Travesía do Macizo de Oribio: cumios e lagoas en Ourense

A provincia de Ourense agocha un dos macizos montañosos máis sorprendentes de Galicia: o Macizo de Oribio. Este espazo natural, situado entre os concellos da Pobra de Trives, Manzaneda e San Xoán de Río, ofrece unha travesía espectacular que combina cumios de máis de 1.400 metros, lagoas de orixe glaciar e bosques de bidueiros e carballeiras. A Travesía do Macizo de Oribio é unha ruta de sendeirismo esixente pero accesible para afeccionados con experiencia que queiran descubrir unha paisaxe de montaña única no sur de Galicia. Neste artigo detallamos todo o que necesitas saber: descrición, distancia, dificultade, duración, puntos de interese, recomendacións de restauración, aloxamento, mellor época e como chegar.

Descrición da travesía

A travesía percorre o corazón do Macizo de Oribio, unha aliñación montañosa que forma parte da Serra de Queixa. O itinerario clásico parte do Alto de Fumaces (outeiro situado a uns 1.100 metros de altitude) e diríxese cara ao cumio do Cabeza de Manzaneda (1.781 m), o punto máis alto de Ourense. Con todo, a variante máis recomendada para gozar das lagoas é a que rodea o Pico de Oribio (1.470 m) e baixa ata a Lagoa de Oribio, unha pequena masa de auga de orixe glacial rodeada de turbeiras.

O percorrido é circular, cunha distancia total duns 16 quilómetros. O terreo combina pistas forestais, sendas de montaña e tramos de rocha solta, especialmente na subida ao cumio. A paisaxe cambia radicalmente: comeza con bosques de castiñeiros e carballos, pasa a bidueirais e, a medida que se gaña altitude, abre unha panorámica de cumes verdeados e rochas cubertas de liques. As lagoas –a Lagoa Pequena e a Lagoa Grande de Oribio– son os puntos máis fotoxénicos, con augas transparentes que reflicten o ceo.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

A travesía pódese realizar en sentido horario para evitar subidas moi pronunciadas, pero recomendamos facela en sentido antihorario para ter as mellores vistas da Lagoa Grande ao mediodía. Durante o camiño, é frecuente atopar rabaños de cabalos salvaxes e aves como o azor ou o merlo acuático. A vexetación é rica en especies de alta montaña, como o xanzán, a carqueixa e o toxo.

Distancia total

A distancia real da travesía depende da variante escollida. A ruta circular que inclúe o cumio de Oribio e as lagoas suma 16,5 quilómetros. Se se opta por chegar ata o Cabeza de Manzaneda (engadindo 3 km extra de subida e baixada), a distancia total aproxímase aos 20 quilómetros. Para a travesía clásica con lagoas, a distancia é de 16 km, con desnivel acumulado positivo de 780 metros. O punto de inicio e fin é o aparcadoiro do Alto de Fumaces, ben sinalizado.

Dificultade

A ruta considérase de dificultade media-alta. Aínda que non require técnicas de escalada, si hai tramos con pendentes fortes (ata o 30% nalgunha subida) e terreo irregular con pedras soltas. Recoméndase levar bastóns de sendeirismo e botas con boa suela. Os puntos máis esixentes son a subida ao Pico de Oribio e o descenso cara á Lagoa Grande, onde o chan é lamacento en épocas de chuvia. Non se recomenda para persoas con mobilidade reducida ou para nenos pequenos sen supervisión. A orientación é sinxela grazas ás marcas de pintura amarela e branca (PR-G 178). Con todo, a néboa pode ser intensa en outono, polo que é obrigatorio levar GPS ou mapa.

Duración estimada

O tempo total para completar a travesía, incluíndo paradas para fotos, descansos e xantar, é de entre 6 e 8 horas. Se se elixe a opción de chegar ao Cabeza de Manzaneda, engade unha hora máis. É recomendable comezar cedo (ás 8:00-9:00) para evitar o calor do verán e ter marxe para gozar das lagoas. Os sendeiristas experimentados poden facela en 5 horas, pero para gozar da paisaxe recoméndase ir con calma.

Puntos de interese ao longo da ruta

• Alto de Fumaces – Mirador natural con vistas á Serra de Queixa e á comarca de Trives.
• Pico de Oribio (1.470 m) – Cumio con restos dun antigo castro e panorámica de 360º.
• Lagoa Grande de Oribio – Lago de orixe glaciar de 2,5 ha, rodeado de turbeiras e flora acuática.
• Lagoa Pequena de Oribio – Menor tamaño, pero igualmente fermosa, con augas cristalinas e vexetación de breixo.
• Bosque de bidueiros do Rego de Fumaces – Zona de sombra con cogomelos no outono e paxaros carpinteros.
• Castro de Oribio – Restos arqueolóxicos dun poboado da Idade de Ferro (visibles dende o cumio).
• Vistas do Cabeza de Manzaneda – Dende o Pico de Oribio, se o ceo está limpo, vese o cumio máis alto de Ourense.
• Nacedoiro do Río Navea – Manancial que xorde nas inmediacións da Lagoa Grande (seguindo un regato).

Dónde comer

Nas inmediacións do macizo, recomendamos os seguintes lugares para repor forzas despois da travesía:

• Mesón O Oribio (km 7 da estrada OU-0607, San Xoán de Río) – Especializado en cociña galega de montaña: polbo á feira, churrasco, queixo de San Simón e viños da colleiteira. Prezo medio: 15-20 €. Teléfono: 988 50 50 50.
• Restaurante A Casa do Río (na Pobra de Trives) – Ofrece pratos de caza (xabaril, corzo) e peixes de río. Menú degustación por 25 €. Reserva recomendada.
• Bar A Lagoa (no Alto de Fumaces) – A sinxela opción para un café con churros ou unha empanada antes de comezar a ruta. Aberto de 8 a 18 h.

Se prefires levar comida, hai áreas de descanso con mesas na Lagoa Grande e no mirador do Pico de Oribio. Lembra recoller todo o lixo.

Aloxamento

A zona oferta diversas opcións para durmir, desde casas rurais a pequenos hoteis:

• Casa Rural O Oribio (San Xoán de Río) – Albergue con capacidade para 10 persoas, conchemos, lareira e vistas ao macizo. Prezo desde 50 € por noite en habitación dobre. Moi recomendable para grupos de sendeiristas.
• Hotel Trives III (A Pobra de Trives) – Hotel de 3 estrelas con spa, restaurante e garaxe para bicicletas. Habitación dobre desde 70 €.
• Albergue de Manzaneda (Manzaneda) – Xunto á estación de esquí, ofrece camareiras compartidas e habitacións privadas. Ideal para quen queira facer a travesía de dous días.
• Camping O Coto (A Pobra de Trives) – Zona de acampada con servizos básicos, duchas e electricidade. Prezo: 5 € por persoa e noite.

En época de tempada alta (xullo e agosto) convén reservar con antelación. No inverno algúns aloxamentos pechan; consultar dispoñibilidade.

Mellor época para facer a travesía

A primavera (abril-xuño) e o outono (setembro-outubro) son as estacións idóneas. As temperaturas son suaves (15-22 °C), a vexetación está verde ou con cores outonais, e as lagoas están cheas. En primavera hai floración de xanzáns e narcisos. En outono os bidueiros vístense de ouro. O verán pode ser caloroso (ata 30 °C) pero a altitude alivia; con todo, as tormentas son frecuentes pola tarde. O inverno presenta risco de neve e xeo; só recomendada para sendeiristas con experiencia en montaña invernal e con equipo axeitado (grampones, piolets). A néboa é habitual en calquera época, especialmente pola mañá, polo que sempre se debe levar roupa de abrigo e impermeable.

Como chegar ao inicio da ruta

O punto de partida é o Alto de Fumaces, situado na estrada OU-0607 que conecta A Pobra de Trives con San Xoán de Río. As coordenadas GPS son: 42°20’56″N 7°21’48″W. Dende Ourense cidade, tómase a N-120 dirección Ponferrada e despois a OU-536 ata A Pobra de Trives (45 min). Logo síguese a OU-0607 durante 10 km ata o Alto de Fumaces, onde hai un gran aparcadoiro de terra. Tamén se pode chegar dende O Bolo ou Manzaneda por estradas secundarias (OU-0606 e OU-0608). O aparcadoiro é gratuíto e ten capacidade para uns 15 coches. Non hai transporte público directo; a parada de autobús máis próxima está na Pobra de Trives (línea Ourense-Ponferrada). Dende alí pódese coller un taxi (aprox. 25 €) ou facer autostop.

Se se prefire un percorrido máis curto, tamén se pode empezar no pobo de Fumaces (a 3 km do Alto), onde hai un pequeno estacionamento. Sinalización: seguir as marcas PR-G 178. O acceso ao aparcadoiro está en bo estado, pero no inverno recoméndase vehículo con tracción ás catro rodas se houbo nevaradas.

Consellos finais

A Travesía do Macizo de Oribio é unha experiencia que combina deporte, natureza e historia. Non esquezas levar auga suficiente (polo menos 1,5 litros por persoa), protección solar, roupa de capas e unha cámara para inmortalizar as lagoas. Recoméndase informarse do estado da ruta nos concellos de San Xoán de Río ou na web de turismo de Ourense. Con precaución e respectando o medio ambiente, gozarás dunha das rutas de sendeirismo máis extraordinarias de Galicia. Bo camiño!