Camiño de Inverno: a alternativa xacobea entre Ourense e Santiago

Camiño de Inverno: a alternativa xacobea entre Ourense e Santiago

O Camiño de Inverno é unha das rutas xacobeas menos coñecidas pero máis fascinantes de cantas discorren por en Galicia. Historicamente, esta vía foi utilizada polos peregrinos que, durante os meses máis fríos, buscaban evitar as neves e os fríos intensos das alturas do Cebreiro e O Triacastela, na ruta francesa. Hoxe, esta antiga alternativa converteuse nunha opción imprescindible para os camiñantes que buscan tranquilidade, natureza en estado puro e un patrimonio cultural e etnográfico incalculable, lonxe das multitudes das vías principais.

Durante séculos, a nieve obrigaba aos peregrinos a descender cara ao sur, buscando o val do río Sil e as terras máis cálidas da provincia de Ourense para poder continuar a súa andaina cara a Santiago de Compostela. Este percorrido guíanos por paisaxes abraiadeiras nas que o ser humano tivo que loitar constantemente contra a xeometría abrupta do terreo, creando unha infinidade de adegas, socalcos, palleiras e horreos que hoxe son xoias da arquitectura tradicional galega.

Descrición do percorrido

O Camiño de Inverno bifúrcase da ruta francesa no cruzamento de A Pobra de San Xiao (ponferradino), no país do Bierzo, para internarse rapidamente na comunidade autónoma galega, tomando como porta de entrada a comarca de Valdeorras. Atravesar esta zona significa descubrir unha Galicia vinícola, batida polo microclima do canón do río Sil, onde as ladeiras se cubren de viñas que dan lugar a excelentes viños con Denominación de Orixe. A medida que avanzamos cara ao oeste, a silueta das montañas vai suavizándose.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

A entrada na comarca da Ribeira Sacra marca un punto de inflexión na viaxe. Aquí, os puntos de encontro dos ríos Miño e Sil esculpiron canóns profundos e máxicos, salpicados de mosteiros románicos que parecen colgar dos cantís. Finalmente, o camiño introdúcese na comarca do Deza, na provincia de Pontevedra, onde os bosques de carballos e castiñeiros dominan a paisaxe, e unha arquitectura de pedra ancestral domina os núcleos rurais, antes de acadar as terras do Val do Ulla e o municipio de Boqueixón, onde conflúe co Camiño Primitivo para facerlle compaña até a Praza do Obradoiro.

Distancia e duración

A lonxitude total desta ruta dende o seu inicio histórico en Ponferrada até a Catedral de Santiago é duns 267 quilómetros. Porén, o noso foco nesta guía centramos no tramo galego, que comeza en O Barco de Valdeorras (Ourense) e conclúe en Santiago de Compostela, cunha distancia aproximada de 165 quilómetros. Este tramo galego adoita dividirse nunhas 7 ou 8 etapas diarias, o que supón unha duración media dunha semana, camiñando entre 20 e 25 quilómetros por xornada.

Dificultade

A dificultade do Camiño de Inverno pode considerarse como moderada. É certo que evita as grandes e penosas ascensións de altas montañas doutros camiños, pero agocha numerosas subidas e baixadas constantes debido á accidentada orografía dos vales dos ríos Sil e Miño. Abundan os tramos de senda con forte desnivel, empedrados tradicionais esvaradizos (especialmente coa choiva) e longos treitos sen ningún tipo de servizo ou punto de avituallamento.

Por iso, é moi importante ser precavido e levar sempre auga suficiente e provisións, así como calzado de montaña cun bo agarre.

Puntos de interese no tramo galego

• O Barco de Valdeorras: Punto de partida. Destacan os seus viños de excelente calidade, a súa arquitectura tradicional con influencias veciñas e os restos arqueolóxicos da Cidadela romana, unha mostra do antigo paso da Vía Nova.
• A Rúa e Petín: Localidades profundamente unidas á explotación mineira e lencoeira, corredores naturais do val.
• O Canón do Sil (Monforte de Lemos): Un dospaisaxes máis abraiadeiras de toda a xeografía española. Suba ata o Miradoiro de Peirúas para gozar dunhas vistas de cortespiñón que non o deixarán indiferente. En Monforte non deixe de visitar o seu impoñente Parador, as orixes do cauciño de ferro e o Monumento a A Virxe da Serra.
• Chantada: Vila moi animada cun fermoso e incalculable patrimonio etnográfico e cultural. Non marchede sen achegarse aos multipleiros cruceiros e petos de ánimas que salpican os camiños veciñais.
• Rodeiro e A Estrada: Estes concellos ploblegan dunha auténtica viaxe no tempo até a Galicia máis rural, coa súa illa de vertebración na agricultura e a gandería. Aquí os horreos, as palleiras e os cruceiros son protagonistas absolutos da paisaxe, contrastando cos verdes prados.
• Mosteiros da Ribeira Sacra: O mosteiro de San Miguel de Eiré, o mosteiro de San Vicenzo de Pombeiro ou o propio Mosteiro de Santo Estevo de Ribas de Sil (hoxe Parador de Turismo) son paradas obrigatorias para os amantes do románico e da historia medieval galega.

Onde comer: Gastronomía na ruta

A cota gastronomía do Camiño de Inverno é, por si mesma, un bo motivo para realizalo. Ao atravesar o Valdeorras, oviño Godello e o Mencía son os grandes protagonistas. As bodegas da zona ofrecen fermosas visitas con asadeiras de carne ao forno, botelo e filloas para festexar a tarde.

Nos tramos máis ao sur, a Ribeira Sacra ofrecerá unha gastronomía baseada no porco, os embutidos caseiros, o cocido galego ou as distintas receitas de lamprea e trucha, dependendo da tempada. Non podemos esquecernos das papas de millo cocidas ou asadas e as castañas asadas no inverno. Ao achegámonos á zona do Deza, a empanada de cocido ou de zorza, o cocho ao espeto, e os doces conventuais como os amendoados de Chantada pódense probar en multitude de tabernas e restaurantes familiares. Abundarán as porcións xenerosas con prezos moi axustados e económicos para o viandante.

Aloxamento

A rede de aloxamentos é máis limitada e escasa que nas vías principais como o Camiño Francés ou o Portugués. Aínda que existen albergues públicos e privados nos principais núcleos urbanos do percorrido (O Barco, Monforte de Lemos, Chantada, Rodeiro, A Estrada), a capacidade de camas é inferior. Por este motivo, sobre todo en tempadas específicas, recoméndase reservar con certa antelación. Para aqueles peregrinos que buscan un maior confort ou viaxan en familia, hai excelentes opcións de turismo rural, pensións, hoteis e casas de hóspedes que permitiron revitalizar a economía de pequenas vilas e aldeas do interior galego.

Mellor época para facer o Camiño de Inverno

A pesar do seu nome, moitos peregrinos decántanse por facer esta ruta ao longo da primavera e no outono, debido á bonanza termométrica e á paleta de cores que invaden as beiras dos ríos Sil e Miño, que neses momentos son un auténtico espectáculo visual. Na primavera, os bosques de ribeira están no seu máximo esplendor, e no outono os tonos avermellados e dourados dos castiñeiros e carballos maisairos cobren as ladeiras. Se o decide facer no inverno, terá que estar preparado para facer fronte ás choivas e temperaturas moi frías, e equiparse con roupa tépeda e impermeable de alta calidade. Tamén debe ter en conta que os días son moito máis curtos, polo que deberá planificar moi ben as xornadas para non coller a noite en sendas perigosas.

Como chegar ao inicio (Ourense)

Se decide comezar o percorrido pola zona ourensá, en O Barco de Valdeorras, ten varias opcións de acceso. A maneira máis rápida e cómoda desde calquera punto de Galicia é en coche propio ou de aluguer a través da Autovía A-6 (Autovía do Noroeste), tomando a saída correspondente á N-536. Porén, tamén existe un bo servizo ferroviario grazas aos trens de Media Distancia e Longo Percorrido (Alvia) que conectan de maneira diaria a cidade de Ourense (capital de provincia) con A Rúa-Ourense e Ponferrada. Dende a estación intermodal de Ourense, os servizos de autobús interurbano permitiranlle chegar sen calquera problema a O Barco ou a Monforte de Lemos nunhas poucas horas. Unha vez finalizado o camiño na cidade do Apóstolo, desde Santiago de Compostela poderá coller un tren de alta velocidade (Avant) ou un autobús directo de regreso a Ourense para recoller o seu vehículo ou pechar o seu circuíto de viaxe.

En resumo, o Camiño de Inverno é unha marabilla xeográfica e un tesouro agochado que agarda por ser descuberto. Unha opción perfecta para aqueles peregrinos con certa experiencia que buscan cruzarse con menos xente, gozar da calma dos espazos naturais e conectar coa esencia máis profunda, histórica e vinícola de Galicia.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas