Entroido de Xinzo de Limia: disfraces, desfiles y batalla de harina

Historia dun Entroido único

O Entroido de Xinzo de Limia, situado no corazón da provincia de Ourense, é unha das celebracións máis emblemáticas e singulares do entroido galego. Declarado Festa de Interese Turístico Internacional, destaca polo seu amplo repertorio de tradicións e rituais, así como polo seu extenso calendario: celébrase durante cinco fins de semana, converténdoo no entroido máis longo de toda España.

As súas raíces remóntanse a épocas ancestrais, incluso con elementos previos á romanización. Xa nos séculos XVI e XVII hai constancia documental dos folións (desfiles ruidosos con instrumentos tradicionais), os peliqueiros (hoxe chamados pantallas), as máscaras icónicas da vila, e sobre todo da peculiar batalla de fariña co que comeza a festa. Este entrelazamento de paganismo e cristianismo, de catarses populares e sátira social, é o motor que move Xinzo cada inverno.

Datas e programa do Entroido 2024

O Entroido de Xinzo segue un calendario propio, estendéndose durante máis dun mes. Para o ano 2024, as datas principais son:

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

• Petardazo: sábado 20 de xaneiro, co estoupido que inaugura o Entroido.
• Fareleiro: domingo 21 de xaneiro, coa gran batalla de fariña na Praza Maior.
• Oleiro: domingo 28 de xaneiro, xogo tradicional coas olas de barro.
• Corredoiro: domingo 4 de febreiro, anuncio da chegada do Entroido principal.
• Entroido Grande: do xoves 8 ao mércores 14 de febreiro.
• Domingo de Piñata: domingo 18 de febreiro, peche da programación.

O programa recolle desfiles de comparsas, exhibicións das pantallas polas rúas (sobre todo durante o Domingo Corredoiro e o Domingo de Entroido), pasarrúas musicais, verbenas e actividades para nenos e maiores. Destacan as seguintes citas:

• Batalla de fariña (Fareleiro): veciños e forasteiros lánzanse fariña uns a outros durante horas, recordando vellas disputas da vila de xeito pacífico e moi divertido.
• Saída das pantallas: o domingo Corredoiro á mañá e o Domingo de Entroido pola tarde, as pantallas toman as rúas facendo soar as súas vexigas e as suas campaíñas, obrigando a todo o mundo a disfrazarse.
• Desfile de comparsas: centos de persoas desfilan por Xinzo ataviadas cos disfraces máis elaborados e satíricos.
• Noite de Luns de Entroido: baile e festa ata altas horas, coa presenza das tradicionais pantallas.
• Enterro da Sardiña (Mércores de Cinza): poñendo fin ao Entroido cun ritual cheo de humor e retranca.

Os disfraces e as pantallas: esencia e cor

Se hai unha imaxe que identifica o Entroido de Xinzo é a das pantallas: personaxes vestidas con traxe branco, roupón de cores, capa vermella e unha espectacular máscara de cartón pintada a man con motivos animistas. Como elemento máis recoñecible levan dúas vexigas de vaca inchadas coas que corren, berran e “castigan” a quen atopan sen disfrazar, facendo cumprir así a máxima do Entroido: nesas datas ninguén queda sen máscara.

Ademais, o Entroido de Xinzo está cheo de disfraces coloridos, creativos e elaborados, moitas veces con crítica social e política. As comparsas desfilan por todo o pobo e tamén se organizan concursos e bailes con premios para as mellores caracterizacións, tanto de adultos coma de nenos.

Gastronomía típica: sabor a Entroido

Como calquera festa galega, o Entroido de Xinzo é tamén unha cita gastronómica imprescindible. Os menús dos días grandes están protagonizados polo cocido galego, os chourizos e as orellas de Entroido. Tamén son típicos os filloas -de leite ou sangue-, larpeiradas variadas e doces caseiros.

Os bares e restaurantes da vila ofertan menús especiais nestas datas, nos que nunca faltan os licores tradicionais como o licor café ou a augardente. É habitual, ademais, atopar polbeiras polas rúas e merendas improvisadas entre amigos durante toda a festa.

Aloxamento: onde durmir en Xinzo

Durante as fins de semana principais do Entroido, Xinzo de Limia recibe milleiros de visitantes, polo que é moi recomendable reservar o aloxamento con antelación. A vila conta cunha oferta de hoteis, hostais, casas de turismo rural e apartamentos turísticos. Os establecementos máis céntricos permiten vivir a festa dende dentro, ao pé da Praza Maior, pero tamén existen casas de campo tranquilas nos arredores para combinar festa con descanso.

Algunhas opcións destacadas:

• Hoteles no centro histórico (Hotel 2* e 3*)
• Casas rurais a 5-15 km de Xinzo
• Pisos turísticos e apartamentos familiares
• Albergues e pensións económicas para grupos

Lembra: durante o Entroido a demanda é moi alta, polo que, se desexas vivir a experiencia completa, busca e reserva cun chisco de antelación.

Como chegar a Xinzo de Limia

Xinzo de Limia está situada na comarca da Limia, a uns 40 km ao sur de Ourense pola A-52 (Autovía das Rías Baixas), e moi preto da fronteira con Portugal.

• En coche: Dende Ourense pola N-525 ou a A-52 (saída 191), ou dende Vigo (1h 15 min), Santiago (1h 40 min) ou mesmo Madrid (4 h 30 min).
• En autobús: Hai conexións diarias con Ourense, Verín, Vigo e outros puntos de Galicia a través das compañías Monbus e Arriva.
• En tren: A estación máis próxima é a de Ourense, dende onde hai autobuses regulares ata Xinzo.
• En avión: Os aeroportos máis cercanos son Vigo (100 km), Santiago (170 km) e Porto (200 km).

Durante as datas grandes, o tráfico na vila está restrinxido no centro e habilítanse zonas de aparcamento temporal. Recoméndase chegar con tempo e, se é posible, usar o transporte público ou compartir vehículo.

Un Entroido que non esquece ninguén

O Entroido de Xinzo de Limia é unha das grandes festas de Galicia e un referente da tradición europea. Festividade longa, libre, colorida e irreverente, chea de música, disfraces, pantallas e, por suposto, moita fariña. Unha cita imprescindible para quen desexe mergullarse nun Entroido galego auténtico.

A espírito aberto e co disfrace listo: Xinzo agárdate cun sorriso… e un saco de fariña.