Entroido de Verín: os peliqueiros dominan

engalicia » Cultura » Entroido de Verín: os peliqueiros dominan

Cando o inverno comeza a dar os seus últimos latidos e a primavera asoma a facha polas montañas do interior de Galicia, a comarca de Verín, na provincia de Ourense, esperta dun longo letargo para celebrar a súa festa máis identityaria e internacional: o Entroido de Verín. Declarado Festa de Interese Turístico Nacional, este entroido transfronteirizo é unha explosión de cor, ruído, tradición e, sobre todo, o dominio absoluto dunhas figuras xuvenís que mandan nas rúas durante unha semana: os peliqueiros.

Neste artigo de hoxe en engalicia.info, imos mergullarnos de cheo no corazón do Entroido de Verín. Percorreremos a súa fascinante historia, detallaremos as datas e o programa dos actos principais, suxeriremos que degustar na sua rica gastronomía, e ofrecerémosvos toda a información práctica sobre aloxamento e como chegar a esta vibrante localidade. Preparádevos, porque cando o luns de entroido soa o primeiro disparo, o municipio pasa a ser gobernado pola batuta dos peliqueiros.

Ofertas de viaje a Galicia

Buscar en Expedia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Historia: A fusión do ritual pagán e a tradición

A orixe do Entroido de Verín é tan antiga como escura, mesturándose nas súas raíces os vellos rituais pagáns de purificación do inverno coas licenciaspermitidas pola Igrexa católica antes da abstinencia corexmal. A figura central, o peliqueiro, ten a súa orixe nas figuras dos xenerais e correxidores, representando unha sátira feroz do poder civil e militar establecido durante os séculos XVIII e XIX.

Tradicionalmente, o peliqueiro era un mozo solteiro do municipio, a quen se lle outorgaba o poder de mandar e rexer as rúas durante tres días ao ano. A súa figura é unha auténtica mofa das institucións: leva un traxe de cores rechamangueiras (tradicionalmente verde e vermello, coas cores da bandeira de Verín), unha mona ou careta de expresión grotesca e sorrinte, unha bombeira na man dereita para marcar o ritmo e, o máis importante, unha zamarra ou correxa con longas tinguidas de cores coas que non dubidará en beliscar aos máis despistados.

A mesa é a outra peza fundamental. É un complemento de pelica de ovella, adobada con motivos vexetais e floreiros, que se coloca sobre a cabeza do mozo. Baixo ela hai un pano branco que tapa a cara e o pescozo do portador, dándolle un aspecto indescifrable e maxicamente sobrenatural. O «dereito de correxa» é antigo: antano, os peliqueiros entraban nas casas pedindo o «aguinaldo» (chourizos, filloas ou diñeiro) e, se non llo daban, azoutaban aos seus habitantes ou lles daban volta ás tetas das vacas, facendo buches co leite.

Que ver e facer no Entroido de Verín: O Programa e Datas

As datas do Entroido de Verín varían cada ano, xa que dependen do calendario litúrxico (entre febreiro e marzo, dependendo de cando caia a Pascua), pero o programa é sempre similar e ten como epicentro o «Venres, Sábado, Domingo e Luns de Entroido».

O programa básico dun Entroido xinés de Verín:

• O Venres de Entroido: é o día no que se lê o «Pregón» dende o balcón do Concello. A partir das 18:00 horas, os primeiros peliqueiros comezan a asomar á rúa, nun ambiente de tensa expectación. É o inicio da festa.
• O Sábado: dende ben cedo, os peliqueiros percorren as diferentes parroquias e aldeas do municipio, visSibilitando a festa nos lugares máis illados. Á tarde, Verín énchese de comparsas, charangas e xente disfrazada, creando un ambientemultitudinario e participativo.
• O Domingo: é o «Gran Día». Pola mañá celébrase a Festa da Bica, unha pasada de produtos típicos. Ao mediodía, os peliqueiros concéntranse na Praza de España para o «Alboroto» e o desfile de todas as comparsas. É o momento cúspide visual e sonoro da festa.
• O Luns de Entroido: vólvese a repetir a festa nas rúas, pero cun matiz de despedida. Á noite, ten lugar o «Enterro da Sardiña», o símbolo do fin dos excesos e o regreso á orde, marcando o comezo da Corema.

Verín converteuse nunha cidade imposible de circular con coche durante estes días, pola ocupación das rúas por miles de persoas. É unha festa participativa, onde todo o mundo vai disfrazado, sexan homes, mulleres ou nenos. O son das bombas e o ritmo das charangas é continuo.

Gastronomía: A enerxía para seguir a festa

Non se pode entender o Entroido de Verín sen a sísúa potente gastronomía. O frío típico do mes de febreiro na comarca de Monterrei esixe pratos contundentes que apoien o esforzo físico de seguir aos peliqueiros e bailar nas rúas.

O prato estrela destas datas é, sen dúbida, a bica de Verín. Trátase dunha massa doce, de textura esponjosa e caramelizada na súa superficie, feita a base de ovos, azucre e fariña. É o combustible dos peliqueiros e dos asistentes á festa, que se adoita tomar nun só anaco ou cun chorro de chocolate quente nos postres das comidas de entroido.

