Entroido de Xinzo de Limia: tradición dos Fachós

Entroido de Xinzo de Limia: tradición dos Fachós

O Entroido de Xinzo de Limia é unha das celebracións máis emblemáticas de Galicia, recoñecido como Festa de Interese Turístico Internacional. Entre as súas múltiples tradicións, destaca a figura dos Fachós, un elemento único que combina mística, resistencia e identidade cultural. Neste artigo afondamos na historia, as datas, o programa, a gastronomía, o aloxamento e como chegar a esta vila ourensá para vivir un entroido inesquecible.

Historia dos Fachós no Entroido de Xinzo

A orixe dos Fachós remóntase a tempos ancestrais, vinculados a rituais de lume e purificación. Estes atletas tradicionais son homes e mulleres que, durante a celebración, forman torres humanas (os Fachós) que alcanzan varios pisos de altura. A práctica simboliza a forza comunitaria e a resistencia fronte ás adversidades.

Segundo os rexistros históricos, xa no século XVI existían referencias a estas formacións no Entroido de Xinzo. A tradición foi pasando de xeración en xeración, mantendo a súa esencia malia as prohibicións durante a ditadura franquista. Hoxe, os Fachós son un dos piares do entroido xinzoán, xunto ás pantallas e as comparsas.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Cada ano, os participantes ensaian durante semanas para lograr unha perfecta coordinación. Os Fachós máis famosos son os de “O Facho” e “A Fachada”, que compiten en habilidade e altura. O seu labor é especialmente emocionante durante a procesión do Martes de Entroido, cando percorren as rúas entre aplausos e música.

Datas do Entroido de Xinzo

O Entroido de Xinzo de Limia celébrase entre xaneiro e febreiro, sempre en función do calendario lunar. As datas clave son:

• Xoves de Comadres: unha semana antes do Xoves de Entroido.
• Xoves de Entroido: inicio oficial das festas.
• Sábado de Entroido: gran desfile e actos principais.
• Domingo de Entroido: seguimento das comparsas.
• Martes de Entroido: día grande, coa procesión dos Fachós.
• Mércores de Cinza: enterro do Entroido e fin da festa.

Para o ano 2025, as datas previstas son do 20 de febreiro (Xoves de Comadres) ao 5 de marzo (Mércores de Cinza). Recoméndase consultar a web oficial do concello para confirmación exacta.

Programa do Entroido de Xinzo

O programa oficial inclúe decenas de actividades para todos os públicos. A continuación, destacamos os eventos máis relevantes:

Xoves de Comadres

As mulleres toman a rúa con merendas e bromas. Á noite, concurso de disfraces e verbena.

Xoves de Entroido

Pola mañá, “A Volta da Coca” (desfile infantil). Pola tarde, pregón e elección da Reina do Entroido. Á noite, concertos.

Sábado de Entroido

Gran desfile de comparsas e carrozas polas rúas principais. Actuación de grupos folclóricos e queima da “Coca” ao final do día.

Domingo de Entroido

Desfile infantil e vermú popular. Pola tarde, espectáculo de Fachós e baile de disfraces.

Martes de Entroido

O día grande. Pola mañá, misa e ofrenda. Pola tarde, procesión dos Fachós, con torres humanas que percorren a vila. Á noite, gran verbena e lumes.

Mércores de Cinza

Enterro do Entroido: desfile fúnebre satírico e queima do “Meco”. Peche con sardiñada popular.

Gastronomía do Entroido de Xinzo

A gastronomía é parte esencial do Entroido. Os pratos típicos reflicten a riqueza da cociña galega e a reinvención dos produtos locais:

• Lacón con grelos: prato estrela, cocido con patacas e chourizo.
• Freixóns: filloas doces ou salgadas, feitas con sangue de porco.
• Orellas de Entroido: masa frita en forma de orellas, espolvoreada con azucre.
• Bica de Xinzo: queixo do país con mel e noces.
• Vinos da Denominación de Orixe Monterrei: tintos e brancos da zona.
• Augardente: licor tradicional para acompañar as sobremesas.

Ademais, durante as festas organízanse feiras gastronómicas e degustacións nas prazas. O recomendado é probar o “cocido de Entroido” nos bares locais, que inclúe todos os produtos típicos.

Aloxamento en Xinzo de Limia

Xinzo dispón de varias opcións de aloxamento, desde hoteis céntricos ata casas rurais nos arredores. A oferta é limitada, polo que se recomenda reservar con meses de antelación, especialmente para as datas do Entroido.

Hoteis e hostais

• Hotel Crisol Xinzo: tres estrelas, céntrico, con restaurante. Prezos desde 60 €/noite.
• Hostal O Carballo: económico, a 5 minutos do centro. Prezos desde 40 €/noite.
• Hotel A Torre: con vistas á praza maior, parking incluído. Prezos desde 75 €/noite.

Casas rurais

• Casa Grande de Trasmiras: a 10 km de Xinzo, con piscina e xardín. Ideal para grupos.
• O Rego da Vella: acolledora casa con lareira, preto da natureza.

Pisos turísticos

Plataformas como Airbnb ofrecen apartamentos no centro da vila, con capacidade para 4-6 persoas. O prezo medio é de 100-150 €/noite durante o Entroido.

Como chegar a Xinzo de Limia

Xinzo de Limia está situado na comarca da Limia, provincia de Ourense. A súa localización estratéxica facilita o acceso desde distintos puntos de Galicia e do norte de Portugal.

En coche

Desde Ourense capital: tomar a autovía A-52 dirección Verín, saída 281 (Xinzo). Tempo aproximado: 30 minutos. Desde Santiago de Compostela: A-52 ata Ourense, logo mesma ruta. Tempo: 1 hora e 30 minutos. Desde Vigo: autovía A-52 dirección Ourense, despois saída 281. Tempo: 50 minutos. Desde Madrid: A-6 ata Benavente, logo A-52 cara Verín, saída 281. Tempo: 4 horas.

En autobús

A compañía MonBus opera servizos diarios desde Ourense (saída cada 2 horas, prezo 5 €). Tamén hai liñas desde Vigo (dúas veces ao día, prezo 12 €) e desde Santiago (con transbordo en Ourense). A estación de autobuses de Xinzo está na avenida da Coruña, a 10 minutos andando do centro.

En tren

Xinzo non ten estación de tren. A estación máis próxima é Ourense-Empalme, con conexións de alta velocidade (AVE) desde Madrid, Barcelona e outras cidades. Desde Ourense, pódese coller un autobús ou taxi (tarifa aproximada 25 €).

En avión

Os aeroportos máis próximos son o de Vigo (100 km), Santiago de Compostela (130 km) e Porto (150 km). Desde eles, alugar coche é a opción máis práctica, ou ben combinar autobús e tren.

Consellos prácticos para disfrutar do Entroido

• Vestimenta: leva roupa cómoda e calzado resistente, xa que se camiña moito. Os disfraces son obrigatorios para participar en moitos actos.
• Alimentación: non te perdas a sardiñada do Mércores de Cinza.
• Horarios: os actos principais comezan pola mañá e prolonganse ata a madrugada. Consulta o programa actualizado.
• Respecto: as tradicións son sagradas; non interfiras nos Fachós nin nas pantallas.

Conclusión

O Entroido de Xinzo de Limia é moito máis que unha festa: é unha experiencia que conecta o pasado co presente a través dos Fachós. A súa forza comunitaria, a gastronomía única e o ambiente acolledor fan que cada visitante se sinta parte da celebración. Se queres vivir un Entroido auténtico en Galicia, Xinzo é o teu destino.

Para máis información, visita a web oficial do Concello de Xinzo de Limia ou a páxina de turismo da Deputación de Ourense.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas