Travesía da Serra do Suído: pastoreo e lagoas entre Ourense e Pontevedra

Travesía da Serra do Suído: pastoreo e lagoas entre Ourense e Pontevedra

A Serra do Suído é un deses privilexios que aínda agarda polo andarigo curioso. Situada na fronteira natural entre as provincias de Ourense e Pontevedra, esta cordilleira montañosa é un bastión da Galicia máis bravía, mariñada e esquecida polo reloxo moderno. Falar da Serra do Suído é facelo dun ecosistema único en Europa, fogar do derrubeiro e do lobo, de carballeiras infinitas e dunha rede lagunar que encantaría a calquera sendeirista. Esta travesía propón unha inmersión total no universo do pastoreo tradicional, guiada polas pegadas dos antigos camiños de Trashumancia.

Descrición da ruta

A travesía pola Serra do Suído non é unha simple marcha pola montaña; é unha viaxe no tempo. Ao longo dos quilómetros, o sendeiro desprégase entre outeiros aerodinámicos, moldeados durante milenios polos ventos e pola man paciente dos pastores. Aquí, a rocha granítica convive en harmonía coa turbeira, creando un chan esponxoso e empapado que alimenta as lagoas. O camiño discorre entre piornais e toxais, e o visitante poderá observar as antigas curroas ou curros, recintos circulares de pedra onde tradicionalmente se marcaba o gando. O silencio é absoluto, interrompido unicamente polo asubío do vento e polos cornos das vacas que pasta en semiliberdade. O contraste entre a dureza do relevo e a beleza fráxil das lagoas, como a Lagoa de Olelas ou a Lagoa Sacra, confire a esta ruta unha aura espectral e unha pegaxe ecolóxica inigualable.

Datos técnicos da travesía

• Distancia: A travesía de etapa completa, partindo dende a parroquia ourensá de Mourisca (ou dende Forcarei no lado pontevedrés) ata os cumios centrais, rolda os 22 a 26 quilómetros, dependendo da variante escollida. Tamén se poden realizar rutas circulares máis curtas duns 14 km para gozar dun xeito máis accesible.
• Dificultade: Alta. Aínda que as cotas non acadan grandes altitudes (o cumio principal, o Coto de Seixo, rolda os 1.020 metros), a dureza do terreo, a constante maraña de lama e auga, e a ausencia de sombra na serra exposta fan que o esforzo sexa considerable. Hai tramos onde non existe un camiño sinalizado claramente, polo que o manexo de GPS ou mapas topográficos é moi recomendable.
• Duración: Entre 7 e 9 horas de marcha efectiva para a travesía longa, ou unhas 4 ou 5 horas para os circuítos de media xornada.

Puntos de interese

• Lagoa de Olelas (ou Lagoa de Cotorredondo): É o espello de auga máis emblemático do espazo. De orixe glaciar, está rodeada de vexetación acuática e constitúe unha xoia para a fauna anfibia. Nas súas beiras pódense ver pegadas de corzos e xabaríns.
• Os Curros e os Chozos: Estructuras de arquitectura rural de pedra en seco. Os curros utilizábanse para o vello roteiro do «curro do gando», un ritual tradicional no que se marcaban as reses cos donos de cada explotación, moitas veces mediante cortes nas orellas. Os chozos de pastores, de falso teito vexetal, son refuxios perfectos para manter a calor, e houbo quen sobreviviu ás treboadas do inverno grazas ao enxeño destas chozas.
• Conxunto Megalítico: O Suído ten unha das maiores concentracións de túmulos funerarios (mámoas) de toda a comunidade, o que demostra que esta terra foi transitada dende o Neolítico.
• Aldeas abandonadas: Ao longo da ruta, sobre todo no descent cara ao canón do río Diva ou cara ás ladeiras de Avión, descubrirás pequenos núcleos de vivendas de laxe que foron abandonados nas últimas décadas, ruínas que suman historicidade á ruta.

Como chegar

O acceso á Serra do Suído é parte da súa aventura. O concello de Avión (Ourense) e o de Forcarei (Pontevedra) son as principais portas de entrada.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

• En coche: Dende Ourense capital, toma a estrada OU-320 cara a Albarellos e Avión. Unha vez en Avión, colla os camiños rurais asfaltados que soben cara ás Brañas do Suído. Dende Pontevedra, pódese ir por Ponte Caldelas collendo a estrada que vai cara a Aciveiro e Forcarei, subindo cara ao Alto de San Bieito.
• En transporte público: A opción de transporte público é moi limitada. Existe unha liña regular de autobús (Monbus) que comunica a vila de Avión e a vila de Forcarei cos seus respectivos mercados e institucións comarcais, pero para acceder ás partes altas do Suído faise imprescindible un vehículo propio ou un taxi rural.

onde comer

Na Serra do Suído non hai restaurantes sobre o cumio, polo que hai que baixar ás vilas dos arredores para gozar dos seus manxares. A gastronomía é pura tradición, contundente e deliciosa. As fluorescencias do Rio Diva e os ríos vecinos dan caranguexos, lagostinos e troitas fritidas. A carne de tenra galega, preparada ao forno ou à brasa, é a estrela das cartas. Non deixes de probar os repostería tradicional de Avión, como o bolo de manteiga e os amados «pepitorios», acompañados dun café ou licor café artesanal. Nas tabernas de Forcarei e Avión, os callos e a empanada de porco ou bacallau redondearán unha xornada dura de sendeirismo.

Aloxamento

Para durmir preto da ruta, as opcións apetecen unha mestura de ruralidade e confort. No lado ourensán, as Casas Rurais de Avión e as tradicionais «Pensións» ofrecen cama quente e centelleiros onde relaxar os músculos. No lado pontevedrés, o Mosteiro de Aciveiro (agora reconvertido nun establecemento de turismo rural e hostalaría de calidade) supón unha experiencia única: pasar a noite nos arredores dunha xoia do románico do século XII, ao pé da Serra, coa posibilidade de gozar de cear con vista cara aos canóns do río Lérez.

Melhor época para ir

A resposta rápida é calquera época, pero sempre cunha advertencia climática na mente:

• Primavera: Entre abril e xuño. É a tempada dos secadosiros da lagoas e do florescer dos toxos e xestas. A cor é unha explosión visual, pero tamén é a época de maior barro nas pistas.
• Verán: Entre xullo e setembro. Evita as horas centrais do día porque a calor pode ser extrema nas zonas descubertas. A mellor opción é ir cedo pola mañá, cando a néboa matutina aínda se pega ás brañas.
• Outono: Entre outubro e novembro. A carballeira torna en tons avermellados e amarelentos que fotografan coma nada. É unha tempada especialmente recomendada se se busca fotografía de paisaxe.
• Inverno: Entre decembro e marzo. A neve non é inusual, aínda que dura pouco. As xeadas e a chuvia converten o sendeiro nun desafío considerable. Recomendado só para andeirigos experimentados.

Consellos para o andeirigo

Ademais dos datos anteriores, hai algunhas recomendacións fundamentais para gozar desta marabilla de Galicia. A vestimenta debe ser en capas, incluindo unha chaqueta cortaventos e calzado de montaña impermeable e con bo agarre. O terreo encharcado é constante, polo que as polainas son case obrigatorias. Levaauga abondo, xa que nas partes altas da travesía non hai fontes seguras para o consumo humano, e recorda respectar o contorno: non deixes rons, non fagas fogo e respecta sempre o gando bravo e a fauna, mantendo a distancia axeitada e pechando as cancelas que atopes ao teu paso.

A travesía da Serra do Suído é, en esencia, unha lección viva de xeografía, historia e antropoloxía galega. Un percorrido no que o camiño do pastoreo non é soamente un escenario, senón a razón de ser dunha paisaxe formada polo home e o gando ao longo dos séculos. Un destino que fixa a quen o pisa, pedindo volver un e mil veces máis.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas