Travesía da Serragorda: a montaña esquecida de Ourense

Publicado o 15 de decembro de 2024 — por Engalicia.info, turismo activo en Galicia

No corazón da provincia de Ourense, alén das rutas xacobeas e dos viñedos de Ribeira Sacra, existe un tesouro montañoso que poucos coñecen: Serragorda. Un espazo de cumios suaves, fragas autóctonas e silencio absoluto, onde o tempo parece transcorrer noutro ritmo. A Travesía da Serragorda é un percorrido circular que nos invita a redescubrir a montaña esquecida de Ourense, unha experiencia de turismo activo que combina sendeirismo, natureza e historia.

Esta ruta, ideal para quen busca conectar coa paisaxe máis salvaxe de Galicia, discorre entre os concellos de Laza, Castrelo do Val e Verín, ofrecendo vistas panorámicas das serras veciñas: a do Xurés, Larouco e o macizo de Manzaneda. A Travesía é unha homenaxe aos antigos camiños de pastores e contrabandistas, hoxe recuperados para o goce dos camiñantes.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Neste artigo atoparás toda a información práctica para facer esta travesía, desde a descrición detallada do percorrido ata recomendacións de aloxamento e gastronomía. Prepárate para coñecer unha das zonas máis auténticas e descoñecidas de Ourense.

Descrición da Travesía da Serragorda

A Travesía da Serragorda nace no pequeno núcleo de Cualedro, unha aldea que parece detida no tempo, e ascende cara ao cumio da Serra da Cualedro, nome local da Serragorda. O percorrido circular ten unha extensión total de 14 quilómetros, cun desnivel acumulado duns 650 metros. A dificultade é media-baixa, aínda que require un mínimo de preparación física polos tramos de pendente sostida.

A ruta séguese con facilidade grazas á sinalización con fitos de pedra e marcas brancas e vermellas (GR). Durante o camiño, atravesarás fragas de carballos e castiñeiros, pistas forestais con vistas abertas e algún regato que cruza o percorrido. O silencio é absoluto, só roto polo cantar dos paxaros e o vento entre as árbores.

Un dos puntos máis impresionantes é o Alto da Serragorda (1250 metros), onde se pode gozar dunha panorámica de 360 graos que abarca desde as montañas de Portugal ata os cumios de Manzaneda. Dende alí, a baixada é gradual, atravesando antigos curros de pastores e muros de pedra seca que testemuñan a ocupación humana desta montaña.

Distancia, dificultade e duración

Recoméndase levar calzado de montaña, roupa cómoda e abrigo, xa que aínda en verán a temperatura pode baixar no cumio. É imprescindible levar auga e algo de comida, pois non hai fontes nin puntos de abastecemento durante a ruta. O regato de Fontefría, a metade do percorrido, ten auga cristalina, pero é recomendable tratala ou levar filtro.

Puntos de interese na Travesía da Serragorda

A ruta ofrece numerosos atractivos que fan que cada paso sexa unha descuberta. Aquí destacamos os máis salientables:

• Alto da Serragorda (1250 m): Mirador natural sobre a comarca de Verín e a serra portuguesa de Montesinho.
• Curros de Pedra Seca: Antigos refuxios de pastores, algúns restaurados, que mostran a arquitectura tradicional da montaña ourensá.
• Carballeira de Fontefría: Un bosque de carballos centenarios onde o regato forma pequenas pozas e fervenzas trala choiva.
• Poboado abandonado de Lamas de Abaixo: Unha aldea de pedra deserta, envolta en silencio, que evoca a vida rural de outrora.
• Rastros de fauna: É posible ver corzos, xabaríns e, con sorte, algún lobo ibérico, especie que habita estas montañas.

Para os amantes da botánica, a Serragorda é unha zona de interese pola presenza de especies como o teixo, o acivro e a xesta que cobre os montes de amarelo na primavera.

Se queres prolongar a experiencia, podes combinar esta travesía coa Ruta dos Penedos de Laza, unha variante que engade máis quilómetros e subidas técnicas para sendeiristas experimentados.

Onde comer na zona

Despois da camiñada, nada como repor forzas con cociña tradicional ourensá. Na bisbarra, destacamos os seguintes lugares:

Non esquezas probar os viños da Denominación de Orixe Monterrei, a menos de 20 minutos de Cualedro, que maridan á perfección cos pratos da zona.

Aloxamento

A oferta de aloxamento é variada, aínda que predominan as casas rurais e pequenos hoteis con encanto. Aquí as nosas recomendacións:

• Casa Reitoral de Laza: Antiga casa parroquial rehabilitada con catro cuartos, ambiente tranquilo e vistas á serra. Desde 70€/noite.
• Hotel Rural A Quintá (Verín): Confort e boa gastronomía, a 15 minutos en coche de Serragorda. Desde 55€/noite.
• Albergue de Lamas de Abaixo: Xestión municipal, ideal para grupos ou mochileiros. Prezo reducido (15€/persoa).
• Camping Monteverde (Monterrei): Para os que prefiren durmir ao aire libre, con parcelas e servizos básicos.

Se buscas unha experiencia inmersiva, podes durmir nun dos curros restaurados da serra, aínda que require reserva previa e condicións espartanas. Información na oficina de turismo de Laza.

Mellor época para facer a Travesía da Serragorda

A primavera (abril-xuño) e o outono (setembro-outubro) son as estacións idóneas. Na primavera, a paisaxe está verde e florido, as temperaturas son suaves (15-20 °C) e os días son longos. No outono, a explosión de cores ocres e avermelladas nos carballos fai da ruta un espectáculo visual.

O verán pode ser caloroso na zona, con máximas de 35 °C, aínda que nas alturas a sensación é máis lev e as noites son frescas. É recomendable evitar as horas centrais do día e levar protección solar.

No inverno, a serra recibe nevaradas esporádicas que dificultan a ruta. Só recomendada para sendeiristas con experiencia e equipamento adecuado (crampones, bastóns). A paisaxe nevada é fermosa, pero require extrema precaución.

Como chegar á Travesía da Serragorda

O punto de partida habitual é Cualedro, unha aldea situada a uns 25 minutos de Verín. Dende a cidade de Ourense, hai que tomar a N-525 por Xinzo de Limia e desviarse cara a Laza e despois a Cualedro. O traxecto en coche dura aproximadamente 45 minutos.

Se vés doutra provincia, o aeroporto máis próximo é o de Vigo (1:45 h) ou Santiago (2 h). Dende alí, alugar coche é a mellor opción, xa que non hai transporte público directo a Cualedro. Dende Verín si hai autobuses locais ata Laza, pero chegar á aldea require un desvío adicional.

Recomendamos consultar Google Maps coas coordenadas do inicio: 42.0069, -7.4583 (igrexa de Cualedro). Hai un pequeno aparcadoiro xunto ao campo da festa. Sinalización: seguir as marcas do PRG-197 ata o Alto da Serragorda.

Consellos finais

A Travesía da Serragorda é unha das xoias menos transitadas do sendeirismo galego. O seu atractivo reside na soidade e na autenticidade dunha paisaxe que apenas sufriu a pegada do ser humano. Recomendamos levar unha cámara para capturar as vistas e, sobre todo, respectar o entorno: non deixar lixo, non apañar plantas e manter o silencio que caracteriza estas montañas.

Se te animas a explorar a montaña esquecida de Ourense, xa sabes: esta travesía é para ti. Prepárate para camiñar por fragas centenarias, descubrir curros de pedra e chegar ao cumio dunha serra que, quizais, xa non estará tan esquecida despois da túa visita.

Para máis rutas de turismo activo en Galicia, visita engalicia.info e descubre as nosas guías detalladas de sendeirismo, BTT e deportes de natureza.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas