Ruta de las peras de Santiago: frutas de otoño en la huerta compostelana

Ruta de las peras de Santiago: frutas de otoño en la huerta compostelana

Cando as chuvias outonais lavan os laxes da praza do Obradoiro e a brétema se abrazá aos carballos do parque da Alameda, Compostela transfórmase. O outono chega á nosa terra cunha paleta de cores ocres e, sobre todo, cunha das despensas máis cobizadas de Galicia: a nosa huerta. E se hai un froito que coroa esta tempada de mellor maneira, ese é, sen dúbida ningunha, as míticas peras de Santiago.

Este pequeno tesouro botánico e gastronómico, de pel fina e amarela con返回 vermello, e dunha carne gorda, doce e sumamente refrescante, é o verdadeiro protagonista dos meses de outubro e novembro na nosa cidade. A historiadora e cronista gastronómica de engalicia.info trázavos hoxe unha ruta completa, unha excursión para o padal e para os sentidos, para descubrir de onde proveñen, onde se poden mercar e como se cociñan estas xoias da terra. Acompañádeme nesta viaxe pola huerta de Compostela.

A orixe: A huerta compostelana e os seus froitos

Antes de comezar a ruta polos mercados e as cociñas, cómpre saber de que falamos. O termo peras de Santiago ou «peras de Doa Inés», como se coñecían antigamente, é unha denominación que agrupa a diversas variedades tradicionais cultivadas nos conucos, a hedras e os pazos dos arredores da cidade. Trátase dunhas peras de tamaño medio-pequeno, cunha textura que derrete na boca e un aroma inconfundible.

A tradición vitícola e froiteira de Compostela está profundamente ligada ás ordes monásticas e aos pazos nobiliarios. Os monxes coidaban os seus pomares cunha devoción extrema. Hoxe en día, grazas ao labor de recuperadores e pequenos produtores locais, estas peras volven estar ao seu alcume. A colleita comeza a finais do verán e esténdese pola meirande parte do outono, o que fai que os mercados se enchen deste froito xusto cando a chuvia nos pide quedar na casa a carón da lareira.

Onde atopalas: Sitios recomendados na ruta

Para gozar dunha boa peras de Santiago, o mellor é achegarse aos puntos de venda onde os propios gandeiros e labregos expoñen a súa mercadoría fresca, sen intermediarios e collida a man.

Mercado de Abastos de Santiago

O corazón gastronómico da cidade. Se queredes ver, cheirar e mercar as mellores peras de Santiago, este é o voso lugar. Entrá pola praza de Santo Agostiño e dirixídevos aos postos de produtores da contorna, especialmente aqueles de Teo, Ames e Val do Dubra. Moitas veces, os vendedores poderanos degustar unha pequena ligazón antes de comprar para que experimentemos o seu mel.

Pazos e Feiras Agrícolas da Contorna

Se estades dispostos a saír un pouquiño do centro, a huerta está a un pedrazo de distancia. Os pazos dos arredores, como o Pazo de Oca ou o Pazo de Rubiáns (estes máis na provincia de Pontevedra, pero moi preto), teñen uns xardíns e pomares espectaculares. Ademais, asistir a unha feira do agro na localidade veciña de Negreira ou a propia feira do sábado en Compostela, permitirávos atopar cestos cheos destas pequenas peras douradas.

Platos estrela: Cociñando as peras de outono

A peras de Santiago non só é un froito magnífico para comer cru, ao pe da noz ou cun anaco de queixo curado, senón que ten unha presenza estelar na alta cociña e na cociña tradicional da nosa terra. A súa resistencia á cocción e a súa alta concentración de azucre natural convértana nun ingrediente versátil para as receitas máis típicas do outono.

Empanada de peras

Pode parecer sorprendente, pero si, en Compostela e na súa huerta é tradición facer empanadas doces. As empanadillas de pera, xeralmente individuais, fanse coa mesma masa de trigo que as empanadas de trigo tradicionais, pero reenchidas con pequenos anacos de peras de Santiago cocidas nunha infusión de viño branco albariño e unha chisca de canela. Serviranse tépedas no postre ou co cafés da tarde.

h3>Pil-pil de peras ao viño tinto

Un clásico que nos fai choivar de puro gusto. As peras pélase enteiras, deixando o rabo para o seu agarre, e cocíñanse a lume brando nunha mestura de viño tinto da nosa terra (unha mencía, por exemplo), auga, azucre, canela en rama e unhas pirixeladas de pel de limón. O resultado é un postre cunha cor granada preciosa e unha textura tan suave como a manteiga.

Queixo tetilla con confitura de pera

Para os amantes dos contrastes, nada mellor que unha boa táboa de queixo galego. Toma unha torrada de pan de millo, estende un anaco de queixo de tetilla cremoso e cobre cunha compota ou confitura caseira feita coas peras de Santiago. O contraste salgado-doce, a cremosidade do queixo fronte á frescura aceda da pera, é unha explosión de sabor.

Información práctica: Prezos, horarios e consellos

Para que a vosa ruta de outono sexa un éxito total, aquí tedes toda a información práctica que necesitades saber antes de saír á procura deste manxar.

Prezos orientativos

A diferenza doutras variedades importadas que atopamos nos supermercados, as peras de Santiago son un produto de proximidade e, a miúdo, de producción artesanal. Isto reflíctese no prezo, que adoita oscilar entre os 2,50 € e os 4,00 € o quilo, dependendo da calidade, do punto de madurez e de se estades nun establecemento con denominación de orixe ou directamente cun produtor na feira. A empanada de pera artesanal adoita custar arredor de 3,50 € a unidade, e un postre de pera ao viño nun restaurante tradicional de Compostela roldará os 5,00 € – 6,50 €.

Horarios recomendados

• Mercado de Abastos (Santiago de Compostela): Luns a sábado, de 7:30 a 15:00 horas. Para atopar as mellores peras, é fundamental ir cedo, sobre todo os sábados, xa que os produtores locais adoitan esgotar a mercadoría ao mediodía.
• Feiras agrícolas locais: Xeralmente celébranse as fins de semana. A feira de Negreira é o domingo pola mañá, e a de Santiago é tradicional os sábados en distintos puntos da cidade, sendo a zona de San Caetano un punto de referencia.
• Tendas de produtores locais e Pastelerías: As pastelarias tradicionais do casco vello, comoallas de Melide ou a zona de Orfas, abren xeralmente de luns a sábado de 9:00 a 14:00 e de 16:30 a 20:00.

Consellos imprescindibles

Como bo galego e redactor gastronómico, non me gustaría despedirme sen antes darvos uns pequenos consellos para escoller e conservar as vosas peras:

• Aprende a escollé-las: Buscade aquelas cunha pel suave, sen machucaduras. Se as vedes cun lixeiro toque dourado ao redor do rabo, significa que están no seu punto xusto de madurez para comer.
• Aproveita o toque: Unha peras de Santiago perfecta para comer crudao debe ceder lixeiramente cando a premé-lo co dedo na súa base, pero non debe estar branda.
• Conservación: Se as mercades algo verdes, deixádeas a temperatura ambiente na cociña un par de días. Unha vez que estean maduras, podedes gardáde-las no frigorífico, onde se conservarán en perfecto estado durante unha semana máis sen perder o seu sabor.
• O segredo da cocción: Se as vades usar para facer empanada ou ao viño, escollédeas unha miga máis firmes, cun día menos de madurez, para que non se desfeitan durante o cociñado.
• Combinacións perfeitas: Non esquezades accompanying este percorrido cunha copa de licor café galego ou unha pequena copa de augardente branca, que axudará a facer a dixestión trala comilona outonal.

A huerta de Compostela espéradivos este outono cos brazos abertos e un froito que é a verdadeira expresión da nosa terra. As peras de Santiago son moito máis ca un alimento; son historia, tradición e o froito dun traballo silencioso e apaixonado. Animádeme a facer esta ruta, que a vosa visita á nosa terra sexa, nesta tempada, tan doce coma a nosa pera. Ata a próxima na nosa engalicia.info!