Carnaval de Ribadeo

Historia do Carnaval de Ribadeo

O entroido ribadense ten raíces profundas que se remontan a séculos pasados, cando a máscara e a burla eran ferramentas de catarse social. Xa no século XIX existen rexistros de comparsas e desfiles que percorrían as rúas principais, e ao longo do XX a festa foi medrando ata converterse nun dos carnavais máis importantes de Galicia. A súa particularidade reside na mezcla de influencias mariñeiras (con disfraces de peixes, barcos e oficios do mar) e de crítica política e local, con letras de murgas que satirizan a actualidade.

Durante a ditadura franquista o carnaval sufriu restricións, pero a tradición mantívose en festas privadas e en rituais como o «entroido de antaño». Coa democracia, a festa rebrotou con forza. Na década de 1980 creouse a Asociación de Comparsas e Charangas de Ribadeo, que organiza o desfile oficial e impulsa a recuperación de elementos como as «máscaras de trapo» ou os «papeis do xurado». Hoxe, o Carnaval de Ribadeo está considerado Festa de Interese Turístico de Galicia e congrega un público fiel que valora tanto a vistosidade dos disfraces como o ambiente amable da vila.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Un momento clave na historia recente foi a incorporación do «Entroido da Ría», unha representación simbólica que vincula a festa coa natureza e a economía local. Ademais, a rivalidade amigable entre comparsas (como «Os Piratas», «As Sereas» ou «Os Mariñeiros») mantén viva a competición e a creatividade. As crónicas locais lembran desfiles históricos con carrozas de atrezo impresionante, e nas últimas edicións o carnaval incluíu unha vertente máis inclusiva, con espazos accesibles e actividades para todas as idades.

Data do Carnaval 2025

O Carnaval de Ribadeo celébrase cada ano nas datas móbiles do entroido, que dependen do calendario litúrxico. Normalmente ten lugar entre fins de febreiro e principios de marzo. En 2025, as datas serán do 1 ao 5 de marzo (sábado a mércores de cinza). Os actos principais concéntranse na fin de semana e no martes de carnaval. É recomendable consultar a programación oficial un mes antes, xa que poden haber cambios.

Programa completo

O programa do Carnaval de Ribadeo é amplo e variado, con actividades para nenos, mozos e maiores. A continuación, resúmense os eventos máis destacados que se repiten cada ano.

• Venres previo: Apertura oficial con pregón a cargo dunha personalidade local (habitualmente un humorista ou un veciño recoñecido). Despois, verbena popular e concurso de disfraces infantís.
• Sábado de carnaval: Gran desfile de comparsas e carrozas polo centro histórico. De 17:00 a 20:00 horas, as rúas énchense de coreografías, música e colorido. Ao remate, concerto de charangas e baile na praza do Concello.
• Domingo de carnaval: Xornada dedicada á gastronomía: ás 12:00 h comeza a «Festa da Filloas» na praza de Abastos, con degustacións gratuítas. Pola tarde, desfile infantil e obradoiros de máscaras.
• Luns de carnaval: «Entroido da Ría» no porto, con actuacións marítimas e xogos populares. Á noite, concurso de murgas no auditorio municipal.
• Martes de carnaval: Día grande. Desfile multitudinario coa participación de todas as comparsas; é o momento álxido. Á medianoite, «Queima do Entroido» e «Enterro da Sardina», que pon fin á festa.
• Mércores de cinza: Xornada de transición, con actividades familiares e a tradicional «Sardiñada» popular na praia de Cargadeiro.

Gastronomía típica do carnaval

O carnaval en Ribadeo é tamén unha festa para o padal. A cociña mariñá e a repostería tradicional dominan as mesas nesas datas. Algúns dos pratos e doces máis asociados ao entroido son:

• Filloas: Finas crepes feitas con leite, ovo e fariña, que se serven doces (con mel, azucre ou crema) ou salgadas (con chourizo ou touciño). As filloas son case un emblema do carnaval galego, e en Ribadeo hai toda unha festa arredor delas.
• Orellas de carnaval: Masa frita en forma de orella, espolvoreada con azucre. Crujentes e doces, son imprescindibles en calquera pastelería local.
• Lacón con grelos: Prato forte de entroido, con lacón cocido, grelos, patacas e chourizo. Tradicional do entroido galego, en Ribadeo adóitase servir en comidas familiares e en restaurantes.
• Empanada mariñeira: Con recheo de peixe (xarda, bonito) ou de carne, é unha opción común para levar á rúa durante os desfiles.
• Queimada: Bebida ritual a base de augardente, café, azucre e limón, que se prepara con cántigas populares. Nos días de carnaval non faltan as queimadas ao aire libre.
• Viños da Terra: Acompañan todos os pratos, e hai denominacións de orixe próximas como Ribeira Sacra ou Valdeorras.

Moitos establecementos hostaleiros ofrecen menús especiais de carnaval, nos que se poden degustar estas especialidades. Ademais, as degustacións populares no «Festa da Filloas» son gratuítas e moi concorridas.

Aloxamento en Ribadeo

Ribadeo dispón de varias opcións de aloxamento para todos os gustos e petos, aínda que durante o carnaval se recomenda reservar con antelación, xa que a vila énchese de visitantes. A relación de aloxamentos inclúe:

• Hoteis: Destacan o Hotel Restaurante Garela (no centro), o Hotel Palacio de Molinaseca (con encanto e vistas á ría) e o Hotel O Cabazo (moderno e céntrico). Todos ofrecen habitacións dobres e suites con prezos que varían entre 60 e 120 euros por noite en fin de semana de carnaval.
• Pensións e hostais: Hai pequenas pensións familiares como A Casa do Cura ou Pensión Ribadeo, con tarifas económicas (30-50 euros a noite) e ambiente acolledor.
• Casas rurais: Nas aforas, en parroquias como A Devesa ou Vilaframil, hai casas de turismo rural que ofrecen paz e natureza. Algunhas teñen capacidade para grupos de ata 10 persoas. Exemplos: Casa de Ferro, Casa do Francés.
• Apartamentos turísticos: Unha alternativa flexible, con varios apartamentos no centro e na zona portuaria. Prezos de 80-150 euros por noite para 4 persoas.
• Albergue xuvenil: O Albergue de Ribadeo (xunto á estación de tren) é ideal para mochileiros e grupos, con literas a partir de 15 euros a noite.

Ademais, moitos visitantes optan por aloxarse en concellos próximos como Viveiro, Lourenzá ou Mondoñedo, que están a menos de 30 minutos en coche e ofrecen máis variedade de prezos.

Como chegar a Ribadeo

Ribadeo está ben comunicada por estrada, ferrocarril e autobús. A vila sitúase no extremo nordés de Galicia, a 10 quilómetros da fronteira con Asturias e a 170 quilómetros de Santiago de Compostela.

• En coche: A autoestrada A-8 (Autovía do Cantábrico) cruza Ribadeo, con saída directa na Avenida de Asturias. Desde Lugo capital (100 km) tómase a LU-530 ou a A-8; desde Ferrol (120 km) a A-8. Hai aparcadoiros públicos no centro (Praza de España, Porto) e un párquing subterráneo na rúa San Roque.
• En autobús: A empresa Arriva e Monforte Líneas conectan Ribadeo con Lugo, Santiago, A Coruña e Oviedo. A estación de autobuses está na rúa Cospeito. A duración desde Lugo é de 1 hora e 20 minutos, con varios servizos diarios.
• En tren: Ferrocarril FEVE (vía métrica) une Ribadeo con Ferrol e Oviedo, con parada na estación de Ribadeo, situada no centro. Hai tres trens por sentido ao día. O traxecto desde Ferrol dura 2 horas, e desde Oviedo unhas 3 horas.
• En avión: Os aeroportos máis próximos son o de Asturias (70 km, en Santiago del Monte) e o de A Coruña (150 km). Desde ambos hai conexións de alugueiro de coche ou bus a Ribadeo.

Unha vez na vila, todo o centro histórico é accesible a pé, e durante o carnaval habilítanse servizos especiais de transporte urbano (autobuses lanzadeira) desde os aparcadoiros periféricos ata o epicentro da festa.

Conclusión

O Carnaval de Ribadeo é moito máis que unha romaría de disfraces: é a expresión viva dunha comunidade que mantén as súas raíces, a súa gastronomía e o seu espírito crítico. As rúas de Ribadeo transfórmanse nun escenario onde a imaxinación e o humor son os protagonistas. Para quen desexe vivir o entroido galego con intensidade, este carnaval ofrece un programa completo, unha acollida cálida e a posibilidade de combinar festa con natureza e boa mesa. Planifique a súa visita, reserve o aloxamento e non perda a oportunidade de cantar, bailar e disfrazarse nun dos carnavais máis queridos de Galicia.