Travesía da Serra do Eixe: cumios e lagas entre Ourense e Zamora

Ruta de montaña fronteiriza

Travesía da Serra do Eixe – un percorrido que enlaza os cumios máis emblemáticos e as lagoas de orixe glaciar entre as provincias de Ourense e Zamora. Sete días de natureza brava, vistas panorámicas e silencio de pedra.

Descrición da travesía

A Travesía da Serra do Eixe é un clásico do montañismo galego-leonés. Atravesa de oeste a leste o macizo que separa as concas do Xares (afluente do Sil) e do Tera (afluente do Douro). O itinerario clásico comeza nos arredores de A Veiga (Ourense) e finaliza en Puebla de Sanabria (Zamora), aínda que se pode facer en sentido inverso. Salva múltiples cumios de case 2.000 metros: Pena Negra (1.869 m), O Eixe (1.977 m), Tres Marías (1.970 m) e o mítico Laguna de los Peces (1.700 m).

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

O terreo é agreste, con fortes pendentes, pedreras e tramos de crestón. Pero a recompensa son as lagoas de orixe glaciar, como a Lagoa de Lagoa (Ourense) e a Laguna de los Peces (Zamora), auténticas xoias de auga cristalina. Durante o percorrido, os pasteiros de montaña, os bosques de bidueiros e a presenza de fauna (corzos, perdices, voitre leonado) fan que cada xornada sexa inesquecible.

A ruta non está sinalizada oficialmente como GR, pero existen fitos de pedra (marcas de pintura amarela e branca en tramos) e o camiño é ben coñecido por montañeiros. Recomendamos levar GPS e mapa detallado do IGN (follas 227, 228, 249). É unha travesía de alta montaña que require preparación física, material axeitado (bastóns, roupa impermeable, crampones lixeiros se hai neve tardía) e experiencia en navegación.

Etapas e puntos de interese

Etapa 1: A Veiga (Ou) – Refuxio de Fonte da Cova (4-5 h, 12 km)

Saída dende A Veiga (800 m). Tómase a pista forestal que ascende cara ao val do río Xares. Primeiro avistamento de cumios: o macizo do Eixe ábrese ao norte. A noite pódese pasar no Refuxio de Fonte da Cova, recentemente restaurado (non gardado, chave a pedir no Concello da Veiga).

Etapa 2: Fonte da Cova – Lagoa de Lagoa (5-6 h, 14 km)

Subida forte ata o Porto de Lagoa (1.680 m). Desde alí, en media hora, chega a Lagoa de Lagoa (1.590 m), unha das máis fermosas de Galicia. É posible acampar con autorización (zona acampada libre non permitida, hai un vivac autorizado). O descenso cara ao leste leva ata a Fonte da Cova Grande.

Etapa 3: Lagoa de Lagoa – Cumio do Eixe (6 h, 10 km)

Xornada técnica. Ascensión ao Pico Eixe (1.977 m), teito da serra. Vistas de 360º: ao norte, a serra de Queixa; ao sur, Sanabria; ao leste, a chaira zamorana. Dormida posible no refuxio de Vega de Tejera (vivac).

Etapa 4: Vega de Tejera – Laguna de los Peces (5 h, 11 km)

Baixada suave cara ao leste, pasando pola Fonte de la Roya e os canchais de Tres Marías. Ao alcanzar o val, xorde a Laguna de los Peces (1.700 m), unha lagoa de area branca e augas transparentes. Á beira, unha pequena capela e unha área recreativa. Aquí finaliza a parte máis esixente.

Etapa 5: Laguna de los Peces – Puebla de Sanabria (4-5 h, 15 km)

Descenso ao longo do río Tera por pista forestal. Pásase por Ribadelago (poboación famosa polo desastre da presa de Vega de Tera) e logo por San Martín de Castañeda, co seu mosteiro románico. Xa en Puebla de Sanabria, a vila medieval pecha a travesía.

Dificultade e preparación

Consideramos a dificultade alta debido á distancia total (68 km), o desnivel acumulado (+3.200 m), a orientación en zonas sen sinal e a posible meteoroloxía adversa. Non hai servizos de rescate inmediatos. É imprescindible levar: mapa, GPS, brúxula, roupa de abrigo (mesmo en xullo), impermeable, comida para varios días (ou planear reposición en Ribadelago), tenda de campaña (se se quere acampar, excepto na Lagoa de Lagoa onde se permite vivac), auga suficiente (hai regatos pero non sempre potables).

Recoméndase facer a ruta en grupos de 3 ou máis persoas, informar do itinerario a familiares e consultar a previsión do tempo. Os meses de xullo, agosto e setembro ofrecen condicións máis estables, aínda que en agosto hai risco de treboadas térmicas.

Onde comer e aloxamento

A travesía é de montaña, así que as opcións de comer e durmir se concentran nos extremos e nalgunha poboación intermedia.

Na vertente ourensá (A Veiga)

Comer: Restaurante «O Lar da Veiga» (cocina galega con produtos do Bierzo, cecina, botelo). Preto do concello. Aloxamento: Casa rural «A Fonte dá Veiga» e o albergue municipal (pequeno, hai que reservar).

Zona media (Ribadelago)

Comer: «Bar Restaurante El Embalse» (comida sinxela, bo xamón). Aloxamento: A «Casa de la Playa» e un par de aloxamentos rurais. Punto de reposición antes do descenso final.

Final (Puebla de Sanabria)

Comer: «Mesón La Bodega» (cocina zamorana, asados), «Taberna El Arco» (tapas). Aloxamento: O paraíso de casas rurais, hostais e o Parador de Sanabria (un luxo merecido). O albergue «Sanabria Hostel» tamén é opción económica.

Mellor época para realizala

A travesía é viable de xuño a outubro. Xuño pode presentar aínda neve nos cumios (non demasiada, pero precisa crampons lixeiros). Xullo e agosto son os meses máis seguros con temperaturas cálidas (15-25 °C) e días longos. Setembro é ideal: menos calor, cores outonais e menos xente. Outubro é posible pero os días acúrtanse e poden chegar as primeiras nevadas. Fóra dese período, as condicións son de alta montaña invernal (neve, xeo, risco de avalanchas) recomendadas só a expertos.

Como chegar

En coche: O punto de inicio, A Veiga, está a 90 km de Ourense (1h 20 min) pola OU-536 e OU-0703. Dende Zamora capital, ata Puebla de Sanabria son 120 km (1h 30 min) pola N-525. Se comezas en Zamora, podes deixar un coche en Puebla e outro en A Veiga, ou usar transporte público.

Transporte público: Autobuses dende Ourense a A Veiga (Monbus, 1,5 h, horarios limitados). Dende Puebla de Sanabria hai autobuses a Zamora e conexión con tren (liña Zamora – A Coruña). Aconsellamos xestionar o regreso con antelación, hai poucas frecuencias.

En avión: Aeroportos próximos: Vigo (160 km) e León (190 km).

Consellos finais

• Auga: Levar potabilizador ou pastillas. As lagoas son de auga pura, pero hai gando.
• Lixo: Sae co teu lixo. Non hai papeleiras. Minimiza o impacto.
• Seguro: Contrata un seguro de rescate en montaña (Federación Galega de Montañismo ou similar).
• Meteo: Consulta AEMET e Meteogalicia para a zona de montaña de Ourense e Zamora.
• Respecto: A serra é zona LIC (Lugar de Interese Comunitario). Non acendas lume fóra das áreas habilitadas.

A Travesía da Serra do Eixe non é unha simple ruta; é unha inmersión na natureza máis esixente e bela do noroeste ibérico. Cada paso entre cumios e lagoas queda gravado na memoria. Prepáraa con respecto e gozarás dunha das experiencias de montaña máis completas de Galicia e Zamora.