Entroido de Xinzo de Limia: o máis longo de Galicia

Entroido de Xinzo de Limia: o máis longo de Galicia

No corazón da comarca ourensá de A Limia, cada ano repítese unha devandica queica ritual: as rúas énchense de cores, música e tradición durante máis de cinco semanas. O Entroido de Xinzo de Limia ostenta con orgullo o título de ser o máis longo de Galicia e, segundo os expertos, un dos máis antigos e tradicionais do país. Declarado Festival de Interese Turístico Internacional, esta celebración é un auténtico tesouro cultural que combina maxia, sátira e identidade popular nunha experiencia inesquecible.

Historia: unha tradición con séculos de sona

A orixe do Entroido xinzo perde-se nas néboas do tempo, aínda que os primeiros documentos escritos que reflicten a súa celebración datan do século XVIII. En concretro, en 1756 o párroco da vila prohibiu o uso de máscaras, o que demostra que a festa xa era profundamente arraigada entre os veciños.

Despois da Guerra Civil e durante os anos máis escuros do franquismo, o Entroido foi prohibido ou celebrado de xeito clandestino. Non foi ata os anos 60 cando, grazas ao esforzo de numerosos veciños e co apoio do concello, a festa comezou a recupera-lo seu esplendor. En 1981 foi declarado Festival de Interese Turístico Nacional, e en 2019 deu o salto a Interese Turístico Internacional, un recoñecemento que comparte cos grandes Entroidos de Galicia.

Ofertas de viaje a Galicia

Escapadas de última hora — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

A figura central e máis emblemática deste Entroido é, sen dúbida, o Lardeiro. Este personaxe, vestido de negro con careta branca e faldra de follas de_codeso ou liño, é o encargado de abri-lo ciclo festivo. O seu significado está ligado á fertilidade da terra e ao ciclo agrícola, nun territorio profundamente dedicado á patata e á gandería.

Outras figuras fundamentais son os Parruleiros, veciños que recorren as rúas con pelicas, caretas e roupas vellas pedindo o «aggio» (o agasallo ou propina) mentres berran e asustan aos máis pequenos. E, por suposto, os folións, grupos de música tradicional que marcan o ritmo das festas con gaitas, tamborís e cantos.

Data: cando se celebra

A característica que fai único ao Entroido de Xinzo é a súa duración. Mentres que a meirande parte dos Entroidos galegos se concentran na fin de semana anterior ao Mércores de Cinsa, Xinzo comeza moito antes. As festividades arrincan o domingo de Piñata, cinco semanas antes do Mércores de Cinsa, e non rematan ata o seguinte domingo, chamado domingo de Entroido.

Isto converte a Xinzo na vila onde o Entroido se vive con máis intensidade e durante máis tempo en toda Galicia. Cada domingo ten o seu propio nome e características:

• Domingo Fareleiro: o primeiro, no que se cumpre a tradición de lancillar farelo aos veciños.
• Domingo de Oleiros: no que os veciños se bota-los uns aos outros auga e barro, en alusión á tradición oleira da comarca.
• Domingo de Entroido: o gran día, co desfile de comparsas, charangas e miles de visitantes.
• Domingo de Piñata: o último, coa lectura do testamento do Entroido e a queima do boneco.

Programa: que non se pode perder

O programa do Entroido de Xinzo é tan amplo como a súa duración. Durante as semanas previas e durante os días grandes, a vila ofrece unha axenda repleta de actividades para todos os públicos:

Charangas e comparsas

Cada fin de semana, decenas de comparsas recorren as rúas de Xinzo con vesti-mentos elaborados, coreografías e cantos satíricos. A crítica social e política é un dos piares do Entroido, e moitas comparsas dedican as súas letras a comentar a actualidade con humor e ironía.

O Desfile de Entroido

O domingo de Entroido celébrase o grande desfile, no que participan milleiros de persoas entre comparsas, charangas, xigantes e cabezudos, e o famoso Baco, unha carroza que simboliza o deus do viño. É o momento álxido da festa e atrae a visitantes de toda Galicia e do norte de Portugal.

O Testamento e a Queima

Na tarde do domingo de Piñata, un boneco que representa ao Entroido é levado en procesión polas rúas. Un cómico local, vestido de notario, le o Testamento do Entroido, un documento satírico no que se reparten soupes de súa propia nitidez aos políticos e personaxes do ano. Finalmente, o boneco é queimado na praza maior, poñendo fin ás festas.

Folións e música tradicional

A música é esencial no Entroido xinzo. Os folións, grupos de gaiteiros e tamborileiros, percorren as rúas tocando melodías tradicionais que se transmitiron de xeración en xeración.

Actividades infantís

Para os máis pequenos hai pasacalles, talleres de máscaras, xogos tradicionais e o Entroido Infantil, no que os nenos son os protagonistas coas súas propias comparsas.

Gastronomía: sabores de Entroido

Non se pode falar do Entroido de Xinzo sen mencionar a sña gastronomía. A comarca de A Limia é coñecida pola calidade dos seus produtos, e durante as festas os pratos tradicionais cobran especial relevancia.

O cocido

O cocido de Entroido é o prato estrella destas datas. Elaborado con porco, vexel, pataca, cholenta e os cebos típicos, é un prato contundente perfecto para enfrenta-las xornadas festivas. Moitas familias e peñas cociñan este prato de forma colectiva nas rúas e prazas da vila.

A filloa

As filloas son o doce típico do Entroido en Galicia, e en Xinzo non podían faltar. Feitas con masa de fariña, ovos e leite, cómense tanto doces (con mel ou azucre) coma salgadas. Durante o Entroido, é habitual que se fagan grandes filloadas colectivas nas que veciños e visitantes participan na súa elaboración.

O porco

A mata do porco é unha tradición profundamente arraigada na gastronomía galega, e durante o Entroido os produtos derivados desta práctica son protagonistas. Chorizos, costelas, lacón e sanguiña son habituais nas mesas destas datas.

A patata de Xinzo

Non se pode esquecer a patata de Xinzo de Limia, que goza de Denominación de Orixe. Durante todo o ano, e especialmente no Entroido, este producto é a base de numerosos pratos tradicionais como tortillas, guisos ou, simplemente, asadas.

Aloxamento: onde durmir

Para quen queira vivir o Entroido de Xinzo con intensidade, é recomendable planifica-la estancia con antelación, xa que durante os días grandes a ocupación roza o 100%. Aínda que Xinzo non é unha gran cidade, ofrece varias opcións de aloxamento:

Hoteis e hostais

Na vila e arredores hai varios hoteis e hostais de calidade, como o Hotel Vila Ourense ou o Hostal O Cruceiro, que ofrecen habitaciones confortables e cociña tradicional.

Casas rurais

A opción máis encantadora é sen dúbida as casas rurais espalladas polos concellos veciños como Sandiás, Vilar de Santos ou Allariz. Estes aloxamentos permiten desfrutar da tranquilidade rural mentres se está preto da festa.

Turismo rural e agroturismo

Para quen busque unha experiencia máis auténtica, hai explotacións agroturísticas que permiten coñecer de cerca a vida rural e os produtos da terra.

Campings

Na zona hai tamén varios campings para quen prefira unha opción máis económica e en contacto coa natureza.

Como chegar a Xinzo de Limia

Xinzo de Limia está situado no sur da provincia de Ourense, preto da fronteira con Portugal. A súa localización estratéxica fai que sexa facilmente accesible desde diferentes puntos:

En coche

A vía principal para chegar é a A-52 (Autovía das Rías Baixas), que une Vigo con Ourense e continua ata a fronteira portuguesa. A saída 212 leva directamente a Xinzo de Limia. Desde Ourense capital, o traxecto dura uns 40 minutos; desde Vigo, preto de dúas horas; e desde Santiago de Compostela, aproximadamente dúas horas e media.

Desde Portugal, pódese chegar pola estrada N-540 que conecta con Verín e posteriormente con Xinzo.

En autobús

Varias compañías de transporte regular conectan Xinzo de Limia con Ourense, Verín, Vigo e outras cidades galegas. A estación de autobuses está situada no centro da vila.

En tren

A estación de tren máis próxima é a de Ourense, que conta con servizos de alta velocidade (AVE) que conectan con Madrid, Barcelona e outras cidades españolas. Desde Ourense, pódese tomar un autobús ou taxi ata Xinzo.

En avión

Os aeroportos máis próximos son os de Vigo (Peinador) e Santiago de Compostela (Lavacolla), ambos a unhas dúas horas de distancia en coche.

Consellos para disfrutar do Entroido

Para que a túa experiencia no Entroido de Xinzo sexa inesquecible, aquí van algúns consellos prácticos:

1. Reserva con antelación: Tanto o aloxamento como os restaurantes énchense rapidamente, polo que é recomendable reserva-los meses antes.
2. Viste axeitadamente: Aínda que o espírito do Entroido é festivo, as temperaturas en febreiro en Galicia poden ser frías, especialmente nas noites. Leva roupa quente e calzado cómodo.
3. Participa activamente: Non teñas medo de disfrazarte, bailar ou unirte ás comparsas. O Entroido de Xinzo é unha festa participativa na que todos son benvidos.
4. Proba a gastronomía local: Non podes marchar sen probar o cocido, as filloas e outros pratos típicos da zona.
5. Respeta a tradición: O Entroido é unha festa profundamente arraigada na cultura local, polo que é importante respecta-las normas e as tradicións dos veciños.
6. Planifica o teu día: Dada a amplitude do programa, é recomendable consulta-la axenda con antelación para non perdese as actividades máis importantes.

Conclusión

O Entroido de Xinzo de Limia é moito máis que unha festa; é unha experiencia vital que permite mergullarse na esencia máis profunda da cultura galega. Coas súas cinco semanas de duración, a súa riqueza histórica, as súas figuras emblemáticas e a súa gastronomía excepcional, este Entroido é un destino imprescindible para quen queira descubri-las raíces máis auténticas de Galicia.

Se aínda non tiveches a sorte de visitalo, reserve as datas nas túa axenda e preprárate para vivir unha das festas máis fascinantes e vibrantes do calendario galego. En Xinzo, o Entroido non é só unha celebración: é unha forma de entender a vida.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas