Ascensión ao Monte Caxado: o cumio de Fonsagrada

Descrición da ruta

O Monte Caxado (1.055 m) é o teito da comarca da Fonsagrada, unha cumio modesta pero cun carácter salvaxe que fascina aos amantes da montaña galega. Esta ascensión transcorre por antigos camiños de pastores, fraga atlántica e chairas de braña, ofrecendo vistas panorámicas que abranguen desde os Ancares ata a Mariña lucense, e en días claros mesmo o mar Cantábrico.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

O percorrido clásico parte do pequeno núcleo de San Pedro de Cereixedo, a uns 12 km de A Fonsagrada. A ruta está ben sinalizada con marcas do PR-G 211 e fitos de pedra. Durante a subida atravesaremos carballeiras centenarias, pistas de monte e rochas de cuarcita. A esforzada pero curta pendente final recompénsanos cunha vista de 360°: ao norte o val do Eo, ao sur as serras de Meira e Oribio, ao leste a complicada raia con Asturias.

É unha ruta especialmente recomendada para quen busque unha experiencia auténtica, lonxe das masificacións, onde o silencio e a natureza son os verdadeiros protagonistas. A biodiversidade é notable: corzos, xabarís, aves rapaces como o miñato ou a aguia cobreira, e unha vexetación que mestura bidueiros, carballos, acivros e xestas.

Datos técnicos

Distancia

9,5 km (ida e volta pola mesma ruta)

Dificultade

Media-baixa. Desnivel acumulado: ~380 m

Duración estimada

3 h 30 min (sen paradas longas)

Tipo de percorrido

Ida e volta · Sendeiro PR-G 211

Altitud mínima / máxima

740 m / 1.055 m

Época recomendada

Primavera, verán e outono (evitar nevaradas)

Puntos de interese no camiño

• Capela de San Pedro de Cereixedo: pequena ermida románica do século XII, con ábsida semicircular e canzorros. Punto de inicio habitual.
• Carballeira da Grela: bosque de carballos centenarios con solos cubertos de musgo e fentos. Senda sombreada ideal nos días calorosos.
• Miradoiro da Pedra do Alba: afloramento rochoso a medio camiño que ofrece as primeiras vistas amplas cara á Fonsagrada e os Picos de Europa (en días claros).
• Braña de Lamas: extensa chaira de montaña con pastos e pequenas lagoas estacionais. Lugar de avistamento de aves e cervos no outono.
• Cumio do Monte Caxado: vértice xeodésico, buzón de montaña e paneis informativos. As panorámicas abranguen catro provincias (Lugo, Asturias, León, A Coruña).

Ademais, na contorna existen restos de antigas minas de ferro e wolframio, testemuñas da actividade industrial do século pasado. Con todo, moitas destas explotacións atópanse en terreo privado ou son perigosas, polo que se recomenda non afastarse da ruta sinalizada.

Onde comer na Fonsagrada

A gastronomía da zona é de montaña, con produtos de gran calidade. No concello de A Fonsagrada e nas aldeas próximas atoparás opcións para todos os petos:

• Restaurante Casa Manolo (A Fonsagrada). Especialidade en carne de caza, xabaril, corzo e cocidos galegos. Prezo medio 18–25 €.
• Pulpería O Fiadeiro (praza do Concello). Polbo á feira, lacón con grelos e queixo do Cebreiro. Racións xenerosas. Moi popular entre peregrinos do Camiño Primitivo.
• Mesón A Fonsa (estrada LU-70). Pratos combinados, bocadillos e menú do día por 12 €. Ambiente rústico e servizo rápido.
• Bar Lareira (San Pedro de Cereixedo, a 2 km do inicio da ruta). Ideal para un café, empanada ou viño con queixo antes ou despois da camiñada. Abre fins de semana e festivos.

Para os que prefiran levar comida, na vila hai supermercados e panadería. Lembrade recoller os residuos e respectar o monte.

Aloxamento na zona

A oferta de aloxamento concéntrase no núcleo da Fonsagrada e en varias casas rurais espalladas. Recomendamos reservar con antelación en tempada alta (semana santa, verán e pontes).

• Casa Rural A Pallota (San Pedro de Cereixedo). Casa de pedra restaurada con 4 habitacións, lareira e xardín. Ideal para grupos pequenos. Prezo desde 60 €/noite (2 persoas).
• Hotel Restaurante Gontá (A Fonsagrada). 10 habitacións con baño, calefacción, wifi. Restaurante con menú de caza. Doble 50–70 € con almorzo.
• Pensión O Caxado (na estrada LU-701, a 5 km do inicio). Habitacións sinxelas con baño compartido ou privado. Prezo económico: 30–40 € a dobre.
• Albergue de Peregrinos da Fonsagrada (público, municipal). 24 prazas, cociña, lavandería. Doazón. Aberto todo o ano para peregrinos do Camiño Primitivo e tamén para sendeiristas (consultar dispoñibilidade).

Tamén hai varias casas de turismo rural nos arredores: A Casa do Río, O Souto das Abellas, etc. Consulta Turismo de Galicia para máis información.

Mellor época para a ascensión

O Monte Caxado pode visitarse durante todo o ano, pero as condicións climáticas varían moito:

• Primavera (abril–xuño): é a mellor época. Os campos están verdes, flores como o xilgarso ou a xesta en flor, e as temperaturas son suaves (10–18 °C). Posibilidade de néboa matinal que se despexa.
• Verán (xullo–setembro): días longos e calor moderado. A vexetación pode estar seca. Recoméndase camiñar polas mañás para evitar a calor. Vistas despexadas.
• Outono (outubro–novembro): espectacular pola cor das follas (bidueiros, carballos). É época de buscar cogomelos con permiso. A néboa e as primeiras xeadas reducen a visibilidade nalgunhas xornadas.
• Inverno (decembro–marzo): as nevaradas son frecuentes por riba dos 900 m. A ruta pode ser perigosa se non se leva material axeitado (polainas, bastóns, grampas lixeiras). Días moi curtos. Só para sendeiristas experimentados con boa previsión.

En calquera época recoméndase consultar a previsión meteorolóxica, levar auga abundante (non hai fontes no cume) e protección solar, pois a exposición na cima é total.

Como chegar

O punto de inicio da ascensión é a aldea de San Pedro de Cereixedo (concelo da Fonsagrada, Lugo). Acceso en coche:

• Desde Lugo (92 km): tomar a N-640 en dirección a Meira e A Fonsagrada. En Meira desviarse pola LU-70 ata A Fonsagrada. Desde alí seguir pola LU-701 en dirección a San Pedro de Cereixedo (9 km). A estrada está asfaltada, estreita nalgunhas curvas.
• Desde Oviedo (100 km): N-630 ata A Fonsagrada, despois LU-701. Hai varios portos de montaña (Porto de Cereixedo) con posibles néboas.
• Desde A Coruña (125 km): autovía A-6 ata Nadela, logo N-640 e LU-70.

Non hai transporte público directo ata San Pedro de Cereixedo. A parroquia de autobuses da Fonsagrada ten servicios regulares desde Lugo e A Coruña (Monbus, ALSA). Desde a vila pódese tomar un taxi (uns 15 €) ou ben camiñar por pista (2 km adicionais) ata a ermida de San Pedro.

Nota: Ao chegar á aldea, hai un pequeno aparcadoiro natural preto da capela (non asfaltado, caben 5–6 coches). En tempada alta convén madrugar.

Esta ascensión é unha xoia pouco coñecida da Galicia interior, que combina natureza, historia e autenticidade. Os que chegan ao cumio e contemplan a inmensidade do val senten ese pulo primixenio que só a montaña sabe dar. Recomendamos levar calzado de sendeirismo, roupa por capas e unha cámara para capturar os atardeceres, que aquí, entre silencios de pedra e vento, acadan unha beleza conmovedora.

Non esquezas consultar a normativa de prevención de incendios e respectar os peches e portelos. Galicia é de todos e entre todos a coidamos.