Carnaval de Fene: entroido no fondo da ría de Ferrol

Carnaval de Fene: entroido no fondo da ría de Ferrol

Por engalicia.info | Cultura galega viva

Na beira sur da ría de Ferrol, no Concello de Fene, o Entroido (carnaval) mantén unha forza especial. Alí, onde o mar se mestura coas terras de labranza, a festa enche prazas e rúas de cores, música e sabores que falan de tradición. Lonxe dos grandes desfiles urbanos, o carnaval fenés conserva un aire auténtico, comunitario, que every ano atrae tanto a veciños como a visitantes que buscan vivir o Entroido galego na súa esencia. Neste artigo percorreremos a historia, as datas, o programa, a gastronomía, o aloxamento e como chegar a esta cita imprescindible do fondo da ría.

Historia: raíces de Entroido na comarca

O Entroido en Fene non naceu nos carteis turísticos, senón nos fogares e nas leiras. Como na maioría de Galicia, o ciclo festivo de inverno tiña un sentido de catarse antes da corenta. En Fenetra —nome antigo da zona— as máscaras rudimentarias feitas de teas e pallas corrían polas aldeas para espantar os malos espíritos e celebrar a fartura invernal. Co paso dos séculos, esas celebracións derivaron en comparsas organizadas, xa no século XX, con carrozas, grupos de baile e a tradicional «foliada» que percorría as parroquias.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Un elemento característico do carnaval fenés é a presenza de «os cabezudos» e figurantes que representan personaxes da vida local: o pescador, a leiteira, o labrego. Tamén é típico o “Entroido de rúa”, onde a xente sae ás prazas sen guión previo, só coa vontade de rir e cantar. A música de gaita e tambor complementa o son dunha festa que se resiste a perder a súa identidade. Hoxe, o Concello e as asociacións veciñais traballan para que cada ano sexa unha homenaxe á tradición, con actividades que van dende obradoiros de máscaras ata ceas populares.

Data: cando se celebra o carnaval fenés

Como marca o calendario litúrxico, o Entroido celébrase en febreiro ou marzo, dependendo da Semana Santa. En Fene, a festa principal adoita concentrarse no fin de semana anterior ao Mércores de Cinza, aínda que hai actos previos dende o xoves. Para o ano 2025, as datas centrais son o sábado 1 e o domingo 2 de marzo, co luns 3 como «luns de Entroido» (festivo local en Fene). Con todo, é recomendable consultar a web do Concello de Fene cada anualidade, pois programación e días exactos poden variar.

O xoves previo ao Entroido grande celébrase o “Xoves de Compadres”, unha xornada menor pero que serve de avance. O sábado é o día grande, co desfile de comparsas e carrozas que percorren as rúa do centro urbano de Fene (especialmente a Avenida de Galicia e a Praza do Concello). O domingo repítese o desfile, pero con máis participación de grupos locais. O luns hai actividades infantís e a tradicional “sardiñada” na praza.

Programa: actividades dun Entroido con sabor mariñeiro

O programa do Carnaval de Fene é variado e pensado para todas as idades. A continuación, detallamos as actividades máis destacadas das últimas edicións, aínda que pode haber cambios cada ano:

• Sábado – 12:00h: obradoiro de máscaras tradicionais na Casa da Cultura. 17:00h: gran desfile de comparsas, carrozas e grupos animados. Percorrido: Praza do Concello, rúa de Galicia e remate no campo da feira. 20:00h: verbena popular con orquestra e degustación de filloas.
• Domingo – 11:00h: “Entroido de rúa” con xogos para nenos (carreiras de sacos, tiro de corda). 16:30h: segundo desfile, con premios ás mellores iniciativas de disfraces (premios ás comparsas máis orixinais, mellor carroza e disfrace individual). 20:00h: cea popular (lacón con grelos) amenizada por grupos de gaitas.
• Luns – 12:00h: “Festa da Filloas” na praza, con degustación gratuíta. 17:00h: desfile infantil e baile de disfraces. 20:00h: queima do “Meco” (monigote que simboliza o Entroido) e final de festa con música.
• Martes de Entroido – non se celebra, pois o luns é o remate e o martes é día de descanso (aínda que algúns bares ofrecen sesións vermú).

Ademais, durante toda a fin de semana hai postos de artesanía e gastronomía na praza, e as asociacións veciñais organizan actividades paralelas nas parroquias (Maninos, Santa María, San Jorge).

Gastronomía: o sabor do Entroido fenés

O Entroido é tempo de fartura, e en Fene a mesa é unha celebración en si mesma. Os pratos típicos da zona inclúen filloas, lacón con grelos, chourizo, orella, castañas asadas e, por suposto, as “orellas de Entroido” (doces fritos). A filloa fenesa caracterízase por levar un toque de anís e acompañarse de azucre e canela. Durante as festas, as filloeiras (postos ambulantes) instálanse na praza e ofrecen tanto filloas doces como salgadas.

Outra tradición gastronómica é a “sardiñada” do luns: sardiñas asadas con pan de maíz e pementos. O acompañamento principal é o viño da terra, especialmente o branco das adegas de O Rosal ou o mencía. Non falta o augardente (caña) para “quitar o frío” despois do desfile.

Para aqueles que queiran degustar a cociña local, recomendamos visitala no “Bar Ría de Ferrol” ou na “Casa do Pescador”, ambos con menús especiais de Entroido.

Aloxamento: onde durmir en Fene e arredores

Fene conta con oferta limitada de aloxamento, pero na comarca de Ferrolterra hai abondosas opcións para todos os petos. Velaquí unha selección:

• Pensión A Ría (Fene centro) – habitacións sinxelas pero limpas, prezo medio 45€ con almorzo. Moi próxima ao área festiva.
• Hotel Norat Ferrola (a 5 km, en Ferrol) – hotel moderno, con piscina e spa. Habitacións desde 70€. Boa relación calidade-prezo.
• Pensión O Peirao (Neda, a 3 km) – pensión mariñeira coas mellores vistas á ría. Prezos económicos (35-50€).
• Casas Rurais “O Souto” (parroquia de Santa María, Fene) – dúas casas de pedra rehabilitadas, con capacidade para 6 persoas cada unha. Ideais para grupos. Desde 90€ a noite.
• Acampada – non hai camping en Fene, pero na praia de Cabanas (a 10 km) hai un área de autocaravanas.

Recoméndase reservar con antelación, sobre todo para o sábado de Entroido, pois as prazas énchense rápido. Tamén se pode durmir en Ferrol cidade (a 10 minutos en coche) con oferta máis ampla de hoteis e hostais.

Como chegar: accesos ao fondo da ría

Fene está situado no fondo da ría de Ferrol, a poucos quilómetros da cidade departamental. A accesibilidade é boa tanto en vehículo privado como en transporte público. Vexamos as principais vías:

En coche: Desde Ferrol, coller a estrada N-651 dirección Pontedeume (tamén coñecida como “estrada da ría”). Travesía directa (10 minutos). Desde A Coruña, tomar a AG-58 (autopista do Barbanza) ata Ferrol, despois seguir indicacións para Pontedeume e desviarse en As Somozas (saída Fene). Sitio de estacionamento: o Concello habilita aparcadoiros xunto ao campo da feira e no polígono industrial durante o Entroido.

En autobús: A empresa Monforte (línea Ferrol-Pontedeume) ten parada na Avenida de Galicia, no centro de Fene. Para desde Ferrol, con frecuencia cada hora. O billete custa ao redor de 2,50 €.

En tren:

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas