Ruta dos Muíños do Río Deza en Silleda: tradición, auga e paisaxes verdes

A Ruta dos Muíños do Río Deza é un deses segredos ben gardados da Galicia interior, un paseo que che mergulla nunha paisaxe de conto onde a auga, a pedra e o verde intenso debuxan un camiño cargado de historia. Situada no concello de Silleda, no corazón da comarca do Deza, esta senda circular permite descubrir unha colección de antigos muíños de auga perfectamente restaurados, testemuñas dun tempo no que o río era fonte de vida, traballo e sustento para as comunidades rurais.

Descrición da ruta

O percorrido transcorre principalmente pola ribeira do río Deza e mais por algúns dos seus regatos tributarios, coma o regueiro de Fontao ou o de Merín. A maior parte do trazado está sombreado por unha vizosa fraga de ribeira, onde amieiros, carballos, salgueiros e bidueiros forman unha bóveda vexetal que filtra a luz e mantén un ambiente fresco mesmo nos días máis calorosos do verán. O son constante do caudal acompaña o camiñante durante case toda a marcha, xa sexa co murmurio manso das pozas ou co estrondo pequeno das pequenas fervenzas que salpican o leito fluvial.

A ruta está perfectamente sinalizada e o firme combina pistas de terra compactada, sendeiros de monte e algúns tramos de lastra tradicional. Atravesa pontes de pedra centenarias, camiños de carro e pasarelas de madeira que facilitan o paso sobre os puntos máis húmidos, facéndoa accesible para practicamente todos os públicos.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

O prato forte da experiencia son, sen dúbida, os muíños. A restauración levada a cabo polo Concello de Silleda e outras entidades permitiu recuperar unha decena de enxeños que manteñen a súa maquinaria de moer, a canle e a roda, explicando así o funcionamento tradicional. Muíños como o de Cubela, o de Fontao, o do Foxo, o de Merín ou o de Bordel convértense en paradas obrigadas para admirar a sabedoría da arquitectura popular galega. En varios deles atoparemos paneis informativos que detallan o proceso de moenda do millo ou do trigo, as partes do muíño (cubo, rodicio, moa, tremiñado…) e a importancia social que estes espazos tiveron, xa que adoitaban ser lugar de reunión e de pequenos negocios.

Ademais dos muíños, o itinerario presta atención á vexetación autóctona e a fauna fluvial: non é difícil ver lavandeiras, merlos rieiros ou mesmo algunha lontra se a sorte acompaña. As pozas de augas cristalinas convidan a deterse e descansar, mentres que as fervenzas naturais, como a pequena fervenza do rego da Pena, ofrecen un fermoso contrapunto sonoro.

Distancia e duración

O trazado circular completo abrangue 9,7 quilómetros, se ben existen variantes máis curtas para quen prefira un paseo de menor esixencia. A duración estimada para o percorrido longo é de entre 2 horas e media e 3 horas camiñando a bo ritmo, aínda que o recomendable é tomar a xornada con calma e dedicar unha mañá enteira para gozar dos muíños, facer fotografías e explorar os recunchos máis íntimos do río. Se só se desexa visitar os muíños principais, pódese optar por un percorrido lineal duns 4 km que, ida e volta, non supera a hora e media de marcha.

Dificultade

A Ruta dos Muíños do Río Deza clasifícase como un itinerario de dificultade baixa. O desnivel acumulado apenas supera os 150 metros, e as pendentes son suaves e curtas. Non hai pasos complicados nin trepadas e o camiño está ben definido en todo momento. Grazas a estas características, resulta ideal para familias con nenos, persoas maiores cun mínimo de hábito camiñante e grupos que buscan unha actividade tranquila na natureza. Os únicos puntos de atención son a posible lama en días de choiva e o feito de que algún tramo discorra próximo á beira, polo que convén extremar a precaución con cativos pequenos.

Puntos de interese

• Muíño de Cubela: un dos mellor conservados, conserva a canle de pedra e a maquinaria interior. É un bo lugar para entender o sistema de moenda tradicional e a enxeñería hidráulica popular.
• Muíño de Fontao: situado nunha fermosa contorna arboreda, destaca pola súa ponte medieval de orixe romana que cruza o río Deza e permite unha perspectiva única do conxunto.
• Muíño do Foxo: restaurado recentemente, mantén o tellado de lousa e a roda exterior, e adoita contar cunha pequena exposición de apeiros de labranza no seu interior.
• Muíño de Merín: algo máis afastado do núcleo principal, rodeado de prados e soutos de castiñeiros, é un exemplo típico dos muíños de regato que funcionaban por un sistema de cubo vertical.
• Ponte de Fontao: fermosa construción en pedra dun só arco, de orixe medieval, que salva o Deza con encanto e que se converte nun dos miradoiros máis fotoxénicos da ruta.
• Praia fluvial da Bandeira: aínda que se atopa a uns 2 km do percorrido principal, é unha excelente opción para rematar a xornada cun baño no río Deza, xa que dispón de céspede, mesas e servizos.
• Fervenza do Toxa: aínda que non está integrada nesta ruta concreta, constitúe o complemento perfecto. A fervenza, a máis alta de Galicia en caída libre, atópase a escasos 10 km en coche e ben merece unha visita polas súas augas precipitándose desde 30 metros nunha contorna natural maxestosa.

Onde comer

Silleda é un concello cunha importante tradición gastronómica, moi vinculada á feira e ás celebracións do lacón con grelos. A proximidade do recinto feiral fai que a oferta de restauración sexa variada e de calidade. Algunhas recomendacións para repoñer forzas tras o roteiro:

• Restaurante Trasdeza (Hotel Trasdeza): cociña galega coidada, con menú do día abundante e pratos coma o polbo á feira, o lacón asado ou a carne de cachena.
• Mesón O Recanto: local familiar especializado en grellada, onde non fallan o churrasco, as costillas e mais as verduras da terra.
• Pulpería Aurora: sucursal da famosa pulpería ourensá, serve polbo, lacón, pementos de Padrón e empanadas nun ambiente informal e moi frecuentado polos feirantes.
• Casa do Concello: restaurante céntrico que combina tradición e modernidade, excelente para degustar un bo chuletón ou peixe fresco.
• A Taberna de Silleda: ideal para tapear: callos, orella, croquetas caseiras e unha selección de viños das denominacións Ribeiro e Rías Baixas.

A maioría dos locais están adaptados a grupos e ofrecen unha boa relación calidade-prezo. Recoméndase reservar en fin de semana e durante as datas das feiras.

Aloxamento

Se se desexa pernoitar na zona, Silleda e a súa contorna dispoñen de varias opcións que van desde hoteis funcionais ata casas de turismo rural con encanto:

• Hotel Trasdeza (4 estrelas):

  Te puede interesar:

  Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía

  Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria

  Noticias de Galicia — Galicia Universal — periódico digital

  ¿Listo para tu viaje a Galicia?

  Ahorra hasta un 25% en Expedia

  Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas