Ascensión ao Pico de Pena do Encanto, Portomarín

Ascensión ao Pico de Pena do Encanto, Portomarín

No corazón da comarca de Lugo, xunto ao encantador concello de Portomarín, álzase un dos cumios máis singulares da montaña galega: o Pico de Pena do Encanto. Esta ascensión, aínda que non excesivamente longa, ofrécelle ao viaxeiro unha dose perfecta de natureza, historia e vistas panorámicas que quedarán gravadas na memoria. Se buscas unha ruta de turismo activo que combine o sendeirismo coa maxia dos petróglifos e a paz dos bosques atlánticos, esta é a túa escapada ideal.

O Pico de Pena do Encanto non é só un reto físico, senón unha viaxe a través da cultura popular galega. A súa lenda conta que, nas noites de lúa chea, a pedra principal do cumio se ilumina cun resplandor misterioso, guiando aos camiñantes perdidos. Sexa certo ou non, o que si é real é a sensación de conexión coa terra que se experimenta ao pisar estas ladeiras cubertas de carballos, castiñeiros e, na primavera, un manto de flores silvestres.

Neste artigo, detallaremos todo o que precisas saber para organizar a túa visita: desde a descrición da ruta e a súa dificultade, ata recomendacións para comer, durmir e chegar. Prepárate para descubrir un dos segredos mellor gardados de Portomarín.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Descrición da ruta

A ascensión ao Pico de Pena do Encanto é unha ruta de sendeirismo circular, perfectamente sinalizada, que parte do centro da vila de Portomarín. O percorrido discorre por pistas forestais e sendeiros ben consolidados, pasando por zonas de sombra e pequenos regatos que alegran a camiñada nos días calorosos. O punto máis alto, a 680 metros sobre o nivel do mar, regala unha vista excepcional do encoro de Belesar, das montañas de O Courel e, en días claros, ata do macizo de Pena Trevinca.

O inicio recoméndase no aparcadoiro próximo ao mosteiro de San Xoán de Portomarín, un dos conxuntos románicos máis importantes de Galicia. Desde alí, un cartel indica o comezo do sendeiro. O primeiro tramo é unha suave subida entre leiras e hortas, onde aínda se poden ver muros de pedra tradicionais. Ao entrar no bosque, a pendente increméntase moderadamente ata chegar a unha zona de rochas graníticas, coñecida como «As Pedras do Encanto». Aquí, o camiño se fai máis técnico, con algún paso que require atención, pero sen ser perigoso para sendeiristas con experiencia básica.

No cumio, un espazo despexado acolle aos visitantes cunha pequena mesa de interpretación. Non hai grandes infraestruturas, o que aumenta a sensación de aventura. Desde arriba, o contraste entre o azul do encoro e o verde intenso do val é espectacular. A baixada realízase por unha vertente diferente, pasando por unha carballeira centenaria e un antigo muíño de auga restaurado, ideal para unha parada fotográfica.

Distancia e duración

• Distancia total: 9,5 quilómetros (ida e volta, ruta circular).
• Duración estimada: 3 horas e 30 minutos, a ritmo moderado, incluíndo paradas para fotos e descansos.
• Dificultade: Media-baixa. A ruta é accesible para a maioría de persoas con unha forma física normal, aínda que hai algún tramo con pendente pronunciada e terreo rochoso que pode ser esixente para principiantes. Recoméndase uso de bastóns para maior seguridade.

Puntos de interese na ruta

Máis aló da meta final, a ascensión está salpicada de recunchos de gran valor histórico e natural. Non te perdas:

• Mosteiro de San Xoán de Portomarín: Inicio da ruta. Este mosteiro románico do século XII é un exemplo único de arquitectura relixiosa galega. A súa fachada e claustro merecen unha visita previa ou posterior á camiñada.
• Carballeira dos Namorados: A medio camiño, unha carballeira centenaria onde a lenda di que quen se bica baixo a súa sombra terá amor eterno. O son das follas e a luz filtrada crean unha atmosfera máxica.
• Petróglifos do Encanto: Preto do cumio, pódense observar un conxunto de gravados rupestres con formas de círculos e labirintos. Son de orixe incerta, pero os arqueólogos apuntan á Idade de Bronce. Son pequenos e requiren ollar atento para atopalos.
• Miradoiro do Cumio: O punto final e principal atractivo. Un pequeno miradoiro natural con bancos de pedra onde sentar a contemplar a paisaxe. As postas de sol son especialmente recomendables.
• Muíño do Rego: Na baixada, un muíño de auga restaurado que funciona como centro de interpretación etnográfica. Ás veces, en tempada alta, ofrécense demostracións de moenda.

Onde comer en Portomarín

Despois do esforzo, toca repoñer forzas. Portomarín, aínda sendo pequeno, conta con varias opcións gastronómicas de calidade. A cociña galega é a protagonista, con produtos locais como o polbo, as carnes ao caldeiro e os queixos artesanais. Recomendamos:

• O Mesón da Catedral: Situado na praza principal, ofrece cociña tradicional con toques modernos. O seu polbo á feira e as filloas de caldo son imperdibles. Prezos medios (15-20 € por persoa).
• Casa de Comidas O Portomarín: Un local familiar con ambiente acolledor. Especializado en pratos de caza e grelladas. O menú do día é unha opción económica e abundante (12-15 €).
• Bar Lareira: Perfecto para un xantar rápido ou unha merenda. As súas empanadas galegas e as torradas con queixo tetilla son moi populares entre os sendeiristas. (5-10 €).

Non esquezas probar a augardente de herbas da zona, famosa pola súa suavidade e aroma.

Aloxamento en Portomarín

Para gozar da ruta con calma, o mellor é durmir en Portomarín ou nas súas proximidades. O concello dispón de varias opcións para todos os petos:

• Hotel Rural Casa do Mestre: Unha antiga escola reconvertida en hotel con encanto. Ofrece habitacións amplas, xardín e un restaurante con produtos ecolóxicos. Prezos desde 70 € a noite.
• Pensión San Xoán: Situada no centro, é unha pensión familiar con habitacións sinxelas pero limpas. Ideal para sendeiristas. Prezos desde 40 € a noite.
• Albergue de Peregrinos de Portomarín: Xestionado pola asociación de peregrinos, acolle a quen fai o Camiño de Santiago (ruta de Santiago). Ofrece literas por 10-15 € e servizo de lavandería. Require carné de peregrino para algunhas prazas.

Se prefires un ambiente máis rural, hai casas de turismo rural en parroquias próximas, como San Fiz de Portomarín ou Soengas.

Mellor época para realizar a ruta

Galicia ten un clima imprevisible, pero hai épocas que maximizan a experiencia. A primavera (abril a xuño) é a estrela: as temperaturas son suaves (15-20 °C), os bosques están verdes e as flores silvestres en Botón. O outono (setembro a outubro) tamén é excelente, coas cores ocres e vermellas das follas creando unha paisaje pintoresca. O verán pode ser caloroso, pero a sombra dos carballos e a brisa do encoro alivian. O inverno non é recomendable para sendeiristas sen experiencia, pois as choivas fan que o terreo rochoso estea esvaradío e as néboas reducen a visibilidade no cumio. Se decides ir en inverno, leva roupa impermeable e calzado con boa tracción.

Como chegar a Portomarín

Portomarín está situado no interior de Lugo, a uns 25 km da capital provincial. A accesibilidade en coche é boa, con estradas que conectan coa Autovía do Noroeste (A-6). Se vés desde Santiago de Compostela (a uns 80 km), toma a AP-9 dirección Lugo e despois a LU-633. Desde Lugo cidade, a estrada LU-934 leva directo en 25 minutos. O aparcadoiro principal está ao pé do mosteiro, gratuíto e amplo.

En transporte público, hai autobuses diarios desde Lugo e Santiago con destino a Portomarín (empresa Monbus, liña Lugo-Portomarín-Palas de Rei). Consulta horarios na web de Monbus. A estación de autobuses está a 5 minutos andando do inicio da ruta.

Consellos prácticos

• Leva auga suficiente (mínimo 1,5 litros por persoa) e algo de comida, xa que non hai fontes no cumio.
• Calzado de sendeirismo imprescindible: o terreo rochoso require solidez.
• Non deixes residuos: a ruta está en espazo natural protexido (ZEC Ribeira Sacra).
• Recoméndase inicio cedo (ás 8:00-9:00) para evitar a calor e gozar da luz da mañá nas fotos.
• Respecta a fauna: é frecuente ver corzos e aves rapaces, como o azor.

En definitiva, a ascensión ao Pico de Pena do Encanto é unha xoia para o turismo activo en Galicia. Non só pola ruta en si, senón pola combinación de patrimonio, natureza e lenda que fai de Portomarín un destino completo. Prepárate para camiñar, sorrir e desconectar. Bo camiño!

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas