialidade entre visitantes e veciños, coa hospitalidade propia dunha vila que sempre viviu de cara ao camiño e ao intercambio.
Gastronomía: Sabores tradicionais das San Lucas
Ningunha festa galega sería completa sen a súa oferta culinaria, e Mondoñedo presume de grandes especialidades:
- Tarta de Mondoñedo: Un doce local de excepcional sabor, base de cabaza, améndoas, mazapán, froitas e biscoito.
- Polbo á feira: Presente en varias pulperías ao aire libre, acompañado co seu tradicional pan de millo.
- Embutidos e carnes: Chourizos, lacón cocido, carne ó caldeiro, churrasco de vacún ou porco, e tamén abondosas racións de queixo local.
- Viños e licores: Viños galegos e licores tradicionais acompañan as comidas e os encontros nas tabernas.
Ademais dos bares e restaurantes do centro, durante a feira instálanse carpas e pulperías onde xantar polbo, empanada, filloas e outros pratos tradicionais, nun ambiente de fraternidade e animación.
Aloxamento: Onde durmir en Mondoñedo
Mondoñedo conta cunha oferta de aloxamento concentrada sobre todo en pequenos hoteis con encanto, casas rurais, pensións e hostais. Na contorna, abundan tamén as casas de turismo rural e apartamentos. É moi recomendable reservar con antelación pois nalgunhas edicións a ocupación roza o cheo total.
Para os visitantes que buscan unha experiencia máis auténtica, algunhas parroquias do concello ofrecen vivendas de aluguer vacacional ou, incluso, acollida en granxas da zona, permitindo combinar a feira co turismo rural e a tranquilidade do campo lucense.
Como chegar a Mondoñedo
Mondoñedo está moi ben comunicado tanto desde Lugo como desde outras cidades galegas e asturianas. Pódese chegar:
- En coche: Acceso desde a A-8 (Autoestrada do Cantábrico) polas saídas 552 e 547. Dende Lugo, pola N-634 en dirección á Mariña Occidental.
- En autobús: Líneas regulares conectan Mondoñedo con Lugo, Viveiro, Ribadeo e varias localidades da Mariña galega (consultar horarios especiais durante as festas).
- En avión: Os aeroportos máis próximos son o de A Coruña e Asturias (Ovedo), ambos a aproximadamente una hora e media en coche.
Durante a feira é habitual que o tráfico se regule e habilítense zonas de aparcadoiro específicas nos arredores, así como servizos de autobuses lanzadeira gratuítos que levan os visitantes ao centro histórico.
San Lucas, unha cita que hai que vivir
A Feira Cabalar de San Lucas en Mondoñedo é unha cita imprescindible para quen queira afondar na historia viva de Galicia, no mundo do cabalo galego, na música popular e na hospitalidade do norte lucense. Un evento milenario, universal, que mestura festa e tradición baixo o pano de fondo dunha vila monumental e chea de cultura. Calquera amante do rural, da boa gastronomía ou da cultura galega atopará aquí unha experiencia inesquecíbel.
Non deixes pasar a oportunidade de coñecer as San Lucas, vivir o ambiente máxico de Mondoñedo e descubrir unha parte esencial da alma de Galicia.
Te puede interesar:
Noticias de Galicia — Galicia Universal — periódico digital
Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria
Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
