Entroido de Ribadavia: historia xudía e máscaras

Entroido de Ribadavia: historia xudía e máscaras

No corazón turístico da Ribeira Sacra, asentan as terras do Ribeiro, un espazo de gran valor ecolóxico, paisaxístico e gastronómico. O Núcleo histórico de Ribadavia foi declarado Conxunto Histórico-Artístico no ano 1947 pola súa singularidade e o seu fermoso conxunto medieval, o máis importante de Galicia. Tamén é declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO, dentro do Camiño de Santiago, xa que é atravesado polo Camiño de Inverno.

Dentro dos seus muros atópase o que foi unha das maiores comunidades xudías de Galicia, dentro da antiga Coroa de Castela. Ata tal punto foi relevante que Ribadavia acolleu no ano 1386 as Cortes Xudías da Coroa de Castela, xunto coa boda do rei Xoán I con Beatriz de Portugal. Tras a expulsión dos xudeus en 1492 mediante o Decreto de Granada, asasinatos por inquisición e novas xudanzas, enriba deulles por celebrar festas no barrio xudeu, coñecido coma a Xudería, no que foi a casa dun Rabino; algo que facían antes da expulsión, unha especie de entroido no que a xente se vestía con traxes e máscaras para dar phenas e representar pasaxes bíblicas, as cales ían seguidas dun xantar xudeu.

A estas festas tradicionais xudías da xudería de Ribadavia hoxe en día coñécense como Festa da Historia ou Entroido Ribadavia e nelas trátase de recuperar a historia dun dos barrios máis encantadores de Galicia. Durante dous días, o barrio xudeu volve ser o que foi hai séculos: pódese ver o seu comercio, os seus habitantes, as súas tradicións, a súa gastronomía, etc. Todas as persoas que participan no evento van vestidas coa época, xa sexa con traxes clásicos ou con diferentes personaxes coas súas correspondentes máscaras, como poden ser máscaras de inquisidor, reis, bispos, cregos, xudeus, beguinas, animas e todo tipo de personaxes típicos da Idade Media.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Unha multitude de persoas pódese ver polas rúas de Ribadavia; cada ano asistentes e visitantes que veñen de toda España a gozar dunhas festas das máis coñecidas en Galicia. A este ambiente festivo, súmase un programa de actividades que comeza o sábado pola mañá e remata o domingo pola tarde. Durante eses dous días, a vila volve á época medieval: pódese ver un campamento medieval, cos seus soldados e as súas armas; un mercado no que se venden pezas de artesanía e produtos gastronómicos da zona; talleres de oficios tradicionais, como cestería ou forxa; xustas de cabaleiros; actuacións de música medieval; teatros de rúa; ou o momento máis esperado, a representación das vodas reais con traxes da época, todo coa maxia das rúas cheas de xente disfrazada e máscaras por todas partes. Ademais, durante todo o día pódese gozar da gastronomía local e de vinos da D.O. Ribeiro nas tabernas e bodegas, onde se fan catas e maridaxes. As rúas vólvense unha festa de cores, cheiros e sabores.

O Entroido de Ribadavia ten unha programación moi variada, que inclúe numerosas actividades como palakadas de música tradicional galega, obradoiros para nenos, teatros, exposicions, concursos de máscaras, exhibición de cetrería ou torneos medievais. Tamén hai unha multitude de bandas de música, como a Banda de Gaitas dalocalidade, a Banda de Gaitas Xacobeo, a Banda de Música de Ribadavia ou o grupo de traditional music Lembranzas. Todo isto, xunto á ambientación histórica, fai que sexa unha festa moi recomendable para visitar.

Data de celebración

O Entroido de Ribadavia ou Festa da Historia celébrase sempre o último fin de semana de febreiro, xusto antes do mércores de cinsa. Conviría confirmar as datas na web oficial do Concello de Ribadavia, xa que poden variar segundo o calendario litúrxico. Normalmente as atividades principais desenvólvense entre o sábado e o domingo, aínda que adoita haber algúns eventos preliminares o venres á noite.

Programa do Entroido de Ribadavia

Aínda que o programa específico varía cada ano, estas son as actividades que se adoitan celebrar de forma case ininterrompida:

• Sábado mañá: Apertura do mercado medieval e do campamento medieval. Actuacións musicais nas prazas e rúas principais. Primeiras representacións teatrais.
• Sábado tarde: Gran desfile de máscaras e personaxes da época medieval pola Xudería. Representación da vida cotiá no barrio xudeu con escenas da antiga comunidade hebraica.
• Sábado noite: Concertos de música medieval e tradicional, así como festival de folclore nas principais prazas da vila.
• Domingo mañá:Continúan as actividades do mercado, talleres infantís, exhibición de oficios tradicionais e xustas de cabaleiros.
• Domingo mediodía: Gran comida popular con produtos típicos e viño da terra, acompañada de música folk en directo.
• Domingo tarde: Actividades de animación nas rúas, representación de vodas reais, entrega de premios aos mellores traxes e peche da festa.

Gastronomía do Entroido

Non se pode falar de Ribadavia sen falar dos seus viños con Denominación de Orixe Ribeiro. A zona produce viños brancos de excelente calidade, elaborados principalmente coas uvas autóctonas treixadura, loureira e godello. Durante o Entroido, as tabernas medievais instaladas na Xudería ofrecen catas e maridaxes destes caldos excepcionais, seguidos da tradición máis antiga de todos: o Lagar de Ribadavia, onde se pode ver o proceso de elaboración do viño, e o Forno do Concello, onde se pode ver o proceso de elaboración do pan tradicional e as empanadas.

Ademais dos viños, a gastronomía local ofrece produtos de gran calidade. Non pode faltar nas tabernas o lacón con grelos, o chourizo á ribeira, as empanadas de diferentes sabores, os quesos artesanais galegos, e os doces tradicionais como as filloas ou as rosquillas. Durante a Festa da Historia, os restaurantes de Ribadavia ofrecen menús especiais cunha selección dos mellores pratos da cociña galega, acompañados dos viños da terra.

Outro produto estrela é a castaña, base da alimentación durante séculos nestas terras, e que se pode probar de milleiras de formas: asadas, en marmelada, en licor… Tamén son destacables os ligueiros (produtos de matanza típico), o caldo galego e o cocido. Os máis aventureiros poden probar a repostería sefardí que se recupera para a ocasión, con receitas que leven séculos perdidas e que traen os ecos desa comunidade xudía que poboou estas rúas.

Alojamento en Ribadavia

Se queres gozar plenamente do Entroido de Ribadavia, o mellor é quedarse a durmir na vila ou nos arredores. A oferta de aloxamento é ampla e variada, adaptada a todos os gustos e petos:

• Casas rurais: Hai unha boa oferta de casas rurais restauradas na zona, moitas delas antigas pazo ou casas señoriais convertidas en aloxamentos de encanto. Unha opción moi popular para quen busca tranquilidade e contacto coa natureza.
• Hostais e pensións: Na propia vila de Ribadavia pódense atopar varios hostais e pensións, desde opcións económicas ata establecementos máis coidados. Recoméndase reservar con moita antelación, xa que durante o Entroido adoitan estar completos.
• Hoteis: Nos arredores de Ribadavia, a uns quilómetros, atópanse hoteis de maior categoría, algúns deles situados en pazos históricos ou casas grandes restauradas.
• Albergues: Para os máis aventureiros, tamén hai albergues e hostais xuvenís, ideais para grupos ou viaxeiros con presuposto limitado.

Como recomendación xeral, convén reservar o aloxamento con varios meses de antelación, xa que o Entroido de Ribadavia atrae miles de visitantes cada ano e a oferta pódese esgotar rapidamente. Tamén é interesante valorar aloxarse en vilas próximas como Ourense, O Carballiño ou Celanova, a menos de 30 quilómetros, que dispoñen dunha oferta máis ampla.

Como chegar a Ribadavia

Ribadavia está situada no sur da provincia de Ourense, nunha situación privilexiada que a converte nun punto facilmente accesible desde calquera parte de Galicia e do norte de Portugal:

En coche: A forma máis cómoda de chegar é en coche. Ribadavia está atravesada pola autovía AG-53 (Autovía do Centro) que une Ourense con Santiago de Compostela. Desde Ourense capital, o tempo de viaxe é duns 30 minutos. Desde Vigo, pódese chegar en uns 50 minutos tomando a AP-9 e logo a AG-53. Desde Santiago de Compostela, a viaxe dura aproximadamente unha hora.

En tren: Ribadavia ten estación de tren, conectada coas liñas de Renfe que unen Ourense con Vigo e Ourense con Santiago. É unha opción moi cómoda e ecolóxica para chegar, e permite gozar das fermosas paisaxes da Ribeira Sacra durante o traxecto. Os horarios son relativamente frecuentes, aunque convén consultar con antelación.

En autobús: Varias compañías de autobuses conectan Ribadavia coas principais cidades galegas. Desde a estación de autobuses de Ourense, Vigo ou Santiago pódese chegar sen problemas. Tamén hai liñas regulares que conectan Ribadavia coas vilas próximas do Ribeiro.

En avión: Os aeroportos máis próximos son os de Vigo-Peinador (a uns 80 km) e Santiago de Compostela (a uns 120 km). Desde calquera dos dous pódese chegar a Ribadavia en taxi, autobús ou coche de alugueiro en menos de dúas horas.

Recomendacións finais

O Entroido de Ribadavia é unha festa única, que combina a maxia da historia xudía coa tradición máis ancestral dos entroidos galegos. É unha oportunidade excepcional para coñecer un dos conxuntos históricos máis fermosos de Galicia, gozar da súa gastronomía, e mergullarse nun ambiente medieval cheo de cor, música e maxia.

Para gozar plenamente da festa, recoméndase vestir con traxe de época (aínda que non é obrigatorio, axuda a integrarse no ambiente). Hai que levar calzado cómodo, xa que se camiña moito polas rúas empedradas da vila. Tamén é conveniente levar diñeiro en efectivo, xa que moitos postos do mercado medieval non aceptan tarxetas. E, por suposto, traer unha boa cámara de fotos para capturar a maxia das máscaras, os traxes e os escenarios medievais deste entroido único en Galicia.

Se estás pensando en visitar Galicia durante o Entroido, Ribadavia é unha parada obrigatoria. A riqueza histórica, cultural e gastronómica desta vila, xunto co ambiente festivo e acolledor dos seus habitantes, farán que vivas unha experiencia inesquecible. Anímate a descubrir a historia xudía de Galicia e a gozar dunhas festas cheas de tradición, maxia e cor. Tede a certeza de que o Entroido de Ribadavia vos deixará unha pegada imborrable, e seguro que repetiredes nos vindeiros anos.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas