Travesía da Serra do Testeiro: rutas entre aldeas y bosques en Silleda

Travesía da Serra do Testeiro: camiños entre a natureza e a historia

No corazón das Terras de Deza, o concello de Silleda agocha un dos segredos mellor gardados do turismo activo galego: a Serra do Testeiro. Esta cadea montañosa, de beleza serena e pouco transitada, ofrece unha travesía que combina bosques autóctonos, aldeas de pedra e panorámicas que abrazan desde os vales do Ulla ata as montañas do Courel. O percorrido, perfecto para sendeiristas que buscan autenticidade, discorre por camiños tradicionais nos que o tempo parece deterse.

A Travesía da Serra do Testeiro non é unha única ruta pechada, senón un conxunto de variantes que conectan parroquias como Margaride, Cortegada, Escuadro e Fontefría. O itinerario principal, sinalizado como PR-G 177, percorre uns 16 quilómetros entre soutos de carballos, castiñeiros e ribeiras de ameneiros. A cada paso, o sendeirista descobre fontes, muíños abandonados e corredoiras que foron testemuñas do tránsito de carros de bois e romeiros.

Descrición da ruta: entre bosques, aldeas e miradoiros

A travesía comeza habitualmente na aldea de Mourelle (parroquia de Margaride), onde un panel informativo dá a benvida. Desde alí, o camiño ascende suave por unha pista forestal que se interna nun fragoso bosque de rebolos e acivros. A luz filtrándose entre as copas crea un xogo de sombras que invita a camiñar en silencio, escoitando o murmurio do regato de Portodemouros. Aos poucos metros, un desvío sinalizado conduce ao Miradoiro de Penadonas, un balcón natural sobre o val do Deza. En días claros, albíscase a silueta do Pico Sacro e, máis ao leste, as cumbres nevadas do Macizo Central ourensán.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Continuando o percorrido, a ruta descende cara á aldea de Cortegada, un conxunto de casas de lousa con hórreos e cruceiros que parecen saídos dun conto. Aquí paga a pena desviarse uns metros para visitar a Igrexa de San Pedro de Cortegada, un templo románico do século XII con canzorros decorados e unha ábsida semicircular. A restauración respectou as marcas dos canteiros, o que engade valor histórico á parada.

O tramo central é o máis esixente: unha subida constante por unha corredoira empedrada que serpentea entre carballeiras centenarias. Ao chegar ao Alto do Testeiro (597 m), a paisaxe ábrese nun mosaico de campos de cultivo, fragas e aldeas espalladas. Un pequeno cruceiro de pedra (o Cruceiro do Testeiro) marca o punto máis alto. A tradición oral conta que aquí se celebraban romarías para pedir protección para as colleitas. Desde este punto, a vista é impresionante: ao norte, a serra do Cando; ao sur, o val de Silleda e a ponte medieval sobre o río Deza.

O descenso faise por un camiño diferente, flanqueado por muros de pedra e sebes de xardas (silvas). Atravesamos a aldea de Escuadro, onde aínda se conservan un par de fornos comunais e un lavadoiro restaurado. Os veciños, sempre amables, ofrecen un sorriso e ás veces unha conversa sobre a vida no monte. A última parte da ruta transcorre por un sendeiro que bordea o Regato de Fontefría, cunha fervenza de pequena altura pero gran beleza na época de chuvias. O regreso a Mourelle faise por unha pista entre mimosas e acacias, completando o círculo.

Puntos de interese destacados

• Miradoiro de Penadonas: vista panorámica de 360° sobre o Val de Deza e a Serra do Oribio.
• Igrexa de San Pedro de Cortegada: románico rural con tímpano esculpido e pila bautismal do século XIII.
• Cruceiro do Testeiro: monumento megalítico cristianizado, punto neurálxico de camiños antigos.
• Fervenza de Fontefría: salto de auga de 8 m rodeado de fentos e musgo, accesible por un desvío de 200 m.
• Aldea de Escuadro: exemplo de arquitectura popular con pallozas reconstruídas e muros de lousa.
• Carballeira da Mourelle: souto de carballos centenarios con petróglifos na base dalgúns troncos.

Dificultade e recomendacións técnicas

A ruta está catalogada como dificultade media-baixa, aínda que presenta algunha pendente moderada no Alto do Testeiro. O terreo é maioritariamente de pistas forestais e corredoiras en bo estado, pero tras días de chuvia algunhas zonas poden estar embarradas. Recoméndase levar bastóns de sendeirismo e botas con boa adherencia. Non existen pasos expostos nin treitos aéreos, polo que é apta para persoas con experiencia básica en sendeirismo. A lonxitude (16 km) require unha forma física media; recoméndase levar auga suficiente (non hai fontes no tramo alto) e algo de comida.

A ruta está sinalizada coas marcas brancas e amarelas do PR-G 177, aínda que nalgún cruzamento rural as marcas poden estar desgastadas. É conveniente levar un mapa descargado ou usar GPS. O celular ten cobertura na maior parte do percorrido, excepto en zonas afundidas do bosque.

Onde comer na zona

Despois da travesía, o corpo pide repor forzas. En Silleda capital e nas parroquias próximas hai varias opcións de gastronomía local. Destacan:

• O Mesón do Deza (Silleda, rúa Principal): especializado en cocido galego, churrasco e filloas. Prezos moderados, ambiente rústico.
• Casa Beni (Margaride, a 300 m do inicio da ruta): menú do día con produtos da horta e carne de tenreira. Atende mércores a domingo.
• Taberna do Ouro (Escuadro): petiscos e viños da Denominación de Orixe Ribeiro. Abre fins de semana e festivos.
• Pulpeira de Bermés (a 10 min en coche de Silleda): famosa polas súas racions de polbo á feira e empanada de zamburiñas.

Para levar merenda, a panadería de Silleda (A Padaria) vende empanadas de raxo e millo, ideais para un picnic no alto.

Aloxamento para gozar da Travesía con calma

Se queres facer a ruta con tempo e gozar do silencio da noite na serra, estas son boas opcións:

• Casa Rural O Souto (Cortegada): antiga escola reconvertida en vivenda de aluguer completo. Ten lareira e xardín con vistas. Capacidade para 6 persoas.
• Hotel Deza (Silleda) tres estrelas no centro, con habitacións amplas e restaurante propio. Ideal se buscas servizos completos.
• Albergue de Peregrinos de Silleda (a 1 km do centro, na estrada de Lalín) aberto todo o ano. Prezo económico, con cociña compartida.
• Turismo Rural A Fonte da Vila (Escuadro): casa de pedra con hórreo e piscina natural. Moi preto da ruta. Reserva con antelación.

Mellor época para facer a travesía

A Serra do Testeiro mostra a súa cara máis fermosa na primavera (abril-xuño) e no outono (outubro-novembro). Na primavera, os bosques alfórmanse de lirios e xestas, e as aves (picas, azuis) están en plena cantada. No outono, a mestura de castiñeiros, carballos e acivros acende un festival de cores ocres e vermellas. O verán é seco, pero as sombras do bosque fan a ruta levadeira; con todo, recoméndase comezar cedo para evitar a calor. O inverno, con días cortos e mollados, é só para sendeiristas moi experimentados; a ruta pode ter barro e regatos crecidos, aínda que a néboa dálle unha atmosfera máxica. En calquera época, consulta a previsión meteorolóxica antes de saír.

Como chegar á Travesía da Serra do Testeiro

A ruta comeza na aldea de Mourelle, parroquia de Margaride, a 5 km de Silleda en dirección a Lalín. A forma máis doada é en coche:

• Desde Santiago de Compostela (60 km): AP-9 e autovía A-54 ata Silleda. Despois, tomar a PO-2004 dirección Margaride. Estacionamento gratuíto xunto ao cruce da igrexa.
• Desde Pontevedra (50 km): AP-9 e N-640 ata Silleda. Seguir as mesmas indicacións que desde Santiago.
• Desde Ourense (80 km): autovía A-52 e OU-402 a Silleda. Moller a PO-2004.

Para quen prefira o transporte público: Monbus (liña Santiago-Lalín) para en Silleda. Desde a estación de autobuses de Silleda, hai un servizo de taxi local (Tarxeta Móbil) ata Mourelle por uns 12 €. Tamén se pode chegar andando desde Silleda seguindo un sendeiro local (uns 5 km, 1 hora), que é unha alternativa agradable para quen queira engadir un preludio á travesía.

Se vés en grupo, recoméndase acordar un vehículo de apoio ou ben deixar coches no outro extremo da ruta circular (a aldea de Cortegada). A ruta está pensada para que poida iniciarse en calquera dos dous puntos, con aparcadoiro en ambos.

“Cada pedra, cada carballo destas serras garda a memoria de quen andou estes camiños antes que nós. A Travesía da Serra do Testeiro é unha viaxe ao corazón da Galicia rural, onde o silencio é música e o tempo abrázase coa natureza.”

Consellos finais para a experiencia

Leva roupa de capas, xa que a temperatura pode variar entre o fondo do val e o alto da serra. Non esquezas un chuvasqueiro lixeiro, aínda que o día comece despexado. Unha cámara fotográfica ou móbil con boa batería é obrigada para capturar as vistas. Se te animas a facer a ruta en outono, recolle castañas (sempre con permiso e sen danar as árbores). E, sobre todo, respecta o entorno: pecha portelos, non deixas lixo e camiña polos sendeiros marcados para preservar este paraíso natural.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas