Ruta de las aldeas abandonadas de la Serra do Xurés

A Cela é a aldea máis coñecida e mellor conservada entre as abandonadas. Aínda que a maioría das edificacións están sen teito, pódense recoñecer antigas vivendas, cortes e ata un forno comunitario. As rúas empedradas, invadidas por fentos e carballos novos, crean unha estampa de «soidade dourada». A emoción de camiñar entre as paredes de lousa con tellas caídas é única. Dende aquí arrinca unha pista forestal que vai dando acceso a outras aldeíñas. A Cela foi habitada ata mediados do século XX; aínda se distingue o trazado da escola e da taberna. Leva calzado de montaña: o chan é irregular e ás veces esvaradío.

Buscalque (ás veces escrito Buscalque ou Buscalde) é a última aldea «viva» antes de mergullarse na zona despoboada. Aínda ten algunha casa rehabilitada e un pequeno núcleo activo. Dende aquí parte un camiño de carro que conduce a áreas de ruínas máis afastadas. Paga a pena detererse na pequena capela de San Xiao e ollar as vistas sobre o val do río Caldo. O contraste entre a vida residual de Buscalque e o desamparo das aldeas seguintes é unha das claves da ruta. Hai un par de mesas e un manancial; pódese facer un primeiro descanso.

Pasado Buscalque, un desvío sinalizado (ás veces medio borrado) leva ós restos de O Sobreiro, un conxunto de 6 ou 7 casas completamente engolidas pola hedra e os loureiros. Aquí a sensación de abandono é absoluta. Só un mestre pedrego podería levantar estas pedras. Un pouco máis arriba, Cima de Vila é apenas unhas cachotes de muros, pero ofrece unha panorámica moi fermosa do val do río Vilameá. Son lugares especialmente silenciosos; escoitarás só o vento e os paxaros. Recoméndase levar un bastón ou paus de sendeirismo para apartar a vexetación.

A ruta discorre xunto a regatos e cruza a Ponte de Remoiro, unha ponte de laxes dun só arco que salvaba o río Caldo. O contorno é un pequeno paraíso de ameneiros e bidueiros. Moitos camiñantes fan aquí a media volta, pois a partir de aquí o camiño faise máis estreito e o mato gana terreo. Se continúas, atoparás os restos do muíño do Requeixo, coas moas partidas e a canle seca. É un bo lugar para repostar auga (levar filtro ou pastillas) e sentir o fluír do tempo.

Vilameá é a aldea máis afastada e solitaria do percorrido. Só chegan os que buscan o fin do camiño. Catro ou cinco casas esborralladas, unha eira e unha fonte seca. Hai unha sensación de fin do mundo. O regreso por onde viñeches permite apreciar a luz cambiante sobre os montes. Moitas personas describen este lugar como «hipnótico e melancólico ao mesmo tempo». Se tes medo ao silencio absoluto, non vaias só; pero se che gusta a soidade auténtica, Vilameá é o teu destino. A ruta completa (ida e volta) rolda os 14 km, cun desnivel acumulado duns 350 metros.