Pero antes da bica, hai que comer algo máis substancioso. A comarca é famosa polo seu Botillo de Monterrei (con Indicación Xeográfica Protexida), un produto cárnico feito a base de anacos de lombo, costilla, papada e rabo de porco, adobado e afumado, que se serve cocido, acompañado de patatas e, frecuentemente, de castañas. É un prato que quenta o corpo e o espírito.

Tampouco poden faltar na mesa os produtos do porco tradicionais: chourizos, salchichas, lacón guisados; así como as filloas, que poden ser doces ou salgadas, recheas de diferentes ingredientes. Para beber, que mellor que os viños da Denominación de Orixe Monterrei, especialmente os seus brancos aromáticos elaborados coa uva godello ou treixadura, que cortan a graxa dos pratos de carne con elegancia.

Aloxamento: Onde durmir e repousar da festa

Se estades planteandovir a Verín para gozar do Entroido, un dos aspectos máis importantes é organizar o aloxamento con moita antelación. Ao tratarse dunha festa de masas, os lugares para durmir esgotánse con meses de decisión. Aquí tes algunhas opcións dependendo do voso estilo de viaxe:

• Hostais e Pensións en Verín: A opción máis cómoda para estar no centro da festa. Verín conta cunha boa cantidade de hostais e pensións familiares. A contrapartida é que os prezos poden dispararse e o ruído nas rúas pode ser un problema se buscas descansar cedo (algo complicado durante o Entroido).
• Hotéis na comarca de Monterrei: Se prefires unha opción máis tranquila e de calidade, existen algúns hoteis rurais e de catro estrelas nos arredores, como no Castelo de Monterrei ou na vila próxima de Oímbra. Ideal para那些que buscan relaxarse nun entorno rural despois dun día de festa.
<2>Casas Rurais: Para unha experiencia máis auténtica e calida, a comarca está chea de casas rurais restauradas, normalmente con cencoval lareira e comida caseira. É unha opción excelente para grupos de amigos ou familias, e permiten gozar da tranquilidade das aldeas de Galicia.
• Aloxamentos en Portugal: Dada a proximidade coa fronteira portuguesa (Chaves está a apenas 20 minutos en coche), moita gente opta por alojarse en terras veciñas. A oferta de hostais e hotel en Chaves é ampla, e os prezos adoitan ser máis económicos, aínda que perdes a maxia de durmir no propio Verín.

Como chegar a Verín: Estradas, tren e autobús

Verín é un nó de comunicacións importante no sueste de Galicia, o que fai que sexa moi accesible tanto en transporte privado como público.

En coche

A forma máis sinxela e recomendable de chegar a Verín é en coche privado. A autovía A-52 (Autovía das Rías Baixas) conecta Verín con Ourense e Vigo ao oeste, e con Zamora e Madrid ao leste. Dende a Meseta, a vía rápida é un traxecto cómodo e seguro (aínda que é preciso ter coidado coas frecuentes néboas e xeadas desta época do ano na zona de Pobra de Seabra). Dende Portugal, a estrada N-532 e a autovía A24 conectan Chaves con Verín nun percorrido de apenas 25 quilómetros. É importante saber que durante o Entroido, o aparcamento no centro da vila é praticamente imposible. O Concello habilita aparcadoiros periféricos, dende os cales se pode chegar a pé ao centro histórico.

En Autobús

Verín conta cunha estación de autobuses situada no centro urbano. Varias compañías ofrecen servizos regulares que conectan Verín con Ourense, Ourense, Vigo, Pontevedra, Madrid e mesmo con cidades portuguesas como Porto e Chaves. É unha boa alternativa se non se quere utilizar o coche, aínda que é absolutamente imprescindible reservar os billetes con moita antelación, xa que as compañías refórzanse en entroido pero a demanda multiprícase.

En Tren

Para os que prefiren a viaxe sobre railes, Verín ten estación de tren, pero debe terse en conta que a liña que presta servizos é a liña convencional que une Ourense e Pobra de Seabra (con conexións a Madrid). É un traxecto pintoresco que atravesa a montaña ourensá, pero os servizos son limitados (unhas poucas frecuencias ao día), polo que é vital consultar os horarios na web de Renfe e planificar ben a viaxe para non perder conexións. Recentemente tamén se incrementaron as frecuencias de trens a Madrid gracias á mellora deste trazado.

Conclusión: A maxia dun Entroido diferencial

O Entroido de Verín é moito máis que un simple carnaval. É unha festa viva, arcaica e ao tempo modernísima na súa forma de participar. Os peliqueiros, con su careta sonriente e a súa zamarra en ristre, son o símbolo dunha identidade que se resiste a desaparecer. Se tedes a oportunidade de vivir esta experiencia única, non dubidedes en asomarvos ás rúas de Verín nun destes días. Só teñen que estar preparados para o frío, para o ruído ensordecedor das bombas e charangas, e, sobre todo, para un bo beliscón se vos achegade demais a un peliqueiro. Benvidos a Verín, benvidos ao dominio dos peliqueiros!

Se che gustou este artigo sobre o Entroido de Verín, non perdé-lo-los outros contidos sobre cultura, tradicións e festas populares de Galicia en engalicia.info. Ata a próxima!

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas