Ruta das Pozas do Río Xares: baños naturais en Ourense

Descrición da ruta

A Ruta das Pozas do Río Xares é un dos segredos mellor gardados do turismo activo en Galicia. Atópase no concello de Chandrexa de Queixa, na provincia de Ourense, e transcorre paralela ao curso medio do río Xares, un afluente do Bibei que nace nas alturas da serra de Queixa. O percorrido está pensado para gozar da auga, da vexetación de ribeira e das pozas naturais que se forman entre as rochas de granito. É unha ruta ideal para un día de verán, cando a auga agarda para un baño reparador.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

O trazado é lineal e vai desde a aldea de Queixa (ou desde A Ponte, segundo a variante) ata a zona de Cima de Vila, onde se concentran as pozas máis famosas. O camiño está sinalizado con fitos de madeira e marcas de pintura amarela e branca, propias dos sendeiros homologados. A ruta completa suma ida e volta uns 8,5 quilómetros, pero pódense facer tramos máis curtos se o que se busca é unicamente o baño.

O ambiente é de bosque atlántico con ameneiros, bidueiros, carballos e castiñeiros. O río discorre encaixado nun val estreito, formando pequenos rápidos e cascadas. O ruído da auga é constante. En varios puntos hai pozas con profundidades que permiten mergullarse, rodeadas de laxes de lousa e area fina. É unha ruta de baixa dificultade técnica, pero require certo coidado nos tramos de pedra mollada.

Distancia e perfil

• Distancia total (ida e volta): 8,5 km
• Desnivel acumulado: 135 m (suave pendente ascendente cara ás pozas)
• Tipo de percorrido: Lineal (regreso polo mesmo camiño)

O punto de inicio habitual é o aparcadoiro de Cima de Vila, desde onde se baixa cara ao río. Unha vez cruzada a ponte de madeira, o sendeiro remonta o río Xares. A maioría do percorrido é chairo ou con lixeira subida, pero hai algún escalón natural que obriga a usar as mans para apoiarse. En total, camíñanse uns 4,25 km ata a última poza grande (a Poza dos Ferreiros) e despois hai que desandar o camiño.

Dificultade e duración

Dificultade: Baixa-moderada. Non é esixente desde o punto de vista cardiovascular, pero o terreo é irregular, con pedras soltas e zonas de lousa mollada. Recoméndase calzado con boa sola antiescorregadiza. Non é apta para persoas con mobilidade reducida nin para carriños de bebés.

Duración: Entre 2 horas e 3 horas andando sen paradas, pero o normal é facela en media xornada (3-4 horas) porque a xente para a bañarse, facer fotos ou merendar. Se se quere gozar de todas as pozas, o mellor é dedicarlle unha mañá enteira.

Puntos de interese

Ao longo da ruta atópanse numerosas pozas naturais, cada unha co seu encanto. Estas son as máis salientables:

Poza da Fraga

A primeira que se atopa desde Cima de Vila. É ampla, con unha pequena praia de area e unha profundidade que permite mergullarse con seguridade. O contorno está sombreado por unha fraga de castiñeiros.

Poza dos Ferreiros

A máis grande e famosa. Debe o seu nome a unha antiga ferraría que había preto. Ten unha caída de auga duns 3 metros que forma unha piscina natural de auga turquesa. É o punto onde máis xente se concentra en temporada alta.

Poza do Muíño

Preto das ruínas dun muíño de auga restaurado. A corrente é máis suave e hai rochas planas ideais para tomar o sol. A auga aquí é algo máis fría porque a sombra é máis densa.

Ponte de madeira e pasos de pedra

O propio acceso ás pozas inclúe unha bonita ponte de madeira sobre o río Xares e varios pasos de pedra (pas do río) que engaden un punto de interese fotográfico.

Onde comer

Na zona non hai restaurantes directamente na ruta, pero nos arredores hai boas opcións para repor forzas:

• O Candil (Chandrexa de Queixa): Casa de comidas con pratos galegos tradicionais, bo polbo á feira e carnes á brasa. Prezos moderados.
• Mesón A Queixa (Queixa): Especialidade en cociñados de caza (xabaril, corzo) e queixos artesáns da comarca. O ambiente é rural e acolledor.
• Pulpería O Recuncho (A Pobra de Trives): A uns 15 minutos en coche. Famosos polas empanadas e o lacón con grelos. Moi recomendable para grupos.
• Se se prefire un picnic, hai varias áreas recreativas con mesas e fontes ao longo do río, como a de A Ponte, onde se pode comer levando a propia comida.

Aloxamento

A oferta de aloxamento na zona é limitada pero de calidade. As mellores opcións son:

• Casa Rural A Fonte dos Namorados (Chandrexa de Queixa): Casas de pedra restauradas con lareira, xardín e vistas ao val. Ideal para parellas ou familias pequenas.
• Hotel Rural O Xares (A Pobra de Trives): Hotel de 3 estrelas con piscina e restaurante. Boa relación calidade-prezo e a 10 km da ruta.
• Camping Cima de Vila (temporada de verán): Pequeno cámping xunto ao punto de inicio da ruta. Ten parcelas para tendas e caravanas, ademais de duchas e un bar. Moi práctico para madrugar.
• Albergue de peregrinos (en Trevé, a 7 km): Simple e económico, xestionado polo concello. Avisar con antelación.

Mellor época

Sen dúbida, o verán (xuño a setembro) é a época óptima para facer a ruta e gozar dos baños. A temperatura da auga rolda os 18-20 °C, refrescante pero non fría. En xullo e agosto a afluencia é maior, así que recoméndase ir cedo pola mañá (sobre as 9:00) para atopar as pozas con menos xente.

Na primavera o caudal do río é máis abundante e as pozas están cheas, pero a auga está máis fría e os días son máis curtos. No outono a paisaxe é espectacular polas cores, pero a auga xa non invita tanto ao baño, aínda que o paseo merece a pena. No inverno non se recomenda porque o camiño pode estar esvaradío e o risco de crecidas do río é alto.

Como chegar

A ruta comeza no lugar de Cima de Vila, parroquia de Queixa, concello de Chandrexa de Queixa. A forma máis común de chegar é con vehículo privado:

• Desde Ourense: Tomar a N-525 dirección A Gudiña / A Pobra de Trives. En A Pobra de Trives coller a OU-070 cara a Chandrexa de Queixa. Despois seguir as indicacións cara a Queixa / Cima de Vila. Total: 55 km, uns 45 minutos.
• Desde Lugo: Pola N-540 ata Monforte e despois N-120 dirección A Rúa. En A Rúa coller OU-070. Máis longo, case 1 hora e 20 min.
• Desde Santiago: Autoestrada AP-53 ata Lalín, despois N-525. Case 2 horas.

Na aldea de Cima de Vila hai un aparcadoiro gratuíto (non demasiado grande, con capacidade para 30 coches). En días de moita demanda pódese estacionar na beira da estrada, sempre con coidado. Non hai transporte público directo, pero hai un servizo de autobús de liña que chega a Chandrexa de Queixa (compañía Monbus) e desde alí hai que camiñar uns 4 km ata Cima de Vila ou tomar un taxi (non sempre dispoñible). O mellor é ir en coche propio.

Unha alternativa é deixar o coche na aldea de A Ponte, a 2 km antes, e facer a ruta desde alí, engadindo 2 km extra (ida e volta). Iso permite comezar desde un punto con máis sombra.

Coordenadas GPS do inicio: 42.2464, -7.3272. Pódese usar Google Maps ou Waze buscando «Cima de Vila, Chandrexa de Queixa».

Recomendacións e consellos

• Levar calzado de auga ou zapatillas vellas con sola adherente para andar sobre as rochas do río.
• Protector solar e roupa de baño. A auga é cristalina pero o sol do verán queima.
• Avisar de que non hai fontes no percorrido; cargar con auga suficiente (1,5 litros por persoa como mínimo).
• Respectar o medio: non deixar lixo, non facer lume, non usar xampús ou xabóns nas pozas.
• Comprobar o parte meteorolóxico: evitar días de tormenta ou chuvias intensas, pois o nivel do río pode subir rapidamente.
• Non saltar desde as rochas máis altas sen coñecer antes a profundidade; nalgunhas pozas a auga é menos fonda do que parece.

En definitiva, a Ruta das Pozas do Río Xares é un plan perfecto para desconectar, bañarse en paraxes de conto e descubrir unha das xoias fluviais de Ourense. Xunte o pracer do sendeirismo co delicia dun baño natural e a beleza da paisaxe galega. Non esqueza a cámara e un bo ánimo aventureiro.