Carnaval de Laza: entroido co cigarrón e farriegues

O Entroido de Laza: tradición viva co cigarrón e as farriegues

O Carnaval de Laza, coñecido como Entroido, é unha das manifestacións culturais máis singulares de Galicia. Cada ano, esta vila ourensá convértese nun escenario de ritos ancestrais, onde o cigarrón e as farriegues son os protagonistas absolutos. Máis alá da festa, trátase dunha celebración que mestura paganismo, crítica social e identidade comunitaria, mantendo viva unha tradición que se perde na noite dos tempos.

Historia e significado do cigarrón e as farriegues

O Entroido de Laza ten raíces que se remontan a rituais prerromanos vinculados co ciclo agrario e a chegada da primavera. Co paso dos séculos, a Igrexa adaptou estas festas pagás ao calendario cristián, pero a esencia profana e transgresora mantívose. O cigarrón é a figura máis emblemática: un personaxe enmascarado cun traxe abigarrado de cores vivas, campás e cencerros, que porta unha longa vara cunha vexiga de porco ou un boneco na punta. O seu rol é o de mofarse da autoridade, burlarse dos veciños e restablecer a orde caótica do entroido.

As farriegues, pola súa banda, son un elemento igualmente esencial. Trátase de grupos de persoas (homes e mulleres) que se visten con roupas vellas, farrapos e trapos de cores, cubrindo o rostro con panos ou máscaras rudimentarias. O seu nome deriva de farrapos, os anacos de tea que arrastran ou lanzan durante a festa. As farriegues percorren as rúas entoando coplas satíricas, criticando aos poderosos e creando un ambiente de liberdade absoluta. A palabra farriegue tamén se emprega para designar ao participante que se integra neste rito de inversión social.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Segundo os historiadores locais, a combinación de cigarrón e farriegues simboliza a loita entre a orde e o caos, o control e a liberación. Mentres o cigarrón impón o seu poder burlesco, as farriegues representan a masa anónima que se rebela contra as normas. Esta dualidade é a esencia do Entroido de Laza, recoñecido como Festa de Interese Turístico Internacional.

Datas de celebración

O Entroido de Laza celébrase nas datas móbiles do calendario litúrxico, sempre entre febreiro e marzo, coincidindo co Domingo de Entroido, o Luns de Entroido e o Martes de Entroido. Con todo, os actos principais esténdense desde o sábado anterior ata o mércores de cinza. No ano 2025, por exemplo, as datas clave serán do 1 ao 5 de marzo. É recomendable consultar a programación oficial do concello, xa que algúns eventos poden variar segundo o ano.

Programa do Entroido de Laza

O programa é intenso e conserva rituais únicos. A continuación, descríbense os actos máis destacados:

• Sábado de Entroido: Comeza coa «Abertura do Entroido» cun desfile de cigarróns e farriegues polas rúas. Pola tarde, acto de «Pregón» na praza maior.
• Domingo de Entroido: Desfile de comparsas e carrozas. Pola noite, a «Farrapada» na praza, onde todos se lanzan farrapos e fariña nunha batalla de cores e caos.
• Luns de Entroido: Día grande coa «Xuntanza de Cigarróns», onde se realiza o «Xuramento do Cigarrón» nunha cerimonia paródica. Despois, os cigarróns percorren as rúas «asoballando» aos presentes coas súas varas.
• Martes de Entroido: Celebración da «Queima do Meco», un boneco que simboliza o entroido, entre cantos e bailes. Despois, a «Sardiñada» comunitaria.
• Mércores de Cinza: O Entroido remata co «Enterro da Sardiña», unha procesión burlesca que pon fin á festa.

Ademais, durante todo o Entroido hai verbenas, concursos de disfraces, degustacións e actividades para nenos. É fundamental chegar cedo para gozar da «Farrapada», un dos momentos máis intensos e fotoxénicos.

Gastronomía do Entroido

A cociña do Entroido de Laza é rica e contundente, pensada para afrontar o frío invernal. Os pratos típicos inclúen:

• Lacón con grelos: Prato estrela, composto de lacón cocido, grelos, patacas e chourizo. Adoita servirse en familia ou nas comidas comunais.
• Filloas: Especialmente as de sangue (de porco) e as de leite, acompañadas de mel ou azucre. Son tradicionais no Entroido.
• Orellas: Masas fritidas en forma de orella, espolvoreadas con azucre e canela.
• Bica: Un biscoito esponxoso, moitas veces feito con manteiga e ovo.
• Botelo: Embutido de cerdo curado, típico das comarcas de Ourense, que se come cocido ou á brasa.

Non poden faltar os viños da Denominación de Orixe Monterrei, que acompañan á perfección estes pratos. Durante a «Sardiñada» do martes, as sardiñas asadas e o pan de millo son os protagonistas.

Onde aloxarse

Laza é unha vila pequena, polo que o aloxamento é limitado. Recoméndase reservar con moita antelación. As opcións principais son:

• Casa Rural «O Cigarrón»: Aloxamento con encanto no centro histórico, con capacidade para ata 8 persoas.
• Pensión Laza: Sinxela e familiar, con habitacións dobres e individuais. Próxima á praza principal.
• Hotel Balneario de Arnoia (a 10 km): Unha opción de maior confort, con spa e restaurante. Perfecto para relaxarse despois da festa.
• Casas de turismo rural en Vilariño de Conso (a 15 km): Diversas casas con encanto, ideais para grupos.

Tamén existe a posibilidade de acampar (camping non oficial), pero sempre respectando o entorno e preguntando ás autoridades locais.

Como chegar a Laza

Laza está situada no sueste da provincia de Ourense, na comarca de Verín. A continuación, as principais vías de acceso:

• En coche: Dende Ourense, tomar a OU-308 (79 km). Dende Verín, seguir a OU-310 (26 km). Dende Madrid, A-6 ata Benavente, logo A-52 ata Ourense e despois OU-308.
• En autobús: Empresa MonBus ofrece servizos regulares desde Ourense a Laza (aproximadamente 1 hora e 15 minutos). Consultar horarios, que se incrementan durante o Entroido.
• En tren: Estación máis próxima en Ourense. Desde alí, autobús ou taxi.
• En avión: Aeroporto de Vigo (140 km) ou Santiago de Compostela (170 km). Alugar coche recomendado.

Unha vez na vila, todo é accesible a pé. O aparcamento pode ser complicado durante a festa, polo que se aconsella chegar cedo e estacionar nos arredores.

Conclusión

O Entroido de Laza é moito máis que unha festa: é un ritual de identidade, unha explosión de liberdade e unha xanela ao pasado. Co cigarrón como gardián da tradición e as farriegues como alma colectiva, quen o vive unha vez, desexa volver. Se buscas un entroido auténtico, lonxe das masificacións, Laza é o teu destino. Prepárate para mancharte de fariña, rir sen límites e sentir a forza dun pobo que non renuncia ás súas raíces.

Artigo elaborado por Engalicia.info