Camiño da Geira e dos Arrieiros: calzada romana, miliarios, Serra do Xurés

No corazón do sur de Galicia, entre as provincias de Ourense e Pontevedra, desprégase unha ruta de senderismo que é un auténtico mergullo no tempo: o Camiño da Geira e dos Arrieiros. Máis que un simple percorrido, esta é unha viaxe histórica que combina o legado monumental da calzada romana XVIII do Itinerario de Antonino coas pegadas dos arrieiros medievais que percorrían estas sendas cargados de sal, viño e outros produtos. O camiño atravesa a espectacular Serra do Xurés, integrada no Parque Natural Baixa Limia-Serra do Xurés, fronteirizo co Parque Nacional Peneda-Gerês de Portugal, conformando un escenario de beleza salvaxe e singular.

Descrición da Ruta

O Camiño da Geira e dos Arrieiros segue o trazado da antiga vía romana que comunicaba as cidades de Bracara Augusta (Braga) e Asturica Augusta (Astorga). A súa denominación fai referencia á «Geira» (termo que deriva da palabra latina para ‘via’ ou ‘camino’) e aos «Arrieiros», os comerciantes que durante séculos usaron esta ruta. O percorrido destaca polo magnífico estado de conservación de longos treitos da calzada orixinal, perfectamente empedrada, e pola colección máis importante de miliarios de toda a Península Ibérica. Estes piares de pedra, que marcaban as millas romanas, achegan información epigráfica fascinante.

A ruta transcorre por unha paisaxe cambiante: bosques autóctonos de carballos e ameneiros, fragas ribeireñas alongo do río Caldo, bravos canóns graníticos e as altas cumbre da Serra do Xurés, con miradoiros que ofrecen vistas panorámicas deslumbrantes. É un itinerario cheo de simbolismo, onde a historia emerxe de baixo dos pés a cada paso.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Ficha Técnica

• Distancia total (ruta principal): Aproximadamente 34 quilómetros, divididos en dúas etapas.
• Dificultade: Media-Alta. O desnivel e o terreo irregular da calzada romana en algúns treitos requiren unha boa condición física. Non é técnica, pero si esixente.
• Duración recomendada: 2 días. É factible facela nun só día para senderistas moi experimentados, pero o recomendable é saboreala con calma para disfrutar da historia e da paisaxe.
• Punto de inicio: Mosteiro de Santa María (Lobios).
• Punto de final: Portela do Home / Portela do Homem (fronteira con Portugal).
• Señalización: Boa, con marcas brancas e vermellas de Pequeno Percurso (PR-G 94).

Puntos de Interese Imprescindibles

A ruta está salpicada de tesouros. Estes son algúns dos puntos álxidos:

• Miliarios Romanos: Atópanse máis de 40 ao longo do percorrido, algúns con inscricións legibles que mencionan emperadores como Caracalla ou Deocleciano. Son testemuñas pétreas do enxeño romano.
• Calzada Romana orixinal: Treitos como os preto das Termas do río Caldo ou na subida á Portela do Home, onde se camiña sobre a mesma pedra que pisaron lexionarios e comerciantes hai dous milenios.
• Termas do río Caldo e Muíño da Chevira: Área de enorme beleza, con fervenzas e pozas de augas termais xordeiras onde se pode parar para descansar (e incluso bañarse, se a temperatura o permite).
• Cascada de A Fecha: Un espectacular salto de auga no propio leito do río Caldo, de grande forza e beleza.
• Serra do Xurés: A paisaxe de montaña é o gran atractivo natural. Pedras cabaleiras, formacións graníticas e unha biodiversidade única con garranos (cabalos salvaxes) e vacas cachenas.
• Milirio de Arrieiros (Miliario 222): Un dos máis famosos, que marca o punto onde conflúen a vía romana e o camiño dos arrieiros.
• Portela do Home: O punto máis alto da ruta (819m), na fronteira entre España e Portugal, con vistas espléndidas sobre dous países.

Onde Comer (Bocados con Historia)

A gastronomía da zona é tan robusta e sabrosa como a propia ruta. Recoméndanse:

• En Lobios e arredores: Para probar a excelente carne da raza cachena, o caldo galego rexo, o lacón con grelos ou os doces tradicionais. Os establecementos no centro de Lobios e nas inmediacións das Termas do río Caldo son unha boa opción.
• Comida de vianda: É altamente recomendable levar auga abundante, froita, froitos secos e algún bocadillo substancioso para o camiño, xa que non hai moitos puntos de avituallamento durante as etapas.

Sugestións de Aloxamento

Para pernoctar, as opcións son limitadas pero acolledoras. O máis práctico é:

• En Lobios: Hai casas rurais, hoteis pequenos e un albergue de peregrinos. É o punto de partida ideal.
• En Entrimo ou na zona das Termas: Existen algúns hoteis e complexes turísticos que aproveitan as augas termais, perfectos para relaxar os músculos despois da primeira etapa.
• É importante reservar con antelación, especialmente en fin de semana e tempada alta.

Mellor Época para Percorrela

A ruta é transitable todo o ano, pero cada estación ten o seu encanto e os seus retos:

• Primavera (abril-xuño): Sen dúbida, a mellor época. O clima é suave, a auga das fervenzas vai chea e a flora (especialmente as xestas en flor) convirte a serra nun espectáculo de cor. Os días son longos.
• Outono (setembro-novembro): Outra época magnífica, cos bosques tingidos de tons ocres e vermellos. As temperaturas son agradables para camiñar.
• Verán (xullo-agosto): Pódese facer, pero hai que evitar as horas centrais do día polo calor intenso. Comezar moi cedo é fundamental. A auga dos ríos e pozas é un aliciente.
• Inverno (decembre-marzo): Só para senderistas experimentados e ben equipados. Pode haber xeo, néboa espesa e días curtos. A paisaxe, con algunha neve, é de grande beleza, pero exixe extrema precaución.

Cómo Chegar ao Punto de Inicio

O punto de partida habitual, o Mosteiro de Santa María en Lobios, ten boa accesibilidade:

• En coche: É a opción máis directa. Desde Ourense, tomar a autovía A-52 (Rías Baixas) cara a Portugal, saír pola OU-540 dirección Celanova e continuar por esta mesma estrada cara a Lobios. Desde Portugal (Braga), vir pola N103-3 até a fronteira e continuar cara a Lobios.
• En transporte público: A opción é máis complexa. Pode tomarse un autobús ata Lobios dende Ourense ou Xinzo de Limia, pero os horarios son reducidos. É imprescindible consultar con antelación as liñas e horarios de empresas locais. Non hai estación de tren próxima.
• Coordeadas para GPS: Mosteiro de Santa María de Lobios: Aprox. 41.8773, -8.0822

Prepararse para percorrer o Camiño da Geira e dos Arrieiros é prepararse para unha viaxe extraordinaria onde cada paso conecta co eco dos sandalios romanos e o trote das cabalgaduras dos arrieiros. É unha ruta que non se percorre só coos pés, senón coa imaxinación, invitando a sentir o peso da historia no corazón da natureza máis pura de Galicia. Calzado axeitado, auga, un bocadillo e espírito de aventura son os únicos requisitos para emprender esta inesquecible viaxe ao pasado.