Entroido de Chantada: tradición dos Cigarróns

O Entroido de Chantada, coñecido especialmente pola tradición dos Cigarróns, é unha das festas máis senlleiras e auténticas do calendario festivo galego. Cada ano, veciños e visitantes mergúllanse nunha celebración que mestura ritos ancestrais, música, disfraces e unha gastronomía que convida a compartir. Neste artigo percorremos a súa historia, as datas crave, o programa de actos, a oferta culinaria, as opcións de aloxamento e as mellores vías para chegar ata a vila chantadina.

Historia dos Cigarróns e do Entroido de Chantada

A tradición dos Cigarróns remóntase a tempos inmemoriais, cando os mozos da vila se vestían con trapos vellos, máscaras de madeira ou teas e percorrían as rías facendo soar esquillas e cencerros para afastar os malos espíritos e dar a benvida á primavera. Co paso dos séculos, esta figura evolucionou ata converterse nun dos emblemas do Entroido chantadino.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Os Cigarróns son personaxes enmascarados que levan un traxe colorido, frecuentemente feito de retais, unha máscara que cobre todo o rostro e unha longa vara ou pau rematado nunha cabeza de animal (como un boi ou un cabalo). O seu nome podería provir de “cigarra” (pola súa sonoridade estridente) ou de “cigarrón” (termo que designa unha especie de saltón, quizais polos seus movementos bruscos e ruidosos).

Durante o Entroido, os Cigarróns percorren as rúas acompañados de música de tambor e gaita, provocando risas e sobresaltos entre os asistentes. A tradición mantívose viva grazas ao traballo de asociacións locais e ao apoio do concello, que cada ano organiza un programa que respecta as orixes pero que tamén incorpora novidades para todos os públicos.

Ademais dos Cigarróns, o Entroido de Chantada inclúe outros elementos característicos como as “comparsas” de amigos e familias, os disfraces individuais e colectivos, e os xogos populares. A implicación da comunidade é total, e cada rúa, cada praza e cada bar participa da festa con entusiasmo.

En 2024, a festa foi declarada de Interese Turístico de Galicia, o que supuxo un recoñecemento á súa singularidade e ao labor de conservación da cultura popular. Hoxe, o Entroido de Chantada é un referente no sur de Lugo, e cada ano atrae a milleiros de persoas que queren vivir a experiencia única dos Cigarróns.

Data de celebración

O Entroido de Chantada celébrase nas datas marcadas polo calendario litúrxico, que varían cada ano en función da Semana Santa. Xeralmente comeza o Xoves de Comadres e esténdese ata o Mércores de Cinza, con días especialmente intensos o venres, sábado, domingo, luns e martes de Entroido.

Para a edición de 2025, as datas previstas son:

• Xoves de Comadres: 20 de febreiro
• Venres de Entroido: 21 de febreiro
• Sábado de Entroido: 22 de febreiro
• Domingo de Entroido: 23 de febreiro
• Luns de Entroido: 24 de febreiro
• Martes de Entroido: 25 de febreiro (día grande)
• Mércores de Cinza: 26 de febreiro (enterro da sardiña)

É recomendable consultar a páxina web do Concello de Chantada para confirmar as datas exactas de cada ano, así como posibles cambios na programación.

Programa de actos

O programa do Entroido de Chantada é amplo e variado, con actividades para todas as idades. A continuación, resumimos os eventos máis destacados dos últimos anos, que se repiten con lixeiras variacións:

• Xoves de Comadres: Concentración de mulleres (comadres) con merenda e baile. Pola tarde, obradoiros de máscaras e disfraces.
• Venres de Entroido: “Venres de Compadres” – encontro de homes (compadres) con degustacións e música. Á noite, verbena popular.
• Sábado de Entroido: Desfile infantil de disfraces polas rúas do centro, con premios para os mellores. Tarde de xogos tradicionais na praza.
• Domingo de Entroido: Gran desfile de comparsas e carrozas. Actuacións de grupos de música e baile. Pola noite, festa con orquestra.
• Luns de Entroido: “Luns de Entroido” – xornada dedicada aos Cigarróns. Percorrido matinal dos Cigarróns polas rúas, con paradas en bares e locais. Á tarde, concurso de disfraces de grupo.
• Martes de Entroido: Día grande. Pola mañá, saída dos Cigarróns acompañados de gaitas e tambores. Ao mediodía, xantar popular (caldo, churrasco, filloas). Despois, sesión vermú con música. Pola tarde, gran desfile final de todas as comparsas e, ao rematar, queima do Meco e espectáculo pirotécnico.
• Mércores de Cinza: Enterro da sardiña – cortejo fúnebre simbólico polas rúas, finalizando con lectura do testamento e sardiñada popular.

Ademais, durante todo o Entroido hai actividades paralelas como obradoiros de máscaras, exposicións sobre a tradición dos Cigarróns, visitas guiadas e mercadillos de artesanía. Moitos locais ofrecen menús especiais de Entroido con pratos típicos.

Gastronomía do Entroido chantadino

O Entroido é tamén unha festa para o padal. En Chantada, a gastronomía desta época baséase en pratos contundentes que aproveitan os produtos do porco e as sobremesas tradicionais. Algúns dos pratos máis representativos son:

• Fillocas e filloas: As filloas (crepes galegas feitas con fariña, leite e ovos) son un clásico do Entroido. En Chantada adóitanse acompañar de mel, azucre ou nata. As fillocas, máis grosas, tamén son habituais.
• Lacón con grelos: Prato de inverno por excelencia, o lacón cocido con grelos, patacas e chourizo é unha opción que non falta nas mesas festivas.
• Churrasco: A carne de porco asada á brasa (costelas, lombo, chourizo) é omnipresente nas festas, especialmente nos xantares populares.
• Caldo galego: Un caldo de grelos, patacas, chourizo e unto que reconforta nas frías xornadas de febreiro.
• Doces de Entroido: As orellas (masa frita espolvoreada con azucre), as flores (doces finos feitos con moldes) e os chicharros (torresmos) son sobremesas imprescindibles.
• Viños da Denominación de Orixe Ribeira Sacra: Chantada atópase dentro da subzona de Chantada da D.O. Ribeira Sacra, polo que os viños tintos e brancos da zona son un acompañamento perfecto.

Moitos restaurantes e bares ofrecen menús especiais de Entroido durante toda a semana. É recomendable reservar con antelación, especialmente para o martes de Entroido, xa que a demanda é alta.

Onde durmir en Chantada

Chantada dispón de varias opcións de aloxamento, desde hoteis e pensións ata casas rurais e albergues. Debido á afluencia de visitantes durante o Entroido, convén reservar con semanas de antelación. Algunhas suxestións:

• Hotel Balneario de Lugo (a poucos km): Ofrece habitacións confortables e servizos de spa.
• Pensión Casa Grande: No centro da vila, con habitacións sinxelas e bo trato.
• Casa Rural A Cova: Situada nos arredores, ideal para quen busque tranquilidade e natureza.
• Albergue Municipal: Opción económica para grupos e mochileiros, con cociña comunitaria.
• Apartamentos turísticos: Varios apartamentos de aluguer temporal no casco urbano.

Tamén é posible aloxarse en localidades próximas como Monforte de Lemos ou O Saviñao, que están a uns 20-30 minutos en coche. Para os que prefiran a experiencia rural, as casas de turismo rural na zona da Ribeira Sacra ofrecen unha estadía encantadora.

Como chegar a Chantada

Chantada está situada no sur da provincia de Lugo, na comarca homónima. A súa localización, nun outeiro sobre o río Asma, fai que sexa facilmente accesible por estrada. A continuación, os principais accesos:

• En coche: Desde Lugo capital (45 min) pola LU-612 e LU-617. Desde Ourense (50 min) pola OU-402 e N-120. Desde Santiago de Compostela (1h 15 min) pola A-54 e N-540. Desde Madrid (4h 30 min) pola A-6 e A-54.
• En autobús: A empresa Monbus ofrece servizos diarios desde Lugo, Ourense, Monforte e outras cidades. A estación de autobuses está na Avenida de José María López.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é Monforte de Lemos (20 min en coche), con conexións a Madrid, Vigo e A Coruña. Desde Monforte pódese coller un autobús ou taxi ata Chantada.
• En avión: Os aeroportos máis próximos son Santiago de Compostela (1h 15 min), A Coruña (1h 30 min) e Vigo (1h 40 min). Desde alí, alugar un coche ou combinar autobús/tren é a mellor opción.

Unha vez en Chantada, o centro histórico pódese percorrer a pé. Durante o Entroido, habilitanse zonas de aparcadoiro nos arredores, e o Concello adoita organizar transporte gratuíto dende os aparcadoiros ata a praza principal.

Artigo publicado en engalicia.info. O Entroido de Chantada e os seus Cigarróns son un patrimonio vivo que merece a pena coñecer e compartir. Se tes a oportunidade, non dubides en visitar esta fermosa vila lucense e deixarte levar pola maxia do Entroido.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas