Travesía da Serra da Loba: lendas e natura no interior

No corazón xeográfico de Galicia, entre os montes que separan as chairas de Lugo e Ourense, esténdese a Serra da Loba. Un territorio de cumes suaves e bosques mestos onde o lenda e a natureza se entrelazan coma as raíces dos carballos centenarios. Percorrer a Travesía da Serra da Loba non é só unha ruta de sendeirismo: é un mergullo nunha paisaxe que conserva o eco de lobos, mouras e tesouros ocultos. Para quen busca turismo activo con alma, esta traversía ofrece unha experiencia completa: esfuerzo físico moderado, panoramas de infinito verde, e o rumor de historias que o vento aínda conta nas fraga.

Descrición da travesía

A Travesía da Serra da Loba discorre polo Macizo Central ourensán, na comarca da Limia, aínda que a súa influencia chega tamén ao sur de Lugo. Trátase dun percorrido lineal que atravesa a serra de oeste a leste, unindo as parroquias de Santa María de Lamas (Xinzo de Limia) e San Salvador de Pena (Lobeira). O camiño serpentea entre brañas, soutos de castiñeiros e carballeiras, e ascende ata os 1.100 metros no alto do Coto da Loba, o punto máis emblemático.

O nome da serra non é casual. A lenda conta que unha gran loba branca, protectora da fraga, vaga polas ladeiras nas noites de lúa chea. Os pastores antigos aseguraban vela entre as brumas, e ata hoxe se di que quen a atopa recibe a protección dos montes. Mais non é a única historia: nos regatos escóndense mouras que ofrecen tesouros a quen se atreva a seguilas ata as covas. A travesía, pois, é un percorrido tan real como mítico.

Ofertas de viaje a Galicia

Buscar en Expedia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

O trazado está sinalizado con marcas amarelas e brancas (PR-G 176), e en gran parte coincide con vellos camiños de arrieros e sendas de pastores. Non presenta pasos técnicos, pero si un desnivel acumulado que esixe preparación básica. A natureza é a gran protagonista: aves rapaces como o miñato ou a aguia calzada sobrevoan os cumios, mentres que o corzo e o xabaril móvense entre o sotobosque. Na primavera, as xestas e o toxo enchem de cor as abas, e no outono, os castiñeiros regalan ourizos no chan.

Distancia

Os 14,5 quilómetros da travesía fan que sexa unha ruta dunha xornada completa, aínda que é posible facela en menos tempo se se vai lixeiro. A distancia é ideal para gozar sen présas, parando nos miradoiros naturais e nos lugares de interese. Hai unha variante máis curta (11 km) que comeza no Alto de Cameixa, pero a travesía completa é a máis recomendable.

Dificultade

Consideramos a dificultade media. Hai varios tramos con pendente sostida, sobre todo na subida ao Coto da Loba e no descenso cara a Pena. O terreo é principalmente de pista forestal e senda, pero nalgunhas zonas o chan pode estar embarrado tras choivas. Non se precisa material técnico, pero si botas de montaña e bastóns opcionais. Persoas con boa forma física poden facela sen problemas; para sendeiristas ocasionais, require un esforzo moderado.

Duración

Calcula entre 5 e 6 horas netas de camiñada, sumándolle 1 ou 2 horas para descansos, fotos e visitas aos puntos de interese. En total, planifica media xornada (saíndo cedo) para aproveitar a luz e gozar da atmosfera. No verán, con días longos, pódese facer con tempo, mentres que no inverno convén ir con horario axustado.

Puntos de interese

A travesía está salpicada de recunchos con encanto, tanto naturais como patrimoniais:

• Coto da Loba (1.100 m): Cumio principal, con vistas panorámicas das serras do Xurés, Queixa e dos Ancares. No cumio hai un vértice xeodésico e unha pequena capela de pedra onde, segundo a lenda, a loba branca se refuxiou.
• Fervenza do Río da Loba: Un salto de auga duns 8 metros, accesíbel mediante un desvío sinalizado. O lugar é máxico, con pozas cristalinas para refrescarse no verán.
• Mámoas da Lameira: Conxunto de túmulos megalíticos (mámoas) nunha chaira a media ladeira. Testemuñas dos antigos poboadores do Neolítico. O mellor conservado é o da «Casa da Moura», asociado a unha lenda local.
• Carballeira de Seixas: Carballos centenarios que forman un túnel vexetal no primeiro terzo da ruta. No outono, a luz filtrándose entre as follas douradas é espectacular.
• Petroglifos da Cova da Loba: Unha rocha con gravados rupestres (círculos e cazoletas) agochada nunha pequena cavidade. O sitio é difícil de atopar, pero as coordenadas están dispoñibles na web do concello.
• Miradoiro do Outeiro do Mouro: Un afloramento rochoso con vistas ao val do Limia. Ideal para o amencer ou o atardecer.

Onde comer

Na zona existen varias opcións de comida tradicional, especialmente nas parroquias próximas aos extremos da ruta. Recomendamos:

• Mesón A Loba (Lamas): Cociña caseira con produtos da terra. Especialidade en castañas asadas no outono, empanada de xabaril e cocido do país. Prezos moderados (12-16 € menú).
• Restaurante O Souto (Pena): Situado ao final da ruta, ofrece pratos de caza (corzo en tempada) e pescados do río Limia. Ademais, ten unha terraza con vistas á serra. Ideal para repor forzas tras a camiñada.
• Casa de Comidas Brétema (Alto de Cameixa): Unha parada intermedia se optas pola variante curta. Serven luras, polbo á feira e queixo de San Simón. Aberto sábados e domingos.

Para quen prefira levar a súa propia comida, hai varias fontes de auga potable no percorrido (na zona da Taberna Vella e na Lameira). Lembra recoller todos os residuos.

Aloxamento

Se queres facer a travesía con tranquilidade e durmir na zona, hai opcións rurais con encanto:

• Casa Rural A Lobeira (Lamas): Aloxamento con capacidade para 6 persoas, restaurado con pedra e madeira. Ofrece cea con produtos locais e información sobre rutas. Prezo: 55 € noite por habitación dobre.
• Albergue de Peregrinos de Pena (concello de Lobeira): Simple pero funcional, con 10 prazas en cuartos compartidos. Ideal para mochileiros. 15 € por persoa.
• Hotel Rural O Castaño (Xinzo de Limia, a 12 km): Máis completo, con restaurante, spa e garaxe para bicicletas. Habitacións desde 70 €.
• Campamento de turismo «Os Mouras» (cerca da carballeira): Zona de acampada libre (con permisos previos) para os máis aventureiros. Ten fonte e mesas.

Mellor época

A serra ten personalidade distinta en cada estación, pero a primavera (abril-xuño) e o outono (setembro-novembro) son as épocas máis recomendables.

Primavera: As xestas, os codesos e as orquídeas silvestres florean. As temperaturas son suaves (15-22 °C) e os días alárganse. Os regatos van cheos, e a fervenza está no seu máximo esplendor. É o momento ideal para ver aves migratorias.

Outono: A paisaxe vístese de ocre e vermello. Os castiñeiros e as faias crean unha atmosfera case mística. Ademais, é tempada de cogomelos e as lendas parecen máis vivas coa néboa matinal. Evitar xaneiro e febreiro polas choivas e xeadas. O verán é bo, pero pode calor nas horas centrais (leva auga extra).

Como chegar

A serra está ben comunicada a pesar de ser interior. Desde Ourense cidade: toma a OU-531 en dirección a Xinzo de Limia (uns 30 minutos). Continúa pola estrada que leva a Lamas (OU-302). Hai un pequeno aparcadoiro ao inicio da ruta, xunto á igrexa de Santa María. Coordenadas: 42°04’12″N 7°55’30″O.

Desde Lugo: A N-540 ata Monforte, desde aí seguir pola LU-903 en dirección a Lobeira. O final da travesía (San Salvador de Pena) tamén ten aparcadoiro para deixar un coche. Se non dis de dous vehículos, podes contratar un servizo de traslado con taxis locais (desde Xinzo, uns 20 €).

O transporte público non é moi regular; hai un autobús desde Xinzo a Lamas (só mércores e venres). O mellor é ir en coche privado. A ruta está sinalizada con paneis informativos e fitos de pedra.

Lendas que camiñan contigo

Outra lenda moi arraigada é a da Moura do Regato. Dise que unha fermosa mour agocha un tesouro de moedas de ouro baixo unha pedra na carballeira de Seixas. Cada noite de San Xoán, o tesouro brilla coa luz da lúa, pero quen intente collelo sen pronunciar as palabras máxicas correctas, converterase nun carballo. Os sendeiristas adoitan deixar unha pedra no lugar como ofrenda.

Por último, non podemos irnos sen lembrar a Pena dos Namorados, unha rocha con forma de corazón ao pé do Coto da Loba. Reza a tradición que as parellas que a toquen xuntas selan o seu amor

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas