Ruta das Covas do Rei Cintolo: misterio e bosque en Mondónedo

Descrición da Ruta das Covas do Rei Cintolo

No corazón da Mariña Lucense, entre frondosos bosques de carballos e castiñeiros, agáchase un dos segredos mellor gardados de Galicia: a Ruta das Covas do Rei Cintolo. Esta senda circular, que parte da vila medieval de Mondónedo, é unha viaxe no tempo que combina natureza virxe, lendas celtas e unha das covas máis importantes do noroeste peninsular. O percorrido transcorre por unha paisaxe kárstica de singular beleza, onde a auga e a pedra se funden para crear formas caprichosas, fervenzas e pozas naturais.

A ruta invita a descubrir a cova homónima, unha cavidade de máis de 6 quilómetros de galerías exploradas, declarada Ben de Interese Cultural e Lugar de Importancia Comunitaria. Pero máis alá da gruta, o camiño regala panorámicas do val do río Ouro, pequenos núcleos rurais como Xemil ou Vilarello, e unha biodiversidade que inclúe especies como o lobo, o corzo e numerosas aves rapaces. O desnivel, moderado polos outeiros que rodean a serra do Xistral, fai que sexa accesible para a maioría dos afeccionados ao sendeirismo, aínda que require un calzado axeitado e algo de preparación física.

Distancia, dificultade e duración

Distancia: 12 quilómetros (circular).
Dificultade: Media. Os tramos con pendente poden ser esixentes, especialmente subindo cara á cova. Recoméndase a sendeiristas con certa experiencia.
Duración estimada: De 4 a 5 horas, incluíndo paradas para fotografías e visita á cova.
Desnivel: Aproximadamente 400 metros.
Sinalización: Boa, con marcas PR-G 175 e paneis explicativos.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

O percorrido comeza no aparcadoiro habilitado preto do km 4 da estrada LU-P-0801 (Mondónedo-O Valadouro). Séguese unha pista forestal que remonta o río Tronceda, rodeada de amieiros e fentos. Aos poucos, o camiño vaise facendo máis estreito e rochoso ata chegar á entrada da cova. Despois de visitala (precísase cita previa para o percorrido guiado), a ruta continúa por un carreiro que serpentea pola ladeira do monte, pasando por antigos muiños e corredoiras até regresar ao punto inicial.

Puntos de interese

• Covas do Rei Cintolo: Cova de orixe cárstica con formacións de estalactitas e estalagmitas. A lenda di que o rei mouro Cintolo agochou aquí un tesouro. A visita guiada dura uns 45 minutos e percorre unha galería iluminada de 400 metros. Moi recomendable reservar con antelación no Concello de Mondónedo.
• Fervenza de Riotorto: Un salto de auga de 15 metros que se pode ver desde un miradoiro de madeira. O mellor momento é despois de choivas.
• Miradoiro da Cova: Vista do val do Ouro e da serra do Xistral. Ideal para fotos ao atardecer.
• Igrexa de Santa María de Xemil: Pequeno templo románico do século XII, cunha ábsida semicircular e canzorros decorados.
• Petroglifos de Ouxín: Gravados rupestres con círculos e espirais datados na Idade de Bronce.
• Muíños do río Tronceda: Restos de tres muiños hidráulicos restaurados, cunha pequena área de lecer.

Onde comer

En Mondónedo hai varias opcións para repoñer forzas despois da ruta. Destacan:

• Mesón O Cabalo: Especialidade en cociña mariñeira e polbo á feira. Rúa da Fonte, 5. Teléfono: 982 51 23 45.
• Restaurante Catedral: Famoso polos seus pementos de Padrón e o lacón con grelos. Praza da Catedral, 2.
• A Taberna do Rei: Ambiente rústico, carnes á brasa e queixo de San Simón. Prezos moderados.

Se se prefire un picnic, na área recreativa da Fervenza de Riotorto hai mesas e bancos á sombra dos castiñeiros.

Aloxamento

A oferta de aloxamento en Mondónedo e arredores é variada, con opcións rurais e urbanas:

• Casa Rural As Covas: A 500 metros do inicio da ruta. 4 habitacións con baño, cheminea e xardín. Inclúe almorzo caseiro.
• Hotel San Lucas: No centro de Mondónedo, con vistas á catedral. Piscina e restaurante propio.
• Apartamentos O Val: Ben equipados para grupos, no lugar de Chao da Vella.

Para os máis aventureiros, existe unha zona de acampada libre controlada preto da cova (permiso previo no concello).

Mellor época

A ruta é practicable todo o ano, pero as estacións recomendadas son:

• Primavera (abril-xuño): Os bosques están verdes e as fervenzas con caudal. Temperaturas suaves.
• Outono (setembro-novembro): A cor das follas das caducifolias crea un espectáculo visual. Menos afluencia de visitantes.
• Verán (xullo-agosto): Aínda que máis caloroso, pódese gozar de sombra baixo a carballeira. A cova mantén frescor constante (12 °C). Evitar días de moita choiva forte que poida facer o terreo esvaradío.

Evitar o inverno con xeo ou neve nos tramos altos, xa que algunhas pasarelas de madeira poden estar molladas e perigosas.

Como chegar

Mondónedo está situado a uns 60 km de Lugo capital e a 25 km da costa de Foz. As vías de acceso son:

• En coche: Desde Lugo, coller a N-640 ata O Valadouro, logo a LU-P-0801. Hai aparcadoiro ao inicio da ruta (coordenadas: 43.4335° N, -7.2831° O).
• En autobús: A empresa Monbus ten liñas regulares dende Lugo e Ribadeo con parada na praza da vila. Desde alí, camiñar uns 2 km pola estrada local ou coller un taxi.
• En tren: A estación máis próxima é a de Tapia de Casariego (Asturias), a 40 km. Recoméndase alugar coche.

Para unha experiencia completa, pódese combinar esta ruta coa visita ao conxunto monumental de Mondónedo (catedral, mosteiro e casco antigo).

Consellos prácticos

– Levar calzado de montaña e roupa de abrigo, xa que dentro da cova a temperatura rolda os 12 graos.
– A visita á cova é guiada e só se realiza con reserva previa (chamar ao Concello: 982 51 20 00).
– Non deixar residuos; a ruta forma parte da Rede Natura 2000.
– Levar auga suficiente xa que non hai fontes no percorrido.
– Para grupos organizados, recoméndase consultar a dispoñibilidade de guías locais especializados.

A Ruta das Covas do Rei Cintolo é moito máis que un simple sendeiro: é un mergullo na mitoloxía, a xeoloxía e a vida rural galega. Cada paso desvela unha historia, cada recuncho convida á contemplación. Se buscas unha experiencia auténtica en Galicia, lonxe das masas turísticas, esta senda na comarca da Mariña é, sen dúbida, un tesouro por descubrir.