Travesía da Serra do Cando: bosques e licaos en Terra Chá

Travesía da Serra do Cando: bosques e licaos en Terra Chá

A Serra do Cando é un deses tesouros aínda por descubrir para moitos sendeiristas que visitan Galicia. Situada no corazón da Comarca da Terra Chá, facendo de fronteira natural entre os concellos lucenses de Castro de Rei, Pol e Guitiriz, esta formación montañosa ofrece unha travesía que combina a dureza do relevo granítico coa suavidade dos vales interiores. A ruta, que se pode realizar coma unha excursión circular de xeito sinxelo, é un canto á natureza galega menos coñecida, lonxe das multitudes do litoral pero cunha beleza que non ten nada que envexar.

A Travesía da Serra do Cando é un percorrido que nos leva por pistas forestais, sendeiros cubertos de fentos e antigos camiños de carboneiros. O chan, húmido e esponxoso na maior parte do ano, é testemuña da abundante pluviosidade da zona, que alimenta os numerosos regatos que baixan polas ladeiras. Esta auga é a responsable directa da existencia dun dos ecosistemas máis fascinantes da serra: os licaos ou turbeiras. Estes formationes, consideradas hábitats de interese comunitario, son auténticas esponxas naturais que albergan unha biodiversidade única e que outorgan á ruta un valor ecolóxico incalculable.

Descrición da Ruta

Iniciamos a nosa andaina na área recreativa da Devesa, situada na parroquia de Castro de Rei. Este punto de partida ofrece xa unhas vistas excepcionais sobre a depresión da Terra Chá, un océano de pradeiras verdeantes que se perde no horizonte. O camiño comeza subindo suavemente por unha pista forestal arrodeada de piñeirais e eucaliptos. Conforme gañamos altitude, a vexetación autóctona vai tomando o control, con sobreiras, acivros e bidueiros acompañando o noso paso.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

O primeiro gran punto de interés chega cando nos desviamos da pista principal para adentrarnos no Seixo Branco. Este afloramento granítico, pulido durante milenios polos ventos e as choivas, é o primeiro miradoiro natural da ruta. Nel podemos observar as marcas dos neveiras, antigos pozos onde se armacenaba a neve para o verán. Mais o grande protagonista desta primeira parte da travesía son os licaos. Estas formacións de esfagnos (Sphagnum) son turbeiras activas que reténen grandes cantidades de auga e crean un chan esponxoso de cores vibrantes, que van do verde intenso ao marrón avermellado. Camiñar polas súas beiras esixe precaución para non danar este fráxil ecosistema, pero contemplar estes «pantanos en miniatura» é toda unha experiencia.

Continuamos a subida cara ao Alto do Cando, que cos seus 762 metros de altitude é o teito da serra. A subida faise máis esixente, pero o esforzo vese recompensado. No cume, os piñeirais dan paso a extensos matogueiras de uces e queiroas. Aquí atópase un dos elementos máis carismáticos da ruta: o Miradoiro do Alto do Cando. Dende este punto privilexiado, e se o día está despexado, a vista é simplemente abraiante. Ao leste, as serras orientais de Lugo (como a Serra da Carba ou os Ancares) recortan o ceo; ao oeste, a depresión da Terra Chá ofrécese como un mosaico de campos de labradío; e ao sur, nas xornadas máis claras, é posible albiscar a silueta da Serra do Gistral. É un lugar perfecto para reposar, tomar unha foto e sentir a braveza do vento galego.

O descenso iníciase cara á outra vertente da serra, atravesando bosques máis maduros e sombríos, onde a codia das árbores está cuberta de musgo. Este tramo é especialmente fermoso no outono, cando as follas dos carballos e bidueiros cobren o chan de tonalidades douradas. O sendeiro vaise encaixando nun pequeno val, acompañados polo son da auga dun rexistro que camiña paralelo a nós. Finalmente, a ruta empata de novo coa pista forestal inicial, completando un percorrido circular que nos devolve á area recreativa da Devesa, poñendo punto e final a esta aventura.

Ficha Técnica

• Distancia: 14 quilómetros aproximadamente (percorrido circular).
• Dificultade: Moderada. Non hai grandes desniveles, peroalgúns tramos son pedregosos e poden estar lamacentos.
• Duración estimada: Entre 4 e 5 horas, a un bo ritmo e sen contar as paradas para fotografía ou descanso.
• Desnivel positivo: Uns 450 metros.
• Tipo de terreo: Pista forestal, sendeiros lamacentos, rochosos e zonas de licados (turbeiras).

Puntos de Interés ao Paso

1. Os Licaos (Turbeiras): O principal atractivo ecolóxico da travesía. Estes hábitats húmidos son esenciais para a biodiversidade local e son froito da peculiar xeoloxía e climatoloxía da serra.
2. O Seixo Branco: Unha formación rochosa granítica de grande beleza que serve como miradoiro natural sobre a comarca da Terra Chá.
3. Miradoiro do Alto do Cando: O punto culminante da ruta, que ofrece vistas panorámicas de 360 graos. É un lugar estratéxico para a observación de aves rapaces.
4. Neveiras: Restos arquitectónicos que nos lembran os usos tradicionais destas montañas para a conservación do xeo.
5. Bosques Autóctonos: Os tramos de carballos e bidueiros, especialmente bonitos na estación da primavera e do outono.

Recomendacións para o SendiRista

Para disfrutar desta ruta con seguridade, é fundamental levar calzado de montaña impermeable. Os licaos e os sendeiros da Serra do Cando reteñen moita humidade, e é moi probable atopar zonas lamacentas incluso en días soleados. Unhas botas de canón alto son altamente recomendables. Ademais, lembra que nos atopamos nun espazo natural protexido. Non saias do sendeiro, respecta a flora e a fauna, e sobre todo, non pises as zonas de licados, xa que son ecosistemas extremadamente fráxiles que tardan décadas en rexenerarse. Leva sempre auga, roupa de abrigo (o clima nas altitudes pode cambiar rapidamente), un chubasque e un pequeno botiquín.

Como norma xeral, lembra seguir o principio de «non deixar rastro». Lleva contigo toda a basura que xeneres e, se vés plástico polo camiño, séxate un bo colaborador e recólleo. Esta serra precisa do esforzo de todos para manterse tan limpa e salvaxe como o é hoxe.

Como Chegar

A Serra do Cando atópase no nordés da provincia de Lugo. O acceso máis habitual facese dende Castro de Rei. Dende esta vila, cómpre coller a estrada que vai cara a Duarría e logo seguir as indicacións cara á Devesa ou cara ao Alto do Cando, por pistas asfaltadas e en bo estado. Dende Lugo capital, a viaxe en coche dura preto de 45 minutos pola autovía A-6 ata o desvío de Castro de Rei. É recomendable usar unha aplicación de mapas ou GPS para chegar ao punto de inicio exacto, xa que os últimos quilómetros son por estradas comarcais estreitas.

Dende a Coruña, a viaxe pode durar preto de hora e media, tomando a autovía A-6 en dirección a Lugo. Para aqueles que dependen do transporte público, existen servizos de autobús (ALSA e Monbus) con frecuencia dende as principais cidades galegas ata Lugo, e dende alí autobuses interurbanos ata Castro de Rei, aínda que con frecuencias máis limitadas.

Onde Comer nas Proximidades

A cerna galega é un compoñente esencial de calquera escapada, e a Terra Chá non decepciona. Nas proximidades da serra, os concellos de Castro de Rei e Pol son coñecidos pola súa tradicional gastronomía. A estrela indiscutible é a carne de tenreira galega, que se pode disfrutar en churrascos e restaurantes de toda a zona.

Se buscas un bo lugar para repor forzas, o asador O Pousadoiro en Castro de Rei é un clásico. Outra opción moi recomendable é o restaurante Casa Pardo, tamén en Castro de Rei, onde poden probrar uns fabulosos callos e unhas cacholas de tenreira que se desfarán na boca. En Pol, o restaurante O Camiño do Cando ofrece pratos típicos da zona cun toque caseiro inigualable. Non esquezas pedir de sobremesa unhas filloas ou unhas queimadas para completar a experiencia gastronómica.

Aloxamento na Zona

A zona ofrece diferentes tipoloxías de aloxamento para todos os gustos e petos. Dende casas rurais con encanto ata hostais máis sinxelos.

• Casa Rural OUTEIRO DE ROA: Unha casa rural típica galega, situada nun entorno tranquilo, ideal para desconectar. Atópase moi preto de Castro de Rei e ofrece todas as comodidades.
• Apartamentos Rurais A PALLABARIZA: Se preferes máis independencia, estes apartamentos no concello de Pol son unha excelente opción. Contan con cociña propia e espazos amplos, perfectos para familias ou grupos de amigos.
• Hostal TAMBRE: Para unha opción máis económica e funcional, este hostal en Guitiriz, a poucos quilómetros da serra, é moi recomendable. Ademais, está preto das termas de Guitiriz, un complemento perfecto para descansar despois da ruta.

Mellor Época para Visitar a Serra do Cando

A Serra do Cando ten o seu encanto en calquera época do ano, pero hai dúas estacións que destacan especialmente. A primavera (de abril a xuño) é unha explosión de cor. Os prados verdes da Terra Chá están no seu máximo esplendor, e as flores de uces e queiroas converten a serra nunha auténtica tapicería colorida. Os licaos están cheos de auga e o renovo da vida faise patente en cada recuncho.

O outono (de setembro a novembro) é outra época incrible. Os bosques de caducifolios tinxen o camiño de dourados, vermellos e laranxas, creando un espectáculo visual que, unido á luz rasante do sol, fai as delicias dos fotógrafos. Ademais, é unha época de menos calor e menos turistas, o que permite disfrutar da ruta con maior tranquilidade.

O inverno pode ser moi duro na serra, con xeadas, ventos fortes e mesmo neve nas cotas máis altas. Aconséllase ir equipado con roupa técnica de montaña invernalleira. O verán, pola contra, pode ser moi caloroso nas horas centrais, aínda que as mañás e as tardes seguen sendo frescas. Se vas no verán, comeza a ruta moi cedo para evitar o sol de mediodía.

Reflexións Finais

A Travesía da Serra do Cando é moito máis que unha ruta de sendeirismo. É unha viaxe ao corazón dunha Galiza auténtica, onde o paso do tempo parece ter freado. Os seus licaos, espidos como testemuñas silandeiras da historia xeolóxica do territorio, os seus miradoiros que abren ventanas a infinitos horizontes e a súa paz, só rota polo asubío do vento, fan desta ruta unha experiencia inesquecible para calquera amante do turismo activo en Galicia. A Terra Chá agarda con outra proposta diferente, lonxe das rutas masificadas, para devolvernos á esencia do noso patrimonio natural. Achegádevos e descubri un dos segredos mellor gardados do interior galego.

Redacción: Equipo de redacción de engalicia.info

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas