Entroido de As Pontes de García Rodríguez: tradición das Marías

O Entroido de As Pontes de García Rodríguez é, sen dúbida, un dos festexos máis singulares, arraigados e espectaculares de cantos se celebran na Comunidade Galega. Situada no corazón da comarca do Eume, esta vila transfórmase durante os días grosos do Entroido nun escenario onde a tradición, a sátira e a.setColor() cultura popular se dan a man. Baixo o título de Festa de Interese Turístico Galego, a celebración pontesa destaca por unhas figuras que teñen o poder absoluto da vila durante unhas xornadas: as Marías e os Xenerais.

Historia: A rebeldía transformada en tradición

A orixe do Entroido pontés, como o de moitas outras localidades galegas, perdérase na néboa dos tempos, aínda que os historiadores coinciden en sinalar que as súas raíces se afunden nos séculos XVIII e XIX, vinculado ás celebracións de inverno e aos remedos militares. O personaxe central desta festa é o Xeneral, unha figura que vai acompañada sempre pola súa escolta, os escudeiros, e polas súas compañeiras, as temibles e respectadas Marías.

Historicamente, crese que esta tradición naceu como un remedo das tropas napoleónicas durante a Guerra da Independencia, ou ben como unha burla ás milicias locais e aos cargos militares do século XIX. O traxe do Xeneral é unha auténtica obra de arte efímera: confeccionado con milleiros de fitos de cores, lazos e cintas que colgan da súa casaca militar. Estes fitos son agasallos que o Xeneral e os seus escudeiros van pedindo polas casas e establecementos da vila durante os días previos, funcionando como un símbolo de respecto e vencello coa comunidade.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Polo seu lado, as Marías (mulleres vestidas co traxe tradicional galego, cunha enorta predominancia das cores negra e vermella, e con mandís e fugaces cheos de fitos) son a contrapartida feminina. Levan a cara tapada con maxcaras ou con pauetes e teñen unha misión fundamental: protexer o Xeneral e gardar a orde durante a «toma da vila». Se algún incauto se atreve a ridiculizar ou tocar o Xeneral, as Marías non dubidan en usar as súas birutas ou os seus cintos para «castigar» ao ofensor, sempre nun ambiente festivo e de ledicia.

Fecha: Cando se celebra esta festa pagá

O Entroido de As Pontes é unha festa de data móbil, estreitamente ligada ao calendario litúrxico católico, xa que se celebra nos días previos ao Mércores de Cinsa, que dá inicio á coresma. Polo xeral, os actos máis importantes teñen lugar durante a fin de semana que precede ao inicio da coresma, adoitando a ser a fin de semana do Domingo, Luns e Martes de Entroido.

Non obstante, a festa non se reduce a eses días. As Pontes encende o motor do Entroido semanas antes coas celebracións dos Xoves de Compadres e Xoves de Comadres, uns días nos que os sexos se burlan mutuamente a través de pequenas representacións, ces e xantares. Ademais, o Domingo de Piñata, o fin de semana seguinte ao Martes de Entroido, tamén conta cunha importantísima axenda social que pecha a tempada festiva.

Programa: Días de música, sátira e tomar a vila

O programa do Entroido pontés é denso e emociónante. Se tes pensado visitar a vila, estes son os actos imperdibles que non podes perderte:

• A Ronda e as Cenas de Comadres e Compadres: Nas semanas previas, a vila divídese para celebrar xantares de confraternización cheos de humor e crítica social. Nas fins de semana de Compadres e Comadres saen as primeiras charangas pola rúa.
• O Preentroido: A fin de semana anterior ao Entroido grande acostuma a haber pasacartes, actuacións de charangas e a proclamación oficial das distintas pezas do Entroido, así como verbenas populares.
• O Domingo de Entroido (A Proclama): É un dos días grandes. Á mañá celébrase a Proclama das Marías e os Xenerais. É o momento no que os personaxes, xa vestidos coas súas vistosas e pesadas casacas, se presentan en sociedade, adoito dende o balcón do Concello. Durante a mañá e a tarde realízase a «toma da vila», paseando polas rúas, exigindo o pagamento das «rendas» aos comerciantes e burlándose da actualidade política e social de As Pontes e de Galicia. Á noite chega a primeira gran verbena.
• O Luns de Entroido: Continúan as actuacións das charangas polas rúas, xeralmente acompañadas polas comparsas de humor. É un día moi concorrido, no que as bromas e a música non paran. Adoitan celebrarse certames de charangas e maxcaradas.
• O Martes de Entroido (O enterro do Meco): O grande día do Entroido pontés. A mañá arrinca cos pasacartes das Marías e os Xenerais, as charangas e as comparsas. Durante todo o día as rúas énchense de xente disfrazada. Xa pola tarde-noite, prodúcese o agchado momento do xuízo e queima do Meco. O Meco é un monifate que representa os males, as polémicas e os problemas do ano (moitas veces cun claro toque político e social). Tras un xuízo festivo no que se le o seu «testamento», o Meco é queimado nunha gran fogueira para purificar a vila, dándose por finalizado o Entroido até o ano seguinte.

Gastronomía: Os sabres do inverno pontés

Non se pode entender o Entroido de As Pontes sen a súa magnífica oferta gastronómica. O frío do inverno galego loítase con pratos quentes e substanciosos, e a restauración local bota a casa pola fiestra durante estes días.

O prato estrela, e o gran reclamo para os visitantes, é o lacón con grelos. A carne de porco curada, cocida xunto cos grelos (as follas do nabo), patacas e chourizo, ofrécese en case todas as cociñas da vila. Ademais, son típicas outras delicias da matanza do porco como os chourizos á feira, as filloas (tanto salgadas como doces), a empanada de bacallau ou de zorza, e as orellas de Entroido, un doce fritido e espolvoreado con azucre que é imposible resistirse a probar.

Para acompañar estas suculentas comidas, nada mellor que os viños das Rías Baixas ou os ribeiros, sen esquecer a queimada, que nunca falta para espantar meigas e malos ollos nestas datas de transición entre o inverno e a primavera.

Aloxamento: Onde descansar tras a festa

Aínda que As Pontes é unha vila moi activa, durante o Entroido a demanda de aloxamento dispárase. Para vivir a experiencia ao completo, recoméndase facer reserva con moita antelación. A comarca do Eume ofrece multitude de opcións.

• Hoteis e Pensións na vila: No centro urbano de As Pontes podes encontrar establecementos cómodos e funcionais, ideais para non coller o coche en todo o fin de semana. Aquí destacan algúns hoteis familiares e pensións modernas.
• Turismo Rural: Se buscas tranquilidade e un contacto máis directo coa natureza, os alojamientos rurais e casas de turismo rural dos arredores son unha opción magnífica. A comarca do Eume está salpicada de fermosas casas rehabilitadas de pedra. A zona de A Capela, Monfero ou os bosques do río Eume son lugares encantadores para hospedarse a poucos quilómetros da festa.
• Hostais en Ferrol ou A Coruña: Para aqueles que prefiran facer turismo urbano, as cidades de Ferrol ou A Coruña están a unha distancia razoable (uns 45-50 minutos en coche), permitindo combinar a festa tradicional coas comodidades dunha cidade grande.

Cómo chegar a As Pontes de García Rodríguez

A pesar de estar situada no interior da provincia da Coruña, As Pontes de García Rodríguez conta con excelentes comunicacións, o que fai moi sinxelo o acceso tanto en transporte privado como público.

• En coche: É a opción máis utilizada. A principal vía de acceso é a AG-64, unha autovía que conecta a vila de xeito rápido coas cidades de Ferrol e A Coruña (a través da AP-9). Desde Lugo ou Ourense pódese acceder a través da N-VI e tomando desvíos nas estradas comarcais. Durante o Entroido, o Concello adoita habilitar aparcadoiros periféricos, xa que o centro pechéase ao tráfico para os peóns e os pasacartes.
• En autobús: Existen liñas regulares de autobús que conectan As Pontes con Ferrol, A Coruña, Lugo e Santiago de Compostela. A estación de autobuses da vila está situada nunha zona accesible desde a cal se pode chegar camiñando ao centro

  Te puede interesar:

  Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria

  Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía

  Imperial Perlas — Joyería y complementos

  ¿Listo para tu viaje a Galicia?

  Ahorra hasta un 25% en Expedia

  Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas