Ruta da Serra de O Bocelo: cumbres e castros do interior

Descrición da ruta

A Galicia interior agocha tesouros que poucos coñecen, espazos onde a paisaxe agrícola e gandeira se funde coa botánica de alta montaña e cos ecos dun pasado milenario. A Ruta da Serra de O Bocelo é unha desa xoias ocultas. Situada no corazón da bisbarra de Melide, esta senda propón unha viaxe no tempo e na xeografía, subindo cara a uns cumios que exportan augas cara a dúas das concas máis importantes de Galicia: a do Ulla e a do Tambre.

O percorrido comeza adentrándose en bosques de ribeira e carballeiras revitalizadas. A medida que se gaña altitude, a vexetación vaise facendo máis baixa e aberta, dando paso a extensos matogueiros de toxo e queiroga, que no outono pintan a paisaxe dun amarelo e púrpura inesquecibles. O terreo, en certos tramos, faise pedregoso, esixinndo un bo calzado, pero recompensa ao camiñante con vistas panorámicas que, nos días despexados, chegan a ver o perfil dos Picos de Europa e as serras orientais de Lugo.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

O grande atractivo da ruta non é só natural, senón histórico. Ao longo da travesía, o sendeiro vai flirteando con antigos castros, poboados fortificados da Idade de Ferro que testemuñan a rica cultura castrexa do interior galego. Estes asentamentos, situados estratexicamente nos cumios e ladeiras protexidas, demostran a capacidade dos nosos devanceiros para dominar un terreo que, aínda hoxe, pode ser hostil cando a meteoroloxía se torna.

Puntos de interese ao longo da senda

1. Cumio da Serra de O Bocelo: O teito da zona. Desde aquí, a sensación de paz é absoluta. É un excelente miradoiro natural sobre as terras de Arzúa e Melide. É un punto de parada obrigada para reposar forzas e contemplar a inmensidade do interior galego.

2. Os Castros (Castro de O Bocelo e arredores): A colonización humana destas terras é evidente. Nas ladeiras da serra atópanse restos de antigos poboados castrexos. Aínda que non están escavados nin sinalizados para o gran público como outros castros galegos, o contorno e as estruturas terrosas permiten iminar como vivían os antigos galaicos, protexidos polos valados e a orografía.

3. Nacemento de Ríos: O Bocelo é unha auténtica «fábrica de auga». Durante o camiño, poderás observar os regueiros que irán formar, augas abaixo, ríos como o Tambre ou que achegan as súas augas ao Ulla. A pureza destas correntes é o hábitat de especies coma a lontra ou o merlo acuático.

4. A Flora de Montaña: A presenza de bidueiros, acivros e teixos, algúns centenarios, confírelle a estes bosques un carácter máis propio do norte da península. No chan, se es bo observador, podes atopar variedades de orquídeas silvestres ou a escasa e protexida «collesta» (nome común de diversas plantas autóctonas).

Detalles técnicos e dificultade

Estamos ante unha ruta de dificultade moderada, pensada para sendistas con certa experiencia, aínda que persoas iniciadas cun bo ritmo tamén poden abordala. Os principais desafíos son a distancia, preto de 14 quilómetros en total, e o tipo de terreo, que combina camiños de terra con zonas de lousa e pedras soltas. O desnivel, uns 350 metros, non é excesivamente castigador, pero faise notar nos últimos tramos antes de acadar o cumio. Recoméndase firmemente o uso de bastóns de sendeirismo e calzado de montaña con boa ancoraxe.

Como chegar ao inicio da ruta

O punto de partida adoita situarse nas inmediacións da parroquia de Golmar (Melide) ou na zona de Toques, dependendo da variante escollida. Dende Santiago de Compostela, tómase a estrada N-547 ata Melide. Unha alí, tómase a desviación cara as parroquias do norte do concello. É unha zona de carácter rural e os aparcadoiros son improvisados (á beira do camiño), polo que se recomenda chegar cedo, sobre todo en fins de semana.

A mellor época para visitar a Serra de O Bocelo

Esta ruta gaña puntos cando se fóra da tempada estival. O outono é probablemente a mellor elección; as cores dos bosques caducifolios, a bruma mañán eira que envolve os cumios e a frescura do ar fan da experiencia algo máxico. A primavera tamén é espléndida, coa explosión das flores silvestres e o cantar dos paxaros. O inverno é possível, e mesmo recomendable para os máis afeccionados á fotografía, pois as xeadas e, en ocasións, a neve, outorgan á paisaxe unha beleza severa e salaxante. É importante evitar os días de excesiva calor no verán, debido á escaseza de sombras nos tramos máis altos.

Onde comer: gastronomía para reponer forzas

Despois de varias horas de marcha, o corpo pide unha boa recompensa. Nesta comarca, a gastronomía é unha pia fundamental da experiencia. A localidade de Melide é coñecida en toda Galicia (e máis aló) pola súa Pulpería. Un bo prato de polbo «á feira», acompañado dunhas cuncas de viño da terra, é a medalla perfecta para calquera sendista.

Se o que che apetece é probar a coña local, preto da zona podes atopar casas de comidas e mesóns tradicionais que ofrecen o típico cocido galego, a caldeirada de peixe dos ríos da zona ou a carne de tenreira galega asada. Non esquezas rematar cunhas filloas ou unhas chulas, doces tradicionais que recobrarán as calorías perdidas na serra.

Aloxamento na contorna

A zona da Serra de O Bocelo está próxima ao nó de comunicacións que é Melide, onde conflúen dous dos Camiños de Santiago (o Francés e o do Norte), o cal garante unha boa oferta de aloxamentos. Dende albergues de peregrinos, perfectos para unha experiencia máis alóxica e económica, ata casas rurais encantadoras como as Casas da Ulloa, un referente de turismo de calidade na contorna.

Para quen busque algo máis de tranquilidade, os concellos veciños como Toques, Arzúa ou Curtis ofertan casas de turismo rural (CTG) situadas en pequenas aldeas, onde o silencio só é roto polo son da choiva no tellado ou polo cantar dos galos. Estas opcións son ideais para desconectar e plans de turismo activo de varios días.

Recomendacións para a ruta

• Auga e provisións: Leva suficiente auga, sobre todo en primavera e verán, así como froita, froitos secos ou un sándwich para repor enerxía no cumio.
• Calzado: Imperativo usar botas de sendeirismo. As botas baixas poden ser suficientes, pero as altas axudarán a protexer os nocellos nas zonas pedregosas.
• Roupa: O clima no interior de Galicia é moi cambiante. Leva sempre unha chaqueta cortaventos e unha capa de chuvia, mesmo se a previsión é boa.
• Respecto ao medio: Non delixas lixo, respecta a flora e a fauna, e non abandones os camiños sinalizados para non erosionar o terreo.