O sabor da terra no mercado de Vilalba: Onde mercar o mellor queixo San Simón
No corazón da comarca da Terra Chá, o mercado de Vilalba é moito máis que un simple lugar de compra; é un templo da gastronomía galega. E dentro deste templo, hai unha figura que brilla con luz propia: o queixo San Simón. Este queixo afumado, con forma de pera e pel amarelada, é un dos tesouros lácteos de Galicia, e en Vilalba, a súa capital espiritual, atópase a maior concentración de expositores e produtores artesanais que o elaboran seguindo receitas tradicionais. Se buscas levalo á casa na súa expresión máis auténtica, non te limites a calquera posto; aquí van os mellores lugares, coñecidos por locals e visitantes esixentes.
1. Queixería Artesá «O Afumado» (Posto 12-14)
Este é, sen discusión, un dos postos de referencia. A familia Domínguez leva catro xeracións traballando o queixo San Simón, e o seu segredo está no proceso de afumado con madeira de abedul e cortiza de carballo. O seu queixo ten unha textura compacta pero cremosa, con ollos pequenos e un aroma inconfundible. Aquí non atoparás agarimo a industrialización; todo se fai a man, desde a elaboración da masa ata a ligadura con tiras de xunco.
- Prezos orientativos: Queixo enteiro (aprox. 1 kg) desde 15 €. Pezas pequenas (300-400 g) desde 6 €. Queixo «vello» (curado 6 meses) 18 €/kg.
- Plato estrela: A tapa de «Queixo San Simón con marmelo e noces» (3 €). Unha combinación perfecta para probar antes de comprar. Tamén recomendan unha cata de queixo con mel de castiñeiro da zona.
- Horarios: Sábados de 9:00 a 14:30 h. Tamén abren os xoves para pedidos especiais, pero o mellor é ir o sábado pola mañá cedo, cando o queixo está máis fresco.
2. Posto «Lacteos da Terra Chá» (Posto 28)
Especializado en queixos de leite cru de vaca frisoa, este posto é o favorito dos puristas. O seu queixo San Simón ten un sabor máis intenso e lixeiramente picante, debido á maduración mínima de 60 días. O punto de afumado é sutil, pero moi característico. Ademais do queixo tradicional, ofrecen unha variedade «medio-curado» que gañou varios premios locais.
- Prezos orientativos: Queixo San Simón clásico (500 g) 9 €. Medio-curado (700 g) 13 €. Queixo ao viño (con lavadura de albariño) 20 €/kg.
- Plato estrela: «Mini-tortiñas de queixo San Simón con panceta» (4,50 €). Son pequenos crepes feitos con queixo derretido e servidos con un toque de pemento. Tamén teñen queixo para fundir (cortado en lonchas) ideal para empanadas.
- Horarios: Sábados de 8:30 a 15:00 h. Xoves e venres de 10:00 a 14:00 h (só para recoller pedidos online).
3. Queixos «Río do Pozo» (Posto 9)
Unha opción máis pequena pero con moito carácter. A produtora, Maruxa López, traballa con leite de vaca de raza rubia galega e elabora queixo San Simón seguindo a receita orixinal do século XIX. O seu queixo destaca por ser lixeiramente máis húmido e cremoso, con notas de herba e manteiga, e un afumado que non enmascara o sabor do leite. Todo o proceso, incluída a moxadura con sal mariña, é manual.
- Prezos orientativos: Queixo fresco (30 días) 7,50 €/kg. Queixo semicurado (45 días) 11 €/kg. Queixo con paprica (edición limitada) 14 €/kg.
- Plato estrela: «Queixo San Simón con compota de mazá» (3,50 €). Unha combinación doce que realza o sabor afumado. Tamén fan unha «crema de queixo» para untar (ideal para petiscos).
- Horarios: Sábados de 9:30 a 14:00 h. Tamén se pode atopar noutros mercados da comarca, pero aquí teñen o 100% da produción.
4. Posto «A Vella Queixaría» (Posto 32)
Aínda que non ten a mesma antigüidade que outros (abriu fai 15 anos), gañou fama pola súa variedade de queixos de autor. O seu «San Simón con cinsa de carballo» é unha proposta audaz: o queixo é afumado dous veces, primeiro con madeira de abedul e despois cun lixeiro toque de cinsa de carballo para darlle un sabor terroso. É ideal para os que buscan algo diferente.
Hosting WordPress gestionado
Servidores optimizados para WordPress. LiteSpeed, SSL gratis y backups diarios.
Hosting WordPress →- Prezos orientativos: San Simón clásico 12 €/kg. San Simón con cinsa 16 €/kg. «A dos amantes» (queixo macerado con viño tinto) 18 €/kg.
- Plato estrela: «Tempura de queixo San Simón con mel de eucalipto» (5,50 €). Unha fritura lixeira que mantén a cremosidade interior. Tamén teñen queixo en aceite de oliva (para gardar).
- Horarios: Sábados de 10:00 a 14:30 h. Pecha algún sábado ao mes, así que convén chamar antes: 982 123 456.
Prazos orientativos xerais para o queixo San Simón no mercado
Para que te fagas unha idea, os prezos no mercado son máis axustados que nas tendas gourmet. Un queixo enteiro (1 kg) pode ir dos 10 € (para os máis básicos) ata os 22 € (curado e afumado con madeira nobre). As pezas pequenas (200-500 g) roldan os 4-10 €. Se levas medio quilo, moitos postos córtano ao momento. Lembra que o queixo fresco (30 días) é máis barato que o curado, aínda que para San Simón o ideal é o semicurado (45-60 días).
Horarios clave e consellos para a compra
O mellor día para ir ao mercado de Vilalba é, sen dúbida, o sábado (de 8:00 a 14:30 h). É cando hai máis postos e o ambiente é máis animado. Se podes, chega ás 9 da mañá, cando aínda non hai moitas colas e o queixo está acabado de cortar. Os xoves (de 10:00 a 13:00 h) hai un mercado menor, con só algúns postos de queixo, pero podes facer pedidos.
Consellos de compra:
- Leva unha nevera portátil: O queixo San Simón, especialmente o fresco, é sensible á calor. Se viaxas de lonxe, pídelles que cho envolvan en papel de cera e despois en papel de xornal, e métese na nevera. Se non, podes levalo ao natural sen problema se o consomes en 24 h.
- Pide probar antes de mercar: Todos os postos permiten catar as variedades. Pide unha lasca fina para notar a textura e o punto de afumado. O queixo debe ser firme pero flexible, e o aroma a fume non debe ser demasiado intenso (se é moi forte, pode ser que o afumaron con madeira verde).
- Non compres o primeiro que vexas: Pasea por todo o mercado (hai uns 40 postos de alimentación) e compara texturas e prezos. O queixo San Simón artesanal sempre terá unha forma irregular (non perfectamente simétrica) e a cortiza será lixeiramente rugosa.
- Mira a etiqueta: O queixo de Vilalba adoita levar a Indicación Xeográfica Protexida (IXP) Queixo San Simón. Se o ten, é garantía de orixe.
- Pregunta polo queixo «da casa»: Moitos postos teñen queixos feitos por eles mesmos (non revenden). Pregunta se poden «facelo ao momento» (cortar un anaco que ti elixas).
Conclusión: O mercado, templo do San Simón
O queixo San Simón do mercado de Vilalba non é só un produto; é unha experiencia que conecta coa terra, coa tradición e coa artesanía. Desde o clásico de «O Afumado» ata o experimental de «A Vella Queixaría», cada posto garda un segredo. Leva tempo, cata, pregunta e, sobre todo, compra con confianza. Levarás a casa o mellor queixo de Galicia, preparado para acompañar un bo caldo, unhas empanadas ou, simplemente, un anaco de pan. Lembra: o mercado abre os sábados pola mañá, e a carreira polas pezas máis selectas comeza cedo. Bo proveito!
Te puede interesar:
Imperial Perlas — Joyería y complementos
Noticias de Galicia — Galicia Universal — periódico digital
Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
