Carnaval de Xinzo de Limia: entroido declarado de interese turístico

O Carnaval de Xinzo de Limia, coñecido como o Entroido de Xinzo, é unha das festas máis senlleiras e antigas de Galicia. Declarado Festa de Interese Turístico de Galicia e candidato a Interese Turístico Nacional, este entroido conserva tradicións únicas que se remontan a séculos de historia. Cada ano, milleiros de visitantes énchense de colorido, música e troula nas rúas desta vila ourensá, onde o mandilón, as pantallas e a farrapa son os protagonistas indiscutibles.

Neste artigo completo, afondaremos na súa orixe, as datas clave, o programa de actos, a gastronomía típica, as opcións de aloxamento e as mellores rutas para chegar a Xinzo de Limia. Prepárate para vivir unha experiencia irrepetible no corazón da Limia.

Historia do Entroido de Xinzo de Limia

As orixes do Entroido de Xinzo pérdense na noite dos tempos. As primeiras referencias documentadas datan do século XVI, aínda que se sabe que xa se celebraba con anterioridade. A festa está vencellada a rituais pagáns de despedida do inverno e benvida á primavera, onde o uso de máscaras e disfraces permitía trasgredir as normas sociais.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

No século XIX, o Entroido de Xinzo sufriu unha represión por parte das autoridades eclesiásticas e civís, pero a tradición popular mantívose viva. Nos anos 30 do século XX, a guerra civil e a posguerra provocaron unha paréntese forzada, mais a partir dos anos 60 recuperouse con forza. Na década de 1970, a creación da Asociación de Amigos do Entroido e a implicación veciñal conseguiron que a festa non só sobrevivise, senón que medrase ata o que é hoxe.

Un dos elementos máis emblemáticos é a Pantalla, unha máscara de madeira pintada con cores vivas, que representa unha figura grotesca e burlesca. O mandilón é outro traxe típico: un disfrace de home vestido de muller, con saia ampla e mandil colorido, que fai chanza dos roles de xénero. A Farrapa é un monicreque de pallaso que se queima ao final do Entroido, simbolizando o enterro da troula.

Hoxe, o Entroido de Xinzo é un referente en Galicia pola súa autenticidade e participación masiva. As rúas énchense de desfiles, comparsas, charangas e miles de persoas ataviadas coas súas mellores galas.

Data de celebración

O Entroido de Xinzo de Limia celébrase en febreiro ou marzo, dependendo do calendario lunar. As datas móbiles comezan o Xoves de Comadres e rematan o Martes de Carnaval, aínda que as actividades se estenden durante as catro xornadas principais: sábado, domingo, luns e martes de entroido.

Para a edición de 2025, as datas estimadas son do 20 de febreiro (Xoves de Comadres) ao 4 de marzo (Martes de Carnaval). Non obstante, é recomendable consultar a páxina oficial do concello para confirmar as datas exactas, xa que poden variar lixeiramente cada ano.

As festas máis intensas coinciden coa fin de semana, cando se concentran os grandes desfiles e a queima da Farrapa. Se queres vivir a esencia, recoméndase chegar o sábado pola mañá e quedar ata o martes.

Programa de actos

O programa do Entroido de Xinzo é variado e inclúe actividades para todos os públicos. A continuación, detallamos os eventos máis destacados:

• Xoves de Comadres: Comeza a festa co tradicional “Enterro da sardiña” simbólico e a elección da raíña do entroido. Pola noite, verbena popular.
• Venres de Compadres: Desfile infantil polas rúas, seguido de xogos tradicionais e obradoiros de máscaras.
• Sábado de Entroido: Gran desfile de comparsas e carrozas. Pola tarde, concurso de disfraces e actuacións musicais. Á noite, baile de entroido na praza.
• Domingo de Entroido: Desfile matinal con charangas e grupos folclóricos. Ao mediodía, xantar popular con pratos típicos. Pola tarde, festa infantil.
• Luns de Entroido: Día grande. Pola mañá, misa cantada e procesión. Ao serán, desfile de disfraces e comparsas. Á noite, concurso de murgas.
• Martes de Carnaval: O punto culminante. Pola tarde, queima da Farrapa na praza maior. Segue unha gran verbena popular ata altas horas da madrugada.

Ademais, durante toda a semana hai exposicións, concertos, degustacións de produtos locais e actividades deportivas. O ambiente festivo contáxiase en cada recuncho.

Gastronomía típica do Entroido

Non hai entroido sen boa comida. En Xinzo de Limia, a gastronomía é un piar fundamental. Os pratos tradicionais están pensados para enfrontar o frío invernal e celebrar a abundancia.

Un dos máis emblemáticos é o cocido de entroido, a base de grelos, chourizo, lacón, costela, cacheira e patacas. Adóitase acompañar de viño da terra, como o tinto de Castrelo ou o branco de Leiro. Outra especialidade son as orellas de carnaval, un doce frito en forma de orelha, espolvoreado con azucre e canela. Tamén son típicas as filloas, feitas con leite, ovos e farifia, que se serven doces ou salgadas.

Nos días de entroido, as rúas énchense de postos de comida artesanal: empanadas de carne ou millo, churros, buñuelos de bacallau e chourizos asados. Bebidas como o licor café e a queimada quentan o corpo e a alma.

Para os máis sibaritas, hai que probar os callos á manera de Xinzo (con garavanzos e chourizo picante) e o raxo de porco con pemento. E para rematar, unhas castañas asadas de tempada. A oferta gastronómica é variada e as tascas e restaurantes locais ofrecen menús especiais durante toda a semana.

Aloxamento en Xinzo de Limia e contorna

Debido á gran afluencia de visitantes durante o entroido, é recomendable reservar aloxamento con antelación. Xinzo de Limia dispón de varias opcións:

• Hotel Oca Via Norte (rúa Ourense, 12): hotel de tres estrelas con habitacións amplas e restaurante. Prezo medio 60-80 € por noite en entroido.
• Pensión Verín (avda. da Limia, 34): pensión económica con desayuno incluído. Prezos desde 35 €.
• Casa de turismo rural A Casiña (lugar de Sandiás, a 5 km): casa rural con capacidade para 8 persoas, ideal para grupos. Prezo desde 100 € a noite.
• Albergue municipal de Xinzo (rúa do Pereiro, s/n): para mochileiros e grupos grandes. Camas desde 15 €.

Tamén hai numerosas vivendas turísticas e apartamentos, que podes atopar en plataformas como Airbnb ou Booking. Se prefires unha experiencia máis auténtica, as aldeas próximas (como Sandiás, Vilar de Santos ou Trasmiras) ofrecen casas rurais con encanto. Non esquezas que as reservas para o entroido se esgotan con moita antelación, así que planifica con tempo.

Como chegar a Xinzo de Limia

Xinzo de Limia está situado no sur da provincia de Ourense, a uns 30 km da capital. A súa localización estratéxica fai que sexa doado chegar en coche, autobús ou mesmo en tren (con estación en Ourense).

• En coche: A autoestrada A-52 (Vigo-Verín) pasa preto da vila. A saída 10 (Xinzo de Limia) está ben sinalizada. Desde Ourense, tómase a N-525 dirección Verín, en coche uns 25 minutos. Hai aparcadoiros habilitados nas aforas do centro urbano.
• En autobús: A empresa Monforte realiza servizos diarios desde Ourense (duración 35 min) e desde Verín (20 min). Os horarios amplíanse durante o entroido. Tamén hai conexións con Vigo, Santiago e Madrid (con transbordo).
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é Ourense (a 30 km). Desde alí podes coller un autobús ou taxi. Renfe ofrece servizos AVE desde Madrid, Barcelona e outras cidades.
• En avión: Os aeroportos máis próximos son Vigo (a 90 km) e Porto (a 150 km). Desde ambos, podes alugar un coche ou usar transporte público.

Unha vez en Xinzo, o centro pódese percorrer a pé. Durante o entroido, o tráfico está restrinxido nas rúas principais, polo que se recomenda aparcar nos aparcadoiros disuasorios e camiñar.

Consellos para gozar do Entroido

Para vivir o Entroido de Xinzo con plenitude, ten en conta estas recomendacións:

• Leva roupa cómoda e de abrigo, pois as temperaturas nocturnas baixan moito.
• Non te perdas a queima da Farrapa o Martes de Carnaval: é o momento máis emotivo.
• Participa nos desfiles; podes alugar disfraces nalgunhas tendas locais.
• Probe a gastronomía local nos postos da feira e nos restaurantes.
• Respecta as tradicións: as pantallas e mandilóns son símbolos culturais.

O Entroido de Xinzo de Limia é unha celebración que combina historia, arte, música e sabor. Se buscas unha experiencia auténtica de carnaval galego, este é o teu destino. Non esquezas levar a cámara, as ganas de festa e o espírito aberto. Bo entroido!