Travesía da Serra do Leboreiro: o lomo de Meira

Travesía da Serra do Leboreiro: o lomo de Meira

A lonxanía e a agresividade orográfica non sempre van da man na Montaña de Galiza. Moitas veces, os páramos máis recónditos e solitarios agóchanse tras suaves lombos que se elevan con decepcionante docura sobre os vales circundantes. Así ocorre en pleno Macizo Central Ourensán, onde a Serra do Leboreiro fai de fronteira natural entre a nosa comunidade e Castela e León. No concello de Vilariño de Conso, nesta coroa montañosa que escribe o final da provincia de Ourense por liséima, atópase un dos percorridos de sendeirismo máis fascinantes e desconcertantes do interior galego: a Travesía da Serra do Leboreiro, coñecida cariñosamente polos locais e sendeiristas veterans como «o lomo de Meira».

Esta ruta non é un simple paseo. É unha viaxe iniciática aos confíns de Galiza, un camiño por unha crista que parece non terminar nunca, onde o vento esculpiu unha paisaxe lunar, ‘medoñenta’ e etérea, que transporta ao camiñante a escenarios propios dos fiorde noruegueses ou das estepas escocesas. Unha terra de contrastes, onde a voracidade encoro do Río Bibei藩ou no seu día valles fértils, deixando ao descuberto un espiñazo rocoso que hoxe desafía aos máis intrépidos.

Descrición da Ruta: Paseando polo ‘Lomo’

A travesía sitúanos na marxe dereita do encoro do Bibei. O inicio adoita tomar como referencia a zona de Pacios, unha pequena aldea que se aferra á ladeira como un último bastión da civilización antes de que a natureza tome o control absoluto. Desde aquí, o camiño comeza a gañar altitude de forma constante pero non excesivamente agresiva, atravesando primeiro muros de pedra en ruínas e bosquetes de carballos e bidueiros.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Segundo ascendemos, a vexetación arbórea vai cedendo o paso ás matogueiras, aos toxos e ás herbeiras alpinas. É entón cando se revela a forma orográfica que bautiza a ruta: o lomo de Meira. É unha crista rochosa, estreita e alargada, que se estende como o espiñazo dalgún coloso antigo. Camiñar por aquí é facelo polo fío da navalla. A un lado, as augas tranquilas e profundas do encoro do Bibei acarician a base da serra; ao outro, os valados cárpeta de Vilariño de Conso despréganse en formas suaves que se perden no horizonte.

A paisaxe é abraiante na súa desolación. Non é unha montaña afiada como os Picos de Europa, nin impoñente como os Alpes. É unha montaña ancha, cuberta de rochas graníticas que adoptan formas caprichosas fruto da erosión milenaria. A sensación de illamento é total. A sonancia dos bertos, as curuxas e o asubío implacable do vento son a única banda sonora. No punto máis elevado do percorrido, os miradores naturais que ofrecen as ladeiras que caen a pique sobre as augas do encoro propician unha sensación de vertixe inigualable, unha fotografía para a retina que é puro turismo activo no seu estado máis bravo.

O descenso realízase normalmente cara ao norte, baixando en dirección aos prados próximos ás beiras do encoro, nun percorrido que debe facerse con precaución debido a que, en días de choiva, a lousa granítica se converte nunha auténtica pista de patinaxe. É unha ruta que require respecto e planificación, pero que devolve a investidura en forma deñeiro visual e sentimental.

Ficha Técnica

• Distancia: Aproximadamente entre 14 e 16 quilómetros, dependendo do punto exacto de inicio e final que se elixa, podendo facerse unha travesía lineal ou unha circular de maior percorrido.
• Dificultade: Alta. Aínda que o desnivel non é dos máis brutais de Galiza, a dureza do terreo (rochoso e esvaradío), a ausencia de sombras e a forte exposición ao vento convértena nunha ruta esixente para a cal se.require experiência en montaña e un bo estado físico.
• Duración estimada: Entre 5 e 7 horas, a un ritmo firme pero respectando as paradas para hidratación e fotografía.
• Desnivel positivo acumulado: Uns 800 metros, se ben o continuo sobe e baixa pola crista engade unha carga extra de cansazo.

Puntos de Interese ao Paso

• As Caxigas (Carballeiras reliquia): Nas zonas máis baixas pódense observar exemplares de carballos albariños (Quercus robur) e cerquiños (Quercus pyrenaica) de formas retortas, auténticos superviventes do clima extremo.
• Miradoiro sobre o Encoro do Bibei: O punto álgido da travesía, onde a caída vertical sobre as augas ofrece un contraste visual espectacular, especialmente cando o nivel da auga está alto.
• Os ‘Chafráns’ (Formacións rochosas): Ao longo de todo o lomo, as pedras graníticas seemsen movidas por unha man xigantesca, formando pequeños labirintos e berrantes que abrigan microhábitats de flora galega de montaña, como a campanula, que aquí pinta de azul os meses de xullo e agosto.
• Vestixios pastorís: Ao longo da ruta pásase por curros de pedra en desuso e restos de chozos de pastores, testemuñas mudas dunha vida trashumante hoxe case extinta nestas latitudes.

Onde Comer: A Cullerada Cálida

Despois de horas machacadas polo vento e polo granito, o corpo pide reconforto térmico e calórico. A zona non é prolífica en grandes restaurantes, pero a calidade da materia prima é innegable. Para comer ben, pódese baixar ata Vilariño de Conso, onde locais como o Restaurante O Galo ou as免a Casa de Comidas Castelao oferecen pratos que quitan o frío de dun golpe. Hai que probar obrigatoriamente o caldo galego con unto feito na lareira, as costillas de tenreira da raza Vianesa, e por suposto, se é tempada, os cogomelos (boletus) que se recollen nos bosques de castiñeiros dos vales próximos. Un bolo mazá ou unhas filloas rematarán un xantar merecido.

Aloxamento: Durmir nos Confíns

Para quedarse a durmir e ter a base de operacións preto da ruta, as opcións dispoñibles son rústicas e encantadoras. O Casa Grande da Costeira, en Vilariño de Conso, é unha excelente opción, unha construción tradicional restaurada que ofrece toda a comodidade. Outra alternativa moi recomendable, especialmente para os máis aventureiros, é o Camping Municipal de Vilariño de Conso, que conta con boas instalacións e permite levantar a tenda de campaña rodeado dunha natureza imposiblemente pura. Tamén existen varios apartamentos rurais e casas de turismo rural nas aldeas circundantes, como Casa Rural O Pazo, ideal para familias ou grupos pequenos que buscan tranquilidade absoluta.

Mellor Época para a Travesía

A Serra do Leboreiro é unhaagra das que hai que dubidar antes de visitar en certas épocas. A primavera (maio e xuño) é unha aposta segura se se quere ver a natureza despertar, con tons verdes intensos e temperaturas suaves, aínda que hai que ter en conta a posibilidade de choivas. O outono (outubro e novembro) viste a serra de cores ocres e vermellas, ofrecendo un espectáculo visual inigualable e unhas condicións estupendas para camiñar, fóra dos calorosos veráns.

No verán (xullo e agosto) pode facerse, pero hai que evitar as horas centrais do día porque non hai sombra algunha e a calor pode ser asfixiante, indo provisto de auga en abundancia. O inverno está absolutamente desaconsellado para a maioría de sendeiristas, xa que os nevados, a xeo nos camiños e os fortes ventos poden converter a ruta nunha trampa perigosa.

Cómo Chegar ao Inicio da Ruta

A maiores dificultades técnicas da travesía, hai que sumar a dificultade loxística. Chegar ata aquí require paciencia e vehículo propio, a ser posible un coche con certa altura ao solo debido ao estado dalgunhas pistas de terra.

Desde Ourense, debemos coller a OU-533 en dirección a Viana do Bolo. Alí, continuaremos pola OU-664 ata Vilariño de Conso. Desde Vilariño, é imperativo tomar un desvío cara a Pacios ou buscar a pista forestal que bordeando o encoro nos achega ao inicio da ruta. Desde Pontevedra ou Vigo, o camiño máis rápido é coller a autoestrada ata Ourense e seguir as indicacións anteriores. É moi recomendable descargar os tracks GPS antes de saír, xa que a cobertura móbil en toda a zona é nula ou moi deficiente.

A Travesía da Serra do Leboreiro, o lomo de Meira, non é unha ruta máis para engadir á lista. É unha declaración de principios sobre o que significa facer sendeirismo nunha Galiza profunda, ignota e marabillosamente salvaxe. Prepade as botas, carga a mochila con respecto e vén descubrir un dos nosos meirandes segredos de montaña.