Entroido de A Coruña: tradición das Marías

Historia: de mulleres reais a mito urbano

A orixe das Marías remóntase ás primeiras décadas do século XX, cando dúas irmás, María e Josefa (ou, segundo outras versións, Manuela e Antonia), comezaron a percorrer as rúas da Coruña durante o Entroido vestidas con roupas vellas, coloridas e cheas de parches, acompañadas de paraugas rotos e monicreques. Facían burla da burguesía, ridiculizaban os costumes da época e recollían esmolas ou comida. A súa actitude desenfadada e a súa liberdade chamaron a atención dunha cidade que vivía nunha sociedade moi conservadora.

Co paso do tempo, a imaxe das dúas mulleres —sempre xuntas, sempre cun sorriso provocador— foise mitificando. Durante a ditadura franquista, a tradición do Entroido foi prohibida ou limitada, pero a memoria popular mantivo vivo o recordo das Marías. Non foi ata a década de 1990 cando un grupo de xente do barrio da Agrela e do centro decidiu recuperar a figura das Marías como emblema do Entroido coruñés. Desde entón, a celebración non deixou de medrar, converténdose nun dos actos máis multitudinarios e emotivos do calendario festivo da cidade.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

“As Marías non son só dous personaxes, son unha forma de entender o Entroido: a liberdade de ser quen queiras, de rirche de todo e de todos, e de lembrar que a historia tamén se fai desde a rúa.” — Veciño do barrio de Monte Alto.

Actualmente, as Marías son interpretadas por homes e mulleres que se disfrazan co seu atuendo típico: saia longa, blusa estampada, perrucas coloridas, paraugas vellos e maquillaxe excesiva. Cada ano elíxese unha María Maior e unha María Menor, que presiden o desfile e as actividades. O espírito crítico segue vivo: as letras das coplas e os carteis do Entroido adoitan cargar contra a política local, as inxustizas sociais e os acontecementos do ano.

Data: cando se celebra?

O Entroido de A Coruña celébrase, como en toda Galicia, nas datas móbiles que marcan o calendario litúrxico: xoves, venres, sábado, domingo e martes de Entroido, xusto antes do Mércores de Cinza. Con todo, a festa das Marías (o desfile e os actos centrais) ten lugar normalmente o sábado anterior ao martes de Entroido. No ano 2025, por exemplo, o sábado de Entroido cae o 1 de marzo, e o desfile das Marías será ese mesmo día desde a tarde ata a noite.

Recoméndase consultar a programación oficial do Concello da Coruña ou das asociacións de Entroido, porque cada ano pode haber pequenas variacións nos horarios. Ademais, os festexos comezan xa o xoves con actividades previas e esténdense ata o martes, cando ten lugar a Queima do Meco e a sátira final. Pero se hai un día que non debes perder, é o sábado das Marías.

Programa: a maxia das rúas

O programa do Entroido coruñés é variado e participativo. Aínda que o plato forte é o desfile das Marías, hai actos para todos os gustos. Aquí van os máis destacados:

• Xoves de Entroido: “Corrida dos Bólas” infantil no parque de Santa Margarida, con xogos tradicionais e disfraces para os máis cativos.
• Venres: Concurso de disfraces de comparsas e grupos no Teatro Colón, con premios ás mellores coreografías e orixinalidade.
• Sábado (Día das Marías): Pola tarde, concentración de Marías na Praza de María Pita ás 17:00 h. Despois, desfile multitudinario que percorre as rúas do centro (Real, San Andrés, Orzán) ata a Praza de Azcárraga, onde se celebran as actuacións musicais e a proclamación das novas Marías. A festa continúa ata altas horas con verbenas e música ao vivo.
• Domingo: Queima do Meco e parodia dos feitos do ano no Porto da Coruña (acto de sátira política e social).
• Martes de Entroido: “Enterro da Sardiña” e despedida simbólica do Entroido, con chorros de viño e filloas.

Ademais, hai numerosas actividades paralelas organizadas por Asociación de Marías, Entroido da Coruña e os centros cívicos dos barrios, como obradoiros de máscaras, charlas sobre a historia da tradición e degustacións de produtos típicos.

Gastronomía de Entroido: sabores que quedan

Non hai Entroido en Galicia sen unha mesa chea de pratos que quentan o corpo e o espírito. Na Coruña, a gastronomía do Entroido é un reflexo da riqueza da cociña de tempada. Estes son os imprescindibles:

• Filloas: As filloas (de leite, de sangue, de caldo) son a sobremesa por excelencia. Tradicionalmente acompañadas de mel, azucre ou nozes. Nas casas particulares e nas festas populares non faltan.
• Orellas de Entroido: Masa frita en forma de orella, espolvoreada con azucre. Crocantes e deliciosas.
• Lacón con grelos: Prato contundente a base de lacón cocido, grelos, patacas e chourizo. Típico de toda Galicia, especialmente durante o Entroido.
• Cocido gallego: Versión completa que inclúe lacón, costela, polo, chourizo, morcilla, patacas, grelos e garavanzos. En moitas tabernas do centro ofréceno como menú especial.
• Bica branca ou de manteiga: Un bolo esponxoso propio das festas. Na Coruña hai panadarías que elaboran bica

  Te puede interesar:

  Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía

  Imperial Perlas — Joyería y complementos

  Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria

  ¿Listo para tu viaje a Galicia?

  Ahorra hasta un 25% en Expedia

  Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas