Sendeiro do encoro de Belesar: auga e montaña no Miño

Descrición da ruta

O Sendeiro do encoro de Belesar é unha das rutas de sendeirismo máis fermosas da Ribeira Sacra, ao longo do río Miño no seu tramo lucense. Este percorrido lineal, que discorre en boa parte por un carreiro habilitado sobre o antigo camiño de servizo da presa, combina a grandeza dunha das maiores obras de enxeñaría hidráulica de Galicia coa beleza serena dunha paisaxe de montaña e auga. A ruta ofrece vistas espectaculares do encoro —con capacidade para 655 hm³—, rodeado de ladeiras cubertas de carballos, castiñeiros e viñedos en socalcos.

O sendeiro comeza no lugar de Belesar (Chantada), moi preto do santuario da Virxe do Faro, e segue o curso do Miño augas arriba. Ao longo do camiño, o camiñante descobre pequenos regatos que desembocan no encoro, pontes de pedra, muíños abandonados e unha vexetación de ribeira exuberante. A presenza constante da auga, coa superficie do encoro ás veces calmada ás veces encrespada, crea un ambiente de paz e maxia. É unha ruta perfecta para entender a relación histórica entre o ser humano e o río, desde os antigos muíños ata a xigantesca infraestrutura hidroeléctrica.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Distancia e duración

Distancia: Aproximadamente 14 km (ida e volta, dependendo do punto de inicio elixido). A ruta principal vai desde o miradoiro de Belesar ata a propia presa, con posibilidade de continuar ata a central eléctrica de Os Peares, sumando uns 8 km adicionais. Na súa versión media (ida e volta ata a presa), son uns 10 km.

Duración estimada: Entre 3 e 4 horas (sen paradas prolongadas), aínda que recomendamos dedicarlle medio día para gozar dos miradoiros, facer fotos e quizais un baño no encoro (en zonas autorizadas).

Dificultade: Baixa-media. O terreo é relativamente chan nos primeiros tramos, con algún desnivel moderado nas zonas de acceso aos miradoiros. Non se precisa técnica especial de sendeirismo, pero si un calzado adecuado con boa adherencia, pois nalgunhas zonas o firme é de terra compactada ou lousa. A ruta é apta para nenos a partir de 8 anos e para persoas con boa forma física.

Puntos de interese ao longo do sendeiro

• Miradoiro de Belesar: Un dos mellores puntos para observar o encoro en toda a súa magnitude. Ao amencer ou ao atardecer, a luz dourada sobre a auga é inesquecible.
• Presa de Belesar: Construída entre 1956 e 1965, con 128 metros de altura e 300 de coroación, é unha das máis altas de España. Pódese camiñar sobre ela (con precaución) e sentir a forza da auga represada.
• Muíños do río Cabe: Pequenos muíños de auga abandonados, testemuñas da cultura molineira tradicional. Algúns están sendo rehabilitados por asociacións locais.
• Viñedos en socalcos: Nas ladeiras que caen cara ao encoro, as vides cultivadas en bancais, típicas da Ribeira Sacra, ofrecen unha estampa de gran beleza.
• Igrexa de San Xoán de Belesar: Románica do século XII, con portada decorada e canzorros. Un pequeno tesouro artístico no medio do monte.
• Central hidroeléctrica de Os Peares: Ao final do percorrido (se se alonga), pódese visitar a central (con cita previa) e comprender o proceso de xeración de electricidade.
• Vestixios da calzada romana: Preto do encoro, nos meses de estiaxe, afloran tramos da Via Romana XIX, que unía Lucus Augusti con Bracara Augusta.

Onde comer: gastronomía na Ribeira Sacra

A ruta esixe repoñer forzas, e a zona ofrece excelentes opcións. Preto do inicio do sendeiro, en Belesar, destacan:

• Mesón do Viño (Belesar): Especialidade en empanada de zamburiñas e polbo á feira. Ten unha terraza con vistas ao encoro.
• O Souto (Saviñao): A 10 minutos en coche, cociña tradicional galega con produtos de horta ecolóxica. Proba o seu lacón con grelos ou o cocido de castañas.
• Restaurante Río Miño (Chantada): Cociña de mercado con peixe fresco do río (troita, reo) e carnes á pedra. Menú degustación por 25 €.
• Pulpería A Vella (Chantada): Un clásico para comer polbo, churrasco e queixo de San Simón.

Para un xantar lixeiro, leva unha mochila con produtos da zona: empanada, queixo, castañas asadas e, por suposto, unha botella de viño da D.O. Ribeira Sacra (Mencía ou Godello).

Onde durmir: aloxamentos con encanto

A zona ofrece desde casas rurais ata pequenos hoteis con encanto:

• Casa do Souto (Saviñao): Casa de turismo rural con 6 habitacións, piscina e vistas ao encoro. Ideal para familias. Prezos desde 70 €/noite.
• Hotel Balneario de Lugo (a 30 km): Se queres rematar o día con relax, este balneario histórico ofrece augas termais e tratamentos.
• A Reitoral de Belesar: Aloxamento rural nunha antiga reitoral restaurada, con decoración rústica e moderna. Habitacións desde 55 €.
• Pensión Casa Galiñeiro (Chantada): Sinxela pero acolledora, boa relación calidade-prezo (40 € a habitación dobre).
• Camping Os Peares: Para os máis aventureiros, preto da central hidroeléctrica, con parcelas e bungalows. Acceso directo á ruta.

Mellor época para facer a ruta

O Sendeiro do encoro de Belesar pódese realizar todo o ano, pero cada estación ofrece unha experiencia diferente:

• Primavera (abril-xuño): O mellor momento: as temperaturas son suaves, a vexetación está no seu máximo esplendor e os muíños flanqueados de flores silvestres. As vistas do encoro son espectaculares.
• Verán (xullo-setembro): Días longos e sol, aínda que pode facer moita calor. Ideal para bañarse no encoro (con precaución). Recoméndase comezar cedo para evitar as horas centrais.
• Outono (outubro-novembro): Paisaxe abraiante coa mestura de verdes, ocres e vermellos dos bosques de ribeira. O descenso do nivel do encoro descobre calzadas romanas e outros vestixios.
• Inverno (decembro-marzo): A ruta ten un encanto especial con néboa e choivas que engaden un toque místico. O nivel do auga adoita estar alto, con cascadas nos regatos. Precaución por lama.

Como chegar ao inicio do sendeiro

En coche: Desde Lugo, tomar a LU-533 en dirección Chantada. Ao chegar a Chantada, seguir os sinais cara a Belesar (uns 15 km). Hai un pequeno aparcadoiro ao pé do miradoiro, pero en tempada alta recoméndase aparcar no centro de Chantada e subir andando ou en taxi (2 km).

Desde Ourense, coller a OU-536 ata a Ponte de Belesar, onde se cruza o río e se sube ao pobo. O aparcadoiro é limitado; mellor deixar o coche en Os Peares (6 km) e facer o sendeiro en sentido inverso.

En transporte público: Línea de autobús Lugo-Chantada (empresa Monforte-Miño), varias frecuencias diarias. Desde Chantada, hai un servizo de taxi ou bus local (só en temporada) ata Belesar. Consulte horarios en bus.gal.

Outras opcións: En bicicleta de montaña, a ruta é ciclable en boa parte, aínda que hai algún tramo de costa. Pódese combinar coa Ruta do Viño da Ribeira Sacra, facendo paradas en adegas.

Consellos prácticos para o sendeirismo

• Leva auga suficiente (non hai fontes no percorrido) e algo de comida lixeira.
• Calzado de montaña con sola adherente, sobre todo en inverno.
• A protector solar e un chapeu son imprescindibles en verán.
• O sendeiro non está sinalizado de forma continua; recoméndase levar un mapa físico ou usar GPS. A app oficial de turismo de Galicia inclúe a ruta.
• Respecta a flora e fauna: non deixes lixo, non acendas lume e mantén os cans atados (hai gando en liberdade).
• Se queres visitar a central de Os Peares, solicita cita previa no teléfono 982 82 00 11.

Máis alá do sendeiro: plans na contorna

O encoro de Belesar é un punto estratéxico para descubrir a Ribeira Sacra. Desde aquí, pódese visitar o Mosteiro de San Pedro de Bembibre, a bodega de Adega Dominio do Bibei (visitas guiadas con degustación), ou facer un paseo en catamarán polo canón do Sil (saídas desde Chantada ou Monforte). Para os amantes da fotografía, o miradoiro de Belesar xunto co de Santiorxo (na outra marxe) ofrecen as postas de sol máis espectaculares de Galicia.

Non esquezas probar os viños da zona, especialmente o Godello (branco) e o Mencía (tinto), que son a alma da Ribeira Sacra. As adegas locais adoitan ofrecer visitas maridadas con tapas de produtos da terra.

Testemuño de camiñantes

«Fixen a ruta en outubro, coas primeiras cores do outono. O encoro estaba en calma e as ladeiras cheas de viñedos dourados. Un dos sendeiros máis fermosos que fixen nunca en Galicia.» — Ana, Vigo.

«Perfecta para ir con nenos: o camiño é ancho e seguro, e poden ver a presa e os peixes desde os miradoiros. O remate con baño no encoro foi a mellor recompensa.» — Xosé, Lugo.