O Entroido de Xinzo de Limia é unha das celebracións máis emblemáticas e con maior raigame de Galicia. Considerado o máis antigo do país, este festexo conserva tradicións que se remontan a séculos atrás, converténdose nun referente cultural fundamental para entender a identidade do pobo galego. Cada ano, miles de persoas acoden a esta vila da Limia para vivir a experiencia única dun entroido que mestura a maxia, o misterio, a música e a gastronomía nunha explosión de cor e alegría.
A súa orixe perdeuse nas brumas da historia, pero sábese que xa na Idade Media, os veciños de Xinzo celebraban rituais de renacemento e transgresión social. As máscaras e as vestimentas coloridas simbolizaban a liberación temporal das normas, permitindo xogar coa identidade e burlarse do poder establecido. Con todo, foi no século XIX cando o entroido adquiriu a súa forma actual, consolidándose como unha festa que desafía o inverno e prepara a chegada da primavera.
Historia
As primeiras referencias documentadas ao Entroido de Xinzo de Limia datan do século XVI, cando as crónicas locais mencionaban «os festexos de máscaras e danzas». Non obstante, a tradición oral asegura que a festa é moito máis vella, posiblemente de orixe precristiana, relacionada co culto aos deuses da fertilidade e a natureza. Durante o século XIX, coa chegada de visitantes das cidades, a celebración medrou en popularidade, e xa no XX converteuse nun dos entroidos máis concorridos de Galicia.
O entroido de Xinzo caracterízase por ser un dos poucos que se celebra de forma ininterrompida, exceptuando períodos de guerra ou crises, e sempre mantendo as súas esencias. A máscara máis emblemática é a «peliqueira», unha figura vestida con farrapos, cunchas e campás, que representa a loita entre o ben e o mal. Ademais, mención especial merece a «falán», unha danza sen fin que enche as rúas de música e movemento, e que nunha época foi prohibida pola igrexa por considerala pecaminosa.
Data
O Entroido de Xinzo de Limia celébrase cada ano en datas móbiles, seguindo o calendario lunar. Normalmente ten lugar entre febreiro e marzo, comezando o Venres de Folión e rematando o Martes de Entroido. A semana grande comeza co Domingo Galego (primeiro domingo de entroido), seguido do Domingo de Comadres, Domingo de Comeadres e Domingo de Entroido, culminando co Martes de Entroido e o Mércores de Cinza, onde se queima o «Meco» como símbolo de despedida.
Email profesional para tu negocio
Email con tu dominio, antispam y webmail. Compatible con Outlook y móviles.
Ver planes de email →Para 2025, as datas previstas son:
- Venres de Folión: 7 de marzo
- Sábado de Entroido: 8 de marzo
- Domingo de Entroido: 9 de marzo
- Luns de Entroido: 10 de marzo
- Martes de Entroido: 11 de marzo
Programa
O programa do Entroido de Xinzo é variado e intenso. Durante cinco días, a vila se transforma nun escenario aberto onde a folía, as danzas e as máscaras toman as rúas. Aquí os actos máis destacados:
Xoves de Compadres
As mulleres invitan aos homes a unha cea especial, onde se degustan produtos típicos como o caldo galego ou as filloas. É a noite da «compadrada», unha tradición de amizade e xenerosidade.
Venres de Folión
Comeza o entroido propiamente dito. Pola tarde, os «folións» percorren as rúas con música de tambores e bombos. Pola noite, hai un gran desfile de máscaras e carrozas, onde participan tanto veciños como visitantes.
Sábado de Entroido
O día grande. Pola mañá, a «Festa dos Peliqueiros» reúne a miles de persoas. Os peliqueiros, coas súas máscaras de madeira e roupa de farrapos, perseguen aos nenos e maiores nun xogo que simboliza a protección contra os malos espíritos. Pola tarde, hai unha gran verbena popular.
Domingo de Entroido
Dedicado ás comadres e comeadres. As mulleres saen á rúa con vestidos coloridos e sombreiros de flores, mentres os homes levan traxes de cabaleiros. Non falta a comida campestre nas prazas, con empanadas, chourizos e licor café.
Luns de Entroido
O desfile máis grande. Carrozas, comparsas e grupos de baile percorren o centro da vila. Pola noite, a «Queimada» final reúne a todos nunha praza para tomar unha bebida mística feita con aguardente, herbas e azucre.
Martes de Entroido
O remate. Pola mañá, a «Festa dos Xigantes e Cabezudos» divirte aos pequenos. Pola tarde, o «Enterro do Meco» é unha procesión grotesca onde se leva a un boneco en andas, e tras el, se queima entre cantos de despedida. Logo, a «Sopa de Entroido» (caldo con carne e verduras) une a todos nunha comida fraternal.
Gastronomía
O entroido non sería completo sen a súa rica gastronomía. Os pratos típicos son:
- Fillocas: Unha especie de crepe grosa feita con fariña, ovos e leite, que se rechea con carne ou chocolate.
- Chourizos ao viño: Embutidos cocidos en viño tinto, que se acompañan con pan de centeo.
- Empanada de entroido: De carne de porco, lacón ou raxo, con masa fina e crocante.
- Licor café: Unha bebida feita con café, aguardente e canela, que se toma como digerivo.
- Queimada: Bebida ritual que se prepara nun caldeiro de barro, con aguardente, azucre, e herbas como a menta ou a eucalipto. Durante a súa preparación, recítanse conxuros para afastar os malos espíritos.
Ademais, durante o entroido, as casas particulares abren as súas portas para ofrecer «comida de entroido» aos visitantes, coma se fose unha festa familiar. As «sopas de entroido» son un prato humilde pero nutritivo, feito con caldo de carne, chourizo e patacas.
Aloxamento
Para gozar do entroido con comodidade, Xinzo de Limia ofrece varias opcións de aloxamento:
- Pensións: Na vila hai pensións como «Pensión Casa da Barca» (c/ Real, 25) ou «Pensión A Rúa» (c/ da Rúa, 12), con prezos desde 30 euros a noite.
- Hostais: «Hostal O Entroido» (praza do Concello, 4) e «Hostal A Fonte» (avda. de Portugal, 56), con servizo de restauración incluído.
- Casas rurais: Nas aldeas próximas (como A Ponte ou O Viso) hai casas como «Casa do Cabaleiro» ou «Casa da Fonte», que alugan cuartos por 40-50 euros.
- Albergue municipal: A pouca distancia do centro, o albergue «Xinzo Rural» ofrece camas por 15 euros, ideal para mochileiros.
Se prefires o luxo, a localidade de Allariz (a 10 km) ten «Hotel Balneario de Allariz» con spa e piscina.
Como chegar
Xinzo de Limia está situada no suroeste de Ourense, a 25 km da capital provincial. Para chegar:
- En coche: Desde Ourense, toma a A-52 dirección Vigo ata a saída 302 (Xinzo). Tamén hai estradas secundarias (OU-524) que son máis lentas pero con paisaxes.
- En autobús: A empresa Monbus ten liñas diarias desde Ourense (30 minutos, 2,50 euros) e desde Vigo (1 hora, 5 euros). O horario aumenta durante o entroido con servizos especiais.
- En tren: A estación de Ourense (a 25 km) ten conexións con alta velocidade (AVE) desde Madrid, Vigo e Santiago. Desde alí, pódese coller un taxi (20 euros) ou autobús.
- En avión: O aeroporto de Vigo (a 80 km) é o máis próximo. Hai aluguer de coches ou autobuses directos a Xinzo.
Durante o entroido, o concello habilita aparcadoiros xigantes (como no polígono industrial) e servizos de bus lanzadeira desde as aldeas veciñas.
O Entroido de Xinzo de Limia é moito máis que unha festa: é unha experiencia vital. A súa tradición, o seu sabor e a súa xente fan que cada ano sexa unha cita imprescindible para quen queira sentir o pulso máis auténtico de Galicia. Non faltes, e descubre por que se di que é o «máis antigo de Galicia».
Te puede interesar:
Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía
Imperial Perlas — Joyería y complementos
Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
