Ruta do Castro de Viladonga: o oppidum e os seus camiños

Ruta do Castro de Viladonga: o oppidum e os seus camiños

Na comarca lucense da Terra Chá, onde o horizonte se perde entre pradeiras e outeiros suaves, atópase un dos xacementos arqueolóxicos máis impresionantes e mellor conservados de toda a Galicia castrexa: o Castro de Viladonga. Facer esta ruta non é só un simple percorrido de sendeirismo; é unha viaxe directa ata a Idade de Ferro e a época galaico-romana, un paseo pola historia viva que nos debuxa como eran os nosos antepasados. Este asentamento, que os arqueólogos definiron como un oppidum —un termo latino para referirse a un gran núcleo fortificado ou poboado de certa relevancia—, ofrécenos unha perspectiva única sobre a evolución urbanística e defensiva dos galaicos antes e despois da chegada do Imperio Romano.

Descrición da ruta

O percorrido pola contorna do Castro de Viladonga é altamente gratificante. Comeza no aparcadoiro situado xusto aos pés do outeiro, onde xa se albiscan as primeiras e impresionantes murallas. A partir de aí, o camiño ascende suavemente por unha pista de terra que nos permite ir tomando conciencia das dimensións colosais do recinto. O castro posúe ata catro liñas de murallas concéntricas, unha rareza no mundo castrexo que demostra a importancia estratéxica e defensiva deste enclave.

Ao interior do recinto, a ruta serpentea entre as distintas vivendas xa escavadas e restauradas. Os camiños do interior invitan ao visitante a percorrer as rúas empedradas, observar os antigos fornos, os silos para almacenar gran e as complexas canalizacións de auga. O traballo minucioso de restauración, liderado durante décadas polo incansável arqueólogo Manuel Chamoso Lamas, permite camiñar entre as construcións e sentírmonos, por un momento, como auténticos habitantes da Gallaecia. Extramuros, o sendeiro esténdese polos antigos terreos de labranza e pasto, onde os camiños tradicionais lles servían aos castrexos para o acceso aos recursos primarios. É unha ruta que conecta de forma maxistral a arqueoloxía coa paisaxe rural galega.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Datos técnicos

• Distancia: O percorrido completo, incluíndo a visita detallada ao interior do xacemento e o sendeiro de acceso exterior, rolda os 4,5 quilómetros.
• Dificultade: Baixa. É unha ruta apta para todos os públicos, ideal para facer en familia e con nenos. Non existen grandes desniveis, aínda que se recomenda calzado axeitado para camiñar sobre a terra e a pedra do xacemento.
• Duración: Entre 2 e 3 horas, dependendo do tempo que se dedique a ler os paneis interpretativos, visitar o museo e fotografar as vistas.

Puntos de interese

O principal atractivo é, sen dúbida, o propio castro. A súa excelente conservación e o gran tamaño das súas construcións fano merecedor de varias paradas obligatorias:

• As murallas e foxos: O sistema defensivo é case inexpugnable. Percorrer os foxos que separan as distintas liñas de muralla fai que o visitante comprenda a enxeñería militar da época.
• O barrio artesanal: No extremo leste do xacemento atópanse varias construcións que foron identificadas como talleres nos que se traballaba o ferro e se fabricaban ferramentas, tamén cuncas, capas e Elementos de ourivaría. Actualmente grazas a novos traballos arqueolóxicos sábese que o castro mantivo unha alta produción metalúrxica, con pezas feitas en bronce e ferro.
• A «Casa do Xefe» ou Edificio Principal: Trátase dunha gran construción circular con banco corrido no seu interior e unha antefacho que indica a súa importancia social ou cerimonial, un dos símbolos de autoridade na estrutura social da cadea de mandos castrexa.
• Museo Monográfico do Castro de Viladonga: Situado a escasos metros da entrada do castro, este pequeno pero completo museo é un complemento indispensable. Alí poden verse pezas de gran valor como ferramentas, muíños, ourivería e as famosas cerámicas con decoración «kalathos» e outros elementos que demostran a romanización tardía do lugar. A panorámica desde as fiestras do museo sobre o outeiro e os foxos, enmarcado na paisaxe protexida polo céo despexado da Terra Chá, xa merece a pena a visita.

Onde comer

A gastronomía da comarca é outro dos grandes atractivos desta ruta. Nas proximidades, e no camiño cara ao concello veciño de Castro de Rei, atópanse varias opcións deliciosas e moi diferentes entre si. Se o que buscas é comer de forma rápida, existen áreas recreativas habilitadas preto do xacemento nas que se pode disfrutar dunha merenda campestre sentado nas mesas de pedra.

Para aqueles que busquen unha comida con sabor e textura tradicional, a contorna de Castro de Rei ofrécenos restaurantes especializados na carne de tenreira galega, cocida ao forno ou á brasa con unto e patacas. Destacan as tabernas e asadores situados no mesmo núcleo urbano de Castro de Rei, a poucos quilómetros de Viladonga, onde tamén se poden probar as truchas dos ríos locais e os afamados queixos do país, elaborados con leite cru de vaca frisoa, cun toque lixeiramente picante e unha textura mantecosa que conquistarao máis exquisito.

Se prefires facer unha viaxe gastronómica completa pola comarca, suxerimos desprazarte ata a veciña vila de Vilalba (a capital da comarca). Alí atoparás unha variada oferta de restauración, incluíndo restaurantes e taperías onde podes mergullarte na revitalización da cultura dos «pulpeiros» tradicionais, así como disfrutar de ricas tapas e viños da terra como o Ribeiro ou o Albariño, sen esquecer as afamadas empanadas ou a caldeirada de peixes. Vilalba tamén é o lugar ideal para probar a repostería tradicional, como as famosas «filloas» recheas de crema, que nos lembran que en Galicia as sobremesas son sagradas.

Aloxamento

Para quen desexe ampliar a estancia e empaparse da esencia da Terra Chá, a zona ofrece unha excelente e variada rede de aloxamentos. Nas aldeas veciñas ao castro é posible atopar casas de turismo rural encantadoras. Moitas destas antigas «casas de labranza» foron restauradas con máximo respecto pola arquitectura tradicional, ofrecendo hoxe en día todas as comodidades. Establecéronse como centros de turismo rural onde o viaxeiro pode descansar rodeado de pradeiras, espazos de horta e fermosos carballos, nun ambiente de tranquilidade absoluta.

Se o que buscas é unha estadía con maior幅度 de servizos, ou se viaxas en familia ou cun grupo grande de amigos, a vila de Vilalba apresenta unha amplia e variada oferta de hoteis e hostais. Non podemos deixar de mencionar tamén a experiencia de durmir nunha Pousada de Galicia. Na zona non se atopa unha pousada propiamente dita, pero Vilalba conta cun parador nacional (o Parador de Vilalba), situado nunha antiga fortaleza medieval, que é en si mesma unha experiencia inmersiva na historia galega. Durmir nas súas habitacións de pedra e pasear polaTorre dos Condes de Vilalba é o contrapunto perfecto a un día explorando o castro, permitíndote revivir diferentes épocas da historia de Galicia, dende a época dos castros ata a Idade Media, sen necesidade de moverte apenas.

Mellor época

A ruta pode realizarse en calquera época do ano. A elección da tempada ideal depende do tipo de fotografía e de experiencia que se busque:

• Primavera e Verán: Son as estacións máis populares grazas aos longos e luminosos días, que permiten disfrutar plenamente do xacemento e da paisaxe verde circundante, sendo a cor perfecta para as fotografías.
• Outono: É, posiblemente, a nosa recomendación preferida. A temperatura é moi agradable para camiñar sen o cansazo do verán e os tons cobrizos e dourados da vexetación que rodea as murallas proporcionan unha atmosfera máis evocadora e misteriosa, achegándonos imaxinariamente á vida dos antigos castrexos.
• Inverno: Tamén ten o seu encanto, pero débese ter en conta que a chuvia pode enlamear os camiños do interior do xacemento. A paisaxe invernante, máis espiñada, pon en valor a forza da estrutura arquitectónica e os seus foxos. Debes comprobar os horarios de apertura do xacemento e do museo, que adoitan reducirse na tempada baixa.

Cómo chegar

O Castro de Viladonga atópase na parroquia de Viladonga, no concello lucense de Castro de Rei. Chegar ata el é relativamente sinxelo:

• En coche: Desde a cidade de Lugo, toma a estrada N-640 en dirección a Vilalba. Unha vez alí, desvíase tomando a estrada LU-221 en dirección a Castro de Rei. Antes de chegar á capital do concello, atópase un claro sinalizado desvío á dereita (polo lugar de San Xián) que leva directamente ao aparcadoiro do castro e ao museo.
• Transporte público: A opción máis viable é coller un autobús interurbano dende Lugo ata Vilalba ou ata o Cruceiro de Castro de Rei, e alí tomar un taxi para o último tramo ata o xacemento. Non obstante, debido á escaseza de transporte público nas zonas rurais galegas, o coche propio ou de aluguer é, con diferenza, a mellor alternativa para disfrutar sen présas da zona.

A Ruta do Castro de Viladonga é moito máis que un simple paseo: é unha lección maxistral de historia ao aire libre, un bálsamo para a mente e un percorrido por algúns dos paisaxes con máis alma da Terra Chá. Un plano perfecto para os amantes do turismo activo, a arqueoloxía e a esencia máis pura de Galicia.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